II SA/Sz 375/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesław Drabik Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lipca 2023 r. sprawy ze skargi K. Z. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję. UZASADNIENIE Decyzją z [...] stycznia 2023 r., Starosta [...], na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a, art. 33 ust. 4 pkt 4 i ust. 4ca ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz.U. z 2022r., poz.690 z późn.zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022r., poz. 2000 z późn.zm.) orzekł o utracie przez K. Z. statusu osoby bezrobotnej z dniem 4 stycznia 2023 r. W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, że stronie wyznaczono termin kolejnej wizyty w Powiatowym Urzędzie Pracy na 4 stycznia 2023 r., celem potwierdzenia gotowości do podjęcia pracy i uzyskania informacji o możliwościach zatrudnienia. Termin ten Strona przyjęła do wiadomości, co potwierdziła własnoręcznym podpisem. W wyznaczonym dniu, tj. 4 stycznia 2023 r., Strona nie zgłosiła się i nie powiadomiła w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie niestawiennictwa. Jak nadmienił organ, w celu umożliwienia Stronie wyjaśnienia i wypowiedzenia się odnośnie zaistniałej sytuacji, wysłano zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Zawiadomienie to zostało doręczone na ręce dorosłego domownika a zatem odniosło skutek opisany w art. 43 k.p.a. Pomimo skutecznego doręczenia pisma, Skarżąca nie zgłosiła się do PUP i w żaden sposób nie wypowiedziała się w sprawie swojego niestawiennictwa w wyznaczonym terminie. Stwierdziwszy zatem, iż bezrobotna nie zgłosiła się w wyznaczonym dniu, a więc nie wykazała swojej gotowości do podjęcia pracy - a nadto nie zgłosiła się również w terminie do 7 dni i nie podała uzasadnionej przyczyny swojego niestawiennictwa - organ uznał, że jest zobowiązany na podstawie art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wydać decyzję o pozbawieniu strony statusu osoby bezrobotnej. Następnie, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] marca 2023 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał powyższą decyzję organu I instancji w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Skarżąca w wyznaczonym terminie, nie stawiła się w Urzędzie Pracy, a zatem tego dnia nie wykazała swej gotowości do podjęcia pracy. Nie wypowiedziała się również w sprawie wszczętego w dniu 13 stycznia 2023 r. postępowania w sprawie pozbawienia statusu osoby bezrobotnej. Przyczynę swojego niestawiennictwa Strona podała dopiero w odwołaniu, wniesionym do PUP w dniu 9 lutego 2023 r. Podała w nim, iż 16 stycznia 2023 r. trafiła do szpitala z podejrzeniem przedwczesnego porodu. Organ odwoławczy, pismem z dnia 21 lutego 2023 r., wezwał stronę do przedstawienia dowodu na potwierdzenie faktu pobytu w szpitalu czy też zaświadczenia lekarskiego na okoliczność zagrożonej ciąży. Tymczasem, strona zignorowała wezwanie organu odwoławczego - podobnie jak zawiadomienie o wszczęciu postępowania o utracie statusu - i nie odpowiedziała na pismo. Wobec powyższego, zdaniem Wojewody, Skarżąca nie dopełniła obowiązku, wynikającego z art. 33. ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o którym była skutecznie poinformowana, a zarzut podniesiony przez nią w odwołaniu nie znajduje prawnego uzasadnienia. Organ odwoławczy wskazał ponadto na orzecznictwo, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który w wyroku z dnia 16 listopada 2010 r. sygn. akt. II SA/Rz 747/10), interpretując podobną sytuację wyjaśnił, że (...) Przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie nakazuje usprawiedliwiania przyczyny nieobecności w wyznaczonym dniu, ale wymaga jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nieobecności. Chodzi przy tym o każde powiadomienie, nawet telefonicznie i niekoniecznie osobiście. Powiadomić może osoba bliska, członek rodziny (...). Powyższe doprowadziło organ odwoławczy do konkluzji, że zastosowanie przez Starostę [...] sankcji, przewidzianych w treści art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w postaci pozbawienia statusu osoby bezrobotnej, jest zasadne. K. Z. wniosła skargę na powyższą decyzję do sądu administracyjnego. Wyjaśniła, że nie mogąc się stawić w urzędzie pracy z powodu przeziębienia poinformowała telefoniczne pracownika tego urzędu o swoim stanie. Miała się stawić w urzędzie w późniejszym terminie, lecz o tym zapominała w związku z dalszym pogorszeniem samopoczucia oraz pogorszeniem przebiegu ciąży. W dniu 16 stycznia 2023 r. trafiła do szpitala z powodu podejrzenia przedwczesnego porodu. Oświadczyła ponadto, że nie otrzymała pisma z 23 lutego 2023 r., gdyż trafiła do szpitala po raz kolejny. Po powrocie do domu zauważyła w skrzynce awizo, lecz gdy poszła na pocztę została poinformowana, że żadnego pisma już nie ma. Do swojego pisma Skarżąca dołączyła karty leczenia szpitalnego z 18 stycznia 2023 r., 25 lutego 2023 r. z rozpoznaniem "poród fałszywy". W odpowiedzi na powyższą skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wskazał w szczególności, iż niestawienie się w wyznaczonym terminie w urzędzie musi być możliwe do weryfikacji, a Skarżąca miała obowiązek przedłożyć dowody potwierdzające ten fakt w zawitym terminie do 12 stycznia 2023 r. Skarżąca rzekomo trafiła do szpitala w dniu 16 stycznia 2023 r. i nie poinformowała Urzędu Pracy o przedłużającej się chorobie. Uczyniła to dopiero przy skardze na decyzję organu II instancji, która została nadana w placówce pocztowej 21 marca 2023 r. Karty informacyjne wystawione przez szpital potwierdzają pobyt Skarżącej w szpitalu od 16 stycznia 2023 r. do 18 stycznia 2023, od 23 lutego 2023 r. do 25 lutego 2023 r. oraz od 25 lutego 2023 r. do 2 marca 2023 r. Dokumenty te mogłyby stanowić uzasadnioną przyczynę braku możliwości wywiązania się z nałożonych na osobę bezrobotną obowiązków, gdyby zostały przedłożone urzędowi bezzwłocznie po ustaniu przyczyn niestawiennictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa, na podstawie wniosku pełnomocnika Skarżącej została rozpoznana na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm. – dalej jako "P.p.s.a." w trybie uproszczonym, na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem skargi jest decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję organu I instancji o utracie przez Skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem niestawiennictwa do Powiatowego Urzędu Pracy w celu przyjęcia propozycji odpowiedniej pracy lub innej formy pomocy. Marterialnoprawną podstawę zapadłych decyzji stanowił art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 735 z późn. zm.) stanowiący, iż starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w wyznaczonym terminie i nie powiadomił w okresie do 7 dni o uzasadnionej przyczynie tego niestawiennictwa; pozbawienie statusu bezrobotnego następuje od dnia niestawienia się w powiatowym urzędzie pracy odpowiednio na okres wskazany w pkt 3, w zależności od liczby niestawiennictw. W badanej sprawie jest niesporne, iż Skarżącej został na 4 stycznia 2023 r. wyznaczony termin zgłoszenia się do właściwego powiatowego urzędu pracy. W powyższej dacie nie stawiła się ona do PUP, jednak jak wynika z jej oświadczeń oraz notatki służbowej pracownika PUP, skontaktowała się telefonie i wyjaśniła, że jest chora oraz, że jest w ciąży. W ocenie Sądu organ odwoławczy trafnie przywołał adekwatne do badanej sprawy orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym wyjaśnia się, że przepis art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie nakazuje usprawiedliwiania przyczyny nieobecności w wyznaczonym dniu, ale wymaga jedynie powiadomienia o uzasadnionej przyczynie nieobecności. Konsekwentne przyjęcie powyższego stanowiska oznacza jednak, wbrew stanowisku Wojewody, że przywołany wyżej art. 33 ust. 4 pkt 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie nakazuje we wskazanym terminie (7dni) usprawiedliwić przyczyn nieobecności w dniu wyznaczonym a obliguje stronę (bezrobotnego) do podania w takim terminie uzasadnionej przyczyny tej nieobecności (podobnie NSA w wyroku z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt I OSK 1210/21). Skoro przyczyna niestawiennictwa w wyznaczonym terminie ma być "uzasadniona", niewątpliwie powód stawiennictwa podlega weryfikacji przez organ administracji. W szczególności daje to podstawy do domagania się przedstawienia stosownego wyjaśnienia czy usprawiedliwienia. Powyższe wymaga jednak stosownego wezwania organu w tym zakresie, które powinno być odpowiednio zakomunikowane stronie, tak aby mogła się do niego zastosować i przedstawić stosowne usprawiedliwienie. W świetle powyższego nie sposób uznać za prawidłową wykładni przedstawionej w odpowiedzi na skargę, jakoby brak usprawiedliwienia przez bezrobotnego przyczyn niestawiennictwa w terminie 7 dni jako w terminie zawitym przewidzianym dla takiej czynności, automatycznie powodował obowiązek pozbawienia go prawa statusu osoby bezrobotnej. Przedstawione przez organ w odpowiedzi na skargę rozumienie powyższego przepisu sprawiałoby, że w przypadku długotrwałej choroby (ale nawet w przypadku trwającej powyżej 7 dni wymagającej leżenia), czy w razie zaistnienia innych obiektywnych przyczyn powodujących niemożność przedstawienia usprawiedliwienia przez bezrobotnego (np. nałożonej kwarantanny), byłby on pozbawiany statusu osoby bezrobotnej mimo istnienia obiektywnych, możliwych do wykazania w późniejszym terminie przyczyn niestawiennictwa. W badanej sprawie brak jest też podstaw do uznania, iż wezwanie organu odwoławczego zostało skierowane do Skarżącej w taki sposób, że faktycznie mogła ona przedstawić oczekiwane przez organ usprawiedliwienie niestawiennictwa, które jak wskazuje w odpowiedzi w skargę Wojewoda, mogłoby "stanowić uzasadnioną przyczynę braku możliwości wywiązania się z nałożonych na osobę bezrobotną obowiązków, gdyby zostały przedłożone urzędowi bezzwłocznie po ustaniu przyczyn niestawiennictwa". Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ winien zweryfikować w oparciu o przedstawioną powyższej wykładnię art. 33 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy czy niestawiennictwo Skarżącej w wyznaczonym w terminie, o którym organ powiatowy został poinformowany w dniu 4 stycznia 2023 r. wynikało z uzasadnionych przyczyn. W razie uznania, iż powoduje to konieczność przedstawienia stosownych dowodów przez Skarżącą, winna ona zostać wezwana do ich przedłożenia w taki sposób, aby mogła się do owego wezwania zastosować. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i lit. c w zw. z art. 134 P.p.s.a., uchylił decyzje wydane przez organy obu instancji. Orzeczenia sądów administracyjnych cytowane powyżej, są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl/