II GZ 495/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Rysz po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 511/24 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w W. na decyzję Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w Raciborzu z dnia 10 kwietnia 2024 r. nr D/01/2024/odw/PL/WG w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązku przez agenta obsługi naziemnej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach (dalej zwany: "WSA", "Sądem pierwszej instancji") postanowieniem z 1 sierpnia 2024 r., sygn. akt III SA/Gl 511/24, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej przez A. Sp. z o.o. w W. (dalej zwanej: "skarżącą", "Spółką") decyzji Komendanta Śląskiego Oddziału Straży Granicznej w R. (dalej zwanego: "Komendantem ŚOSG") z 10 kwietnia 2024 r. w przedmiocie kary pieniężnej za niedopełnienie obowiązków przez agenta obsługi naziemnej. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że w treści skargi zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd stwierdził, że skarżąca nie wykazała, ani nawet nie uprawdopodobniła aby zaistniały ustawowe przesłanki przemawiające za zastosowaniem ochrony tymczasowej. Ograniczyła się w tym zakresie jedynie do sformułowania samego wniosku i podania przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej, jednakże w żaden sposób wniosku nie uzasadniła. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o: 1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji wraz z decyzją organu pierwszej instancji, uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz orzeczenie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia; 3. na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. przyznanie skarżącej kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego postępowania zażaleniowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.: art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez brak jego zastosowania i brak wstrzymania wykonania decyzji Komendanta ŚOSG z 10 kwietnia 2024 r. o nr D/01/2024/odw/PL/WG, doręczonej w dniu 15 kwietnia 2024 r. wraz z decyzją wydaną w pierwszej instancji przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w K. z 4 grudnia 2023 r. o nr ŚL-KP/02/D-KNS/2023, pomimo oczywistych okoliczności zagrożenia wyrządzeniem znacznej szkody Spółce i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków prawnych wykonania zaskarżonej decyzji wraz z decyzją pierwszej instancji. W uzasadnieniu zażalenia wskazano m.in., że Spółka podniosła we wniosku, iż opłacenie kary może rodzić dla niej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Spółki, zadaniem sądu jest ocena przedstawionego mu materiału dowodowego w taki sposób, aby możliwe było określenie istnienia lub nieistnienia faktu, którego chce dowieść strona. Podniosła, że zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego – normy swobodnej oceny dowodów wyznaczone są wymaganiami prawa procesowego, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, według których sąd w sposób bezstronny, racjonalny i wszechstronny rozważa materiał dowodowy jako całość, dokonuje wyboru określonych środków dowodowych i ważąc ich moc oraz wiarygodność, odnosi je do pozostałego materiału dowodowego. Wszystkie argumenty przedstawione przez Spółkę powinny zostać ocenione pod kątem ich realnego wpływu na kondycję finansową Spółki, jednak musi to zostać poprzedzone szczegółową, a nie pobieżną i ogólną ich analizą. Skarżąca podniosła, że jej obawa przed wystąpieniem szkody (w przypadku zapłacenia kary) była obawą prognozowaną, a tym samym jeszcze niedokonaną, dlatego niemożliwe jest udokumentowanie okoliczności uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej. Ponadto oprócz konsekwencji finansowych Spółka w rozstrzygnięciu upatruje również znacznych zagrożeń prawnych oraz niebezpiecznego potwierdzenia praktyk przerzucania przez służby mundurowe odpowiedzialności na podmioty działające na lotnisku, pomimo ciążących na tych służbach obowiązków wynikających z ustaw i przepisów prawa powszechnie obowiązującego. W zakresie następstw trudnych do odwrócenia Spółka wskazała, że fakt, iż strona w obliczu zapłaty kary administracyjnej nie stoi nad widmem utraty płynności finansowej nie jest argumentem wystarczającym, aby uznać, ze wniosek nie był uzasadniony. Podniosła tez, że wybuchowi pandemii COVID-19 oraz wojny i jej dalszemu trwaniu, a także ich następstwom o charakterze gospodarczym – przypisać należy charakter siły wyższej, co powinno uzasadniać wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji polegającej na zapłacie wysokiej kary. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024, poz. 935, zwana dalej "p.p.s.a."), po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zamknięty. Sąd uprawniony jest do uwzględnienia wniosku, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony, jak i wyliczenie spodziewanych negatywnych skutków. Nie można uznać za wystarczające jedynie złożenie wniosku, ani również przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest w stosunku do wnioskodawcy zasadne (za: postanowienie NSA z 17 listopada 2010 r. sygn. akt II OZ 1124/10, postanowienie NSA z 9 września 2010 r., sygn. akt I OZ 671/10, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, należy zauważyć, że wobec braku należytego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności rolą Sądu nie jest działanie za stronę i poszukiwanie dowodów na poparcie twierdzeń skarżącej. To na niej spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu, tj. wykazania, że zaskarżona czynność w razie wykonania mogłaby narazić ich na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, tak aby przekonać Sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej (za: postanowienie NSA z 6 marca 2012 r. sygn. akt I OZ 116/12, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powołana została do tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłaby dla strony wywołać taka decyzja, zanim zostanie zbadana przez sąd administracyjny pod kątem legalności. Tym samym Sąd ocenia, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. Co więcej skutki te winny odnosić się w sposób zindywidualizowany, a nie tylko hipotetyczny do strony. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżąca nie przedstawiła przekonującej argumentacji w tym zakresie. Przytoczone przez nią okoliczności dotyczące konieczności wstrzymania wykonania aktu muszą mieć bowiem charakter konkretny, zindywidualizowany oraz bezpośredni. Uzasadnienie wniosku nie spełnia wskazanych warunków. Argumentacja podnoszona przez skarżącą w zażaleniu jest potencjalna i hipotetyczna, co z resztą sama w tymże zażaleniu zaznacza. Co więcej, powołując się na orzecznictwo, skarżąca sama podkreśla, że: "jeśli wnioskodawca w sposób logiczny argumentuje, że zapłata wynikającego z zaskarżonej decyzji zobowiązania byłaby możliwa, ale oznaczałaby trudne do odwrócenia skutki" to należy udzielić jej ochrony tymczasowej. Spółka sama zauważa, że wniosek należy uargumentować i jednocześnie nie podniosła żadnych okoliczności, poza przywołaniem ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, co trafnie zauważył Sąd pierwszej instancji, a co uzasadniało wydanie przez niego postanowienie odmawiającego wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta ŚOSG. Wobec powyższego, Sąd pierwszej instancji prawidłowo odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a wniesione zażalenie podlega oddaleniu, jako bezzasadne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowił jak w sentencji.