II OZ 127/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Po 539/21 odrzucające zażalenie J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Po 539/21 o odrzuceniu wniosku o wyłączenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 14 maja 2021 r. znak ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 30 stycznia 2023 r. sygn. akt II SA/Po 539/21 odrzucił zażalenie J. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 listopada 2022 r. sygn. akt II SA/Po 539/21 o odrzuceniu wniosku o wyłączenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 14 maja 2021 r. znak ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że postanowieniem z 10 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił wniosek J. M. o wyłączenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu od rozpoznania sprawy ze skargi J. M. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia 14 maja 2021 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji, z uwagi na niedopuszczalność tego rodzaju wniosku. Odpis powyższego postanowienia wraz pouczeniem o trybie i terminie zaskarżenia został skutecznie doręczony skarżącemu w dniu 30 listopada 2022 r. W dniu 7 grudnia 2022 r. skarżący za pośrednictwem faksu wniósł bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie pismo datowane na 5 grudnia 2022 r., a stanowiące zażalenie na postanowienie z 10 listopada 2022 r. Zażalenie to pismem z 13 grudnia 2022 r. przekazane zostało wg właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2022 r. Przewodniczący Wydziału wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z 7 grudnia 2022 r. przez podpisanie go na kopii (wysłanej w tym celu skarżącemu) i odesłanie podpisanego zażalenia do Sądu – w terminie 7 dni od doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a."). Zarządzenie to zostało wykonane przez wystosowanie do J. M. wezwania datowanego na 21 grudnia 2022 r. Wezwanie dotyczące podpisania zażalenia odebrała w imieniu skarżącego w dniu 13 stycznia 2023 r. E. M. legitymująca się pełnomocnictwem pocztowym 3/2002. Pismem nadanym faksem dnia 18 stycznia 2023 r., a opatrzonym datą 17 stycznia 2023 r. J. M. poinformował, iż nadesłane mu w załączeniu zażalenie, które miał podpisać jest z 5 grudnia 2022 r. podczas gdy Sąd żąda podpisania kopii zażalenia z 7 grudnia 2022 r. Wobec powyższego autor pisma zażądał wyjaśnienia tej kwestii. Nadto skarżący wskazał, iż żądanie zawarte w piśmie z 21 grudnia 2022 r. jest bezpodstawne bowiem nie zawiera wskazania podstawy prawnej żądania Sądu. Skarżący nie przedłożył podpisanego własnoręcznie zażalenia na postanowienie o odrzuceniu wniosku złożonego uprzednio drogą faksową 7 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wskazał, że w niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia 21 grudnia 2022 r. został skutecznie wezwany do uzupełnienia braków formalnych zażalenia z dnia 7 grudnia 2022 r., przez własnoręczne podpisanie zażalenia lub nadesłanie 1 egzemplarza własnoręcznie podpisanego zażalenia, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia zażalenia. W ocenie Sądu, o skuteczności tego wezwania przesądził fakt, iż wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym w kolejnym piśmie przesłanym do Sądu w dniu 18 stycznia 2022 r., w wezwaniu w sposób jednoznaczny wskazano jakiego braku formalnego, którego pisma procesowego wezwanie to dotyczy, a nadto dołączono do wezwania kopię nie opatrzonego własnoręcznym podpisem zażalenie skarżącego złożonego w dniu 7 grudnia 2022 r. za pośrednictwem faksu. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego dołączenie kopii obarczonego brakiem formalnym pisma procesowego skarżącego do wezwania usuwało jakiekolwiek potencjalne wątpliwości co do przedmiotu wezwania. Prawidłowo nadto w piśmie skierowanym do skarżącego wskazano, iż dotyczy ono zażalenia z dnia 7 grudnia 2022 r., skoro to w tej dacie ten środek odwoławczy zarówno wpłynął bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i został nadany przez skarżącego. W zakresie identyfikacji złożonego zażalenia, skierowanego przeciwko konkretnemu, wskazanemu w nim orzeczeniu Sądu i nadanego w określonej dacie, istotnego znaczenia nie miała natomiast data jego sporządzenia wskazana w jego treści, to jest 5 grudnia 2022 r. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia zostało następnie odebrane przez osobę upoważnioną przez skarżącego w dniu 11 stycznia 2023 r., a więc siedmiodniowy termin do wykonania nałożonego na skarżącego obowiązku procesowego upływał z dniem 18 stycznia 2023 r. Tymczasem zarówno do tej daty, jak i do dnia wydania niniejszego postanowienia brak nie został uzupełniony. W związku z czym WSA uznał, że wyznaczony termin do uzupełnienia braków formalnych zażalenia złożonego 7 grudnia 2022 r. upłynął bezskutecznie. Oceny tej nie zmieniło nadesłanie przez skarżącego do Sądu Wojewódzkiego w dniu 18 stycznia 2023 r. za pośrednictwem faksu kolejnego pisma, albowiem podnoszone w nim wątpliwości co do treści wezwania z 21 grudnia 2022 r. miały – jak wykazano wyżej charakter pozorny i stanowiły kolejny przykład przyjmowanej przez skarżącego taktyki procesowej zmierzającej do przewlekania postępowań przed sądem administracyjnym, a polegającej na uporczywym składaniu, w tej ale i w innych sprawach, pism nieopatrzonych własnoręcznym podpisem bądź równorzędnym z nim kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. odrzucił zażalenie. W zażaleniu na postanowienie Sądu z dnia 30 stycznia 2023 r., J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia wskazując, że jest ono bezzasadne i bezpodstawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W przedmiotowej sprawie Sąd Wojewódzki prawidłowo przyjął, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego zażalenia, mianowicie nie złożył podpisu mimo wezwania, co skutkować musiało jego odrzuceniem. Zgodnie z art. 197 § 2 p.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Natomiast z mocy art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. sąd odrzuca na posiedzeniu niejawnym zażalenie wniesione po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalne, jak również zażalenie, którego braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. W niniejszej sprawie skarżący został prawidłowo wezwany do uzupełnienia braku formalnego zażalenia wskazanego w zarządzeniu z 20 grudnia 2022 r. i pouczony o skutkach niezastosowania się do wezwania. Brakiem formalnym zażalenia był brak oryginalnego podpisu skarżącego w zażaleniu przesłanym za pośrednictwem faksu. Zgodnie z art. 194 § 3 p.p.s.a. zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom dla pisma w postępowaniu sądowym, do których należy m.in. podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Podpisem, jak już wielokrotnie wyjaśniono skarżącemu (m.in. postanowienia NSA: z dnia 6 października 2022 r. sygn. akt II OZ 584/22; z dnia 9 grudnia 2021 r. sygn. akt II OZ 856/21), jest znak ręczny określonej osoby, noszący indywidualne i powtarzalne cechy, pozwalające odróżnić go od innych i umożliwiające identyfikację osoby podpisującego oraz zbadanie autentyczności podpisu (H. Knysiak-Molczyk [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, str. 298). Sądy obu instancji wskazywały skarżącemu również, że za spełnienie warunku "podpisania" pisma składanego do sądu nie można uznać złożenia odręcznego podpisu na dokumencie papierowym, który następnie zostaje przesłany za pomocą telefaksu do Sądu w drodze transmisji danych. Dokument otrzymany za pomocą telefaksu jest tylko kopią pisma, a tym samym zawiera tylko odwzorowany (skopiowany) obraz podpisu znajdującego się na oryginale dokumentu. Zaś z treści obowiązujących przepisów jednoznacznie wynika, że w przypadku składania pism w formie papierowej (tak jak w niniejszej sprawie) skarżący powinien opatrzyć go odręcznym, oryginalnym podpisem. W niniejszej sprawie zażalenie skarżącego na postanowienie Sądu pierwszej instancji z dnia 10 listopada 2022 r. zostało złożone za pomocą telefaksu, co oznacza, że nie zostało opatrzone podpisem. Prawidłowo zatem – zarządzeniem z dnia 20 grudnia 2022 r., wezwano skarżącego do uzupełnienia braków formalnych tego zażalenia przez jego podpisanie, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Zaznaczyć należy, że wezwanie zawierało niezbędne informacje co do braku formalnego zażalenia, zwłaszcza że dołączono do niego kopię zażalenia wymagającego uzupełnienia przez złożenie podpisu. W zakreślonym terminie, skarżący nie nadesłał natomiast własnoręcznie podpisanego zażalenia, czego nie kwestionuje. Tym samym skoro skarżący nie wywiązał się z powyższego wezwania, zażalenie to - jako niespełniające wymogów formalnych zawartych z art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. - podlegało odrzuceniu. Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, zgodnie z przepisami art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a.