III OZ 606/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Stowarzyszenia P. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 13 września 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 624/23 o zawieszeniu postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skarg Stowarzyszenia P. w B. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 16 czerwca 2023 r., nr 408.61/G-4/XIV/23 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania na realizację inwestycji celu publicznego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 13 września 2023 r., sygn. akt II SA/Bk 624/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: Sąd I instancji) zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skarg Stowarzyszenia P. w B. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku (dalej: SKO, Kolegium, organ) z 16 czerwca 2023 r., nr 408.61/G-4/XIV/23 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania na realizację inwestycji celu publicznego. W uzasadnieniu wskazano, że w sprawie przedmiotem oceny legalności jest decyzja Kolegium z 16 czerwca 2023 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji SKO z 24 lutego 2023 r., na którą to decyzję również została wywiedziona skarga do Sądu. Sąd I instancji zauważył, że z akt sprawy o sygn. akt II SA/Bk 297/23 wynika, iż skarga na decyzję z 24 lutego 2023 r. została wywiedziona przed złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 24 lutego 2023 r., a zatem nie zachodziły przesłanki wskazane w art. 56 p.p.s.a. obligujące sąd do zawieszenia postępowania sądowego. Tym mniej, w tej sytuacji Sąd I instancji uznał, że zagadnienie legalności decyzji Kolegium z 24 lutego 2023 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Wójta Gminy B1. ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację inwestycji celu publicznego, ma kluczowe znaczenia dla oceny legalności decyzji Kolegium odmawiającej stwierdzenia nieważności tejże decyzji. W ocenie Sądu I instancji od prawomocnego rozstrzygnięcia w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 297/23 uzależnione będzie, czy w niniejszej sprawie istnieć w ogóle będzie przedmiot postępowania, bowiem ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Kolegium z 24 lutego 2023 r. uczyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. Zatem niewątpliwie wynik postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 297/23 będzie miał istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodziło się Stowarzyszenie P. w B., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, tj. pisma procesowego Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku skierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w dniu 24 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 297/23 na okoliczność chronologii wydarzeń składających się na stan faktyczny sprawy, ponieważ jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zawieszenie z urzędu postępowania w sprawie ze skargi na decyzję w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, co wynikało z wadliwego ustalenia chronologii wydarzeń występujących w rozpatrywanej sprawie, podczas gdy Sąd powinien był uwzględnić obowiązywanie art. 56 p.p.s.a., na podstawie którego zawieszeniu ulegało postępowanie w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 297/23, a rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie winno zostać wydane w pierwszej kolejności. W uzasadnieniu zażalenia Stowarzyszenie wskazało, że ustalenia WSA w Białymstoku pozostają wadliwe, bowiem wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji SKO z 24 lutego 2023 r. wniesiony został do SKO w Białymstoku przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Białymstoku w dniu 7 marca 2023 r., co wprost wynika z pisma procesowego SKO w Białymstoku skierowanego do WSA w Białymstoku w dniu 24 kwietnia 2023 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 297/23. W tym zatem dniu wszczęte zostało postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO z 24 lutego 2023 r. Z kolei skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 24 lutego 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z 30 grudnia 2022 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "[...]" na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], obręb B1., gmina B1. wpłynęły do SKO w Białymstoku w dniu 27 marca 2023 r. i w dniu 5 kwietnia 2023 r. Zdaniem Stowarzyszenia, z ww. zestawienia wynika, że w sprawie zachodzą przesłanki z art. 56 p.p.s.a. Skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 24 lutego 2023 r. zostały wniesione do Sądu (za pośrednictwem organu odwoławczego) po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu stwierdzenia nieważności tej decyzji. W konsekwencji to postępowanie sądowe w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 297/23 ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 24 lutego 2023 r. podlegać powinno z mocy prawa zawieszeniu, a nie postępowanie w niniejszej sprawie. W ocenie Stowarzyszenia, w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zagadnienie legalności decyzji SKO w Białymstoku z 24 lutego 2023 r. nie stanowi zagadnienia wstępnego dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w Białymstoku z 24 lutego 2023 r., a więc postępowanie sądowe toczące się pod sygn. akt II SA/Bk 624/23, ma "pierwszeństwo" i to prawomocne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie stanowi kwestię prejudycjalną dla postępowania toczącego się pod sygn. akt II SA/Bk 297/23. Wynika to jednoznacznie z art. 56 p.p.s.a., w którym to ustawodawca przyznał pierwszeństwo trybowi nadzwyczajnemu (postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji) przed postępowaniem sądowym w sprawie ze skargi na tę decyzję. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu sądami administracyjnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przewidziana w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. możliwość zawieszenia postępowania sądowego ma charakter fakultatywny i zależy od uznania sądu, który powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy i czy nie naruszy ono praw gwarantowanych w Konstytucji RP (rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki – art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) i wynikającego z art. 7 p.p.s.a. postulatu szybkości postępowania. Zestawienie przesłanek zawieszenia postępowania z nakazem wynikającym z art. 7 p.p.s.a. oznacza, że zasadność zawieszenia postępowania powinna być w każdym przypadku wnikliwie oceniona w celu ustalenia, czy w danej sprawie uzasadnione jest odstąpienie od zasady szybkiego rozpoznania sprawy. W orzecznictwie wskazuje się na funkcjonalną przesłankę zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Między daną sprawą sądowoadministracyjną a innym postępowaniem musi istnieć związek tego rodzaju, że wynik już toczącego się postępowania będzie miał charakter prejudycjalny dla sprawy, która ma być zawieszona. Rozstrzygnięcie w tej drugiej sprawie tylko wtedy będzie upoważniało do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, kiedy podjęte w niej rozstrzygnięcie będzie miało decydujące znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej, która ma być zawieszona (vide postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 28 lutego 2012 r., sygn. akt I GZ 27/12, LEX nr 1136610; 6 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 304/12, LEX nr 1125525 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawieszenie postępowania sądowego było uprawnione. Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że niniejsze postępowanie pozostaje w związku z postępowaniem dotyczącym skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 24 lutego 2023 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy z 30 grudnia 2022 r. ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pn.: "[...]" na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...], obręb B1., gmina B1. Wskazać bowiem należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest decyzja SKO z 16 czerwca 2023 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z 24 lutego 2023 r. Rozstrzygnięcie zapadłe w wyniku rozpoznania skargi w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 297/23 będzie zatem istotne z punktu widzenia realizacji celu niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego oraz będzie bezpośrednio wpływać na wynik tego postępowania. Rację ma Sąd I instancji wskazując, że ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji SKO z 24 lutego 2023 r. uczyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art.156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zawieszenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postępowania w tej sprawie do czasu zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 297/23 było uzasadnione z punktu widzenia celowości, sprawiedliwości i ekonomiki procesowej, a zatem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.