I FZ 353/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Artur Mudrecki, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia P.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 310/23 o odrzuceniu skargi P.N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 lutego 2023 r., nr 1001-IEW-2.4253.24.2022.17.U18.ES w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za III kwartał 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z dnia 28 września 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 310/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę P.N. (dalej: Skarżący) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 lutego 2023 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi skargę odrzucił, gdyż Skarżący skutecznie nie uzupełnił jej braku formalnego w postaci podania nr PESEL. Wprawdzie, w reakcji na wezwanie sądowe co do rzeczonego braku, w piśmie z dnia 2 maja 2023 r. wskazał na nr PESEL, jednak pisma tego nie podpisał, pomimo wezwania sądowego i w tym zakresie. 2. W zażaleniu - sporządzonym przez pełnomocnika Skarżącego ustanowionego w ramach prawa pomocy - wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu, nie opłaconej w całości ani w części w postępowaniu zażaleniowym. Zarzucono naruszenie art. 46 § 2 pkt 1b w związku z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.). W ramach tej podstawy wyrażono zapatrywanie o braku podstaw do odrzucenia skargi wobec podania przez Skarżącego nr PESEL w piśmie z dnia 2 maja 2023 r. i procedowania przez Sąd w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sytuacji gdy ów wniosek zawarty był w tym samym piśmie co nr PESEL Skarżącego. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu. 3.2. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a., pismo strony - w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie - powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. akt II GPS 3/22 – "[n]iezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych". W uzasadnieniu tej uchwały nie podzielono zaś "zarzutu zwolenników stanowiska, zgodnie z którym sąd ma obowiązek ustalania numeru PESEL na podstawie akt administracyjnych, że wezwanie strony o uzupełnienie braku formalnego skargi przez wskazanie tego numeru jest przejawem nadmiernego formalizmu, a w przypadku odrzucenia skargi z powodu nieudzielenia odpowiedzi na wezwanie sądu pozbawia stronę konstytucyjnego prawa do sądu". W sprawie zatem Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i skierował do Skarżącego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżący został prawidłowo wezwany do usunięcia braku formalnego skargi, a odrzucenie skargi nastąpiło ze względu na nie skuteczne wykonanie wezwania w przedmiocie podania numeru PESEL. Pismo z dnia 2 maja 2023 r. nadesłane do Sądu z nr PESEL nie zostało bowiem przez Skarżącego własnoręcznie podpisane. Skarżący został wezwany do podpisania przedmiotowego pisma, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie zostało odebrane w dniu 29 sierpnia 2023 r. Do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, Skarżący nie podpisał pisma z dnia 2 maja 2023 r. W konsekwencji nieusunięcie przez Skarżącego braku formalnego pisma (art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.) oznaczało w istocie nie usunięcie braku formalnego skargi (art. 46 § 2 pkt 1 lit. b P.p.s.a.). 3.3. W odniesieniu do motywu zażalenia o tym, że "Sąd przy stwierdzonym braku wymaganego podpisu na piśmie z dnia 2 maja 2023 r. procedował w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy" - dostrzec należało, iż przyznanie Skarżącemu prawa pomocy nastąpiło po nadesłaniu przez niego wypełnionego i podpisanego druku PPF przy piśmie z dnia 29 maja 2023 r. Formularz ten Skarżący nadesłał w odpowiedzi na wezwanie sądowe z dnia 10 maja 2023 r., jednak na drugie z wezwań sądowych, dotyczące wykonania zarządzenia sądowego z dnia 4 maja 2023 r. w zakresie podpisania pisma z dnia 2 maja 2023 r., Skarżący już nie odpowiedział. 3.4. Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie był właściwy w zakresie wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu (por. art. 258 P.p.s.a.).