I OW 147/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Marian Wolanin (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Dyrektora Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Olsztynie o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Olsztynie a Prezydentem Olsztyna w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku C. Sp. z o.o. z/s w O. w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej postanawia: wskazać Prezydenta Olsztyna jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE Pismem z 8 lipca 2024 r. Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Olsztynie (dalej także: "wnioskodawca") wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Olsztynie a Prezydentem Olsztyna w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku C. Sp. z o.o. z/s w O. w sprawie wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że grunt mający podlegać wyłączeniu z produkcji rolnej nie jest gruntem leśnym, przez co organem właściwym w sprawie jest Prezydent Olsztyna. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 dalej: "ppsa"), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Stosownie do art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny. Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ppsa). Przez spór o właściwość należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W rozpoznawanej sprawie oba organy uważają się za niewłaściwe. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 82, dalej: "ustawa"), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, a gruntów leśnych – dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, z wyjątkiem obszarów parków narodowych, gdzie właściwym jest dyrektor parku. Istota sporu sprowadza się zatem do tego, czy grunt będący przedmiotem postępowania ma charakter leśny czy rolny. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy, gruntami leśnymi są grunty określone jako lasy w przepisach o lasach, zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej oraz pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych. Dwa ostatnie przypadki nie mają znaczenia dla sprawy, albowiem żaden z organów nie powoływał się na taki charakter gruntów. Rozważenia zatem wymagało, czy przedmiotowy grunt odpowiada charakterystyce lasów w przepisach o lasach. Przepis art. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r. poz. 530, dalej: "ustawa o lasach") stanowi, że lasem jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony: przeznaczony do produkcji leśnej (a), stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego (b) albo wpisany do rejestru zabytków (c); 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. O zakwalifikowaniu gruntu jako lasu w ustawie o lasach decyduje zatem nie tylko powierzchnia i charakter pokrywającej go roślinności, ale również inne cechy, zawiązane z przeznaczeniem lub stosownymi wpisami do rejestrów, bądź zagospodarowaniem. Nie decyduje o uznaniu gruntu za las wpis w ewidencji gruntów, relacja jest natomiast odwrotna, skoro ewidencja służy ujawnianiu stanu faktycznego i prawnego, jako lasy w ewidencji mogą być ujawnione wyłącznie grunty odpowiadające charakterystyce lasu na gruncie ustawy o lasach. Powołane przez Prezydenta Olsztyna ustalenia w ewidencji gruntów nie mają zatem decydującego znaczenia dla dokonania oceny, czy dany grunt jest gruntem leśnym w rozumieniu ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, gdyż o tym decyduje wyłącznie to, czy spełnia on przesłanki z art. 3 ustawy o lasach w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy. Grunt, którego dotyczy wniosek, poza przesłanką powierzchniową nie wypełnia pozostałych przesłanek definicji lasu, a zatem za las, w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, uznana być nie może. Nie został objęty ustaleniami uproszczonego planu urządzenia lasu, nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, nie stanowi też rezerwatu przyrody, nie wchodzi w skład parku narodowego, nie jest wpisany do rejestru zabytków. Zauważyć w tym miejscu należy, że w myśl § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2024 r. poz. 219), grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, o których mowa w § 8 ust. 1 pkt 2, dzielą się na: 1) lasy, oznaczone symbolem Ls; 2) grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem Lz. Tym samym lasy jednoznacznie zostały wyodrębnione od gruntów zadrzewionych i zakrzewionych, podczas gdy grunt stanowiący przedmiot wniosku stanowi w części właśnie użytek Lz. Mając na uwadze, że na terenie przedmiotowego gruntu nie występuje las we wskazanym powyżej rozumieniu – co nie jest w sprawie sporne – grunty na przedmiotowych działkach oznaczone symbolem Lz należy zaliczyć do kategorii gruntów rolnych "pod zadrzewieniami i zakrzewieniami śródpolnymi", określonej w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy. Wniosek o wydanie decyzji zezwalającej na wyłączenie z produkcji powinien być zatem rozpatrzony przez Prezydenta Olsztyna-wykonującego zadania starosty. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ppsa orzekł jak w sentencji postanowienia.