I OZ 726/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 26 września 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 567/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi S.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 2 sierpnia 2024 r., nr 406.592/E-8/25/24 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE S.S. (dalej: skarżący) wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 2 sierpnia 2024 r. nr 406.592/E-8/25/24, w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Jednocześnie skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 26 września 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 567/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu wniosku skarżącego odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza jednak, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy bowiem wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać na konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji, a sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Rozstrzygając wniosek o wstrzymanie sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić także należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku słusznie przyjął, że wniosek skarżącego nie zawierał argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wyjaśnić należy, że wniosek powinien być poparty faktami i ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Wniosek skarżącego zawiera natomiast jedynie ogólnikowe twierdzenia, które nie mogą stanowić skutecznej podstawy do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący nie wskazał chociażby takich okoliczności dotyczących jego sytuacji majątkowej, jak dokładne wydatki rodziny. Na poparcie swoich twierdzeń, wbrew argumentom zawartym w zażaleniu, nie przedstawił dokumentów przestawiających wysokość jego dochodów i wydatków, przeznaczonych chociażby na dojazd do palcówek medycznych związany z jego problemami kardiologicznymi. Na podstawie wybiórczo przedstawionych przez skarżącego informacji oraz tych znajdujących się w aktach administracyjnych, nie jest możliwa ocena, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż nie przedstawiają one w sposób kompleksowy jego kondycji finansowej. Jest to szczególnie istotne w sytuacji, gdy zobowiązanie nałożone zaskarżoną decyzją dotyczy należności pieniężnej, której kwota nie jest na tyle wysoka, by automatycznie przyjąć, że przekracza ona możliwości jej uiszczenia przez skarżącego oraz jego bliskich, a jej ewentualna egzekucja doprowadzi do szkody znacznych rozmiarów. Podkreślić również należy, że każda decyzja czy postanowienie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, co nie oznacza, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować ochronę tymczasową przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama okoliczność powstania po stronie zobowiązanych obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej nie stanowi jeszcze o spełnieniu przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Chodzi tu bowiem o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Jak słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny, postanowienie w przedmiocie ustalenia wysokości odpłatności za pobyt S.R. w D. w B. nie wywołuje skutku nieodwracalnego, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W razie uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu uiszczonej już kwoty. Podsumowując, skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący nie dołączył do wniosku żadnej dokumentacji, która pozwalałaby na zobrazowanie jego aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej, a która uzupełniałaby tą znajdującą się w aktach administracyjnych. Zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na wnioskującego, jest niemożliwe. Ponadto skarżący w treści zażalenia skupia się przede wszystkim na zasadności pobytu dziadka w Domu Pomocy Społecznej, co nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania, a nawet postępowania głównego, a tym samym nie może stanowić skutecznej podstawy do uwzględnienia jego wniosku. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.