I SAB/Wa 239/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. U. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w przedmiocie rozpoznania żądania użytkownika wieczystego o dokonanie aktualizacji opłaty rocznej postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE M. U. (dalej jako "skarżący") pismem z 28 września 2023 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej jako "Kolegium" lub "organ") w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z 16 stycznia 2023 r. złożonego do Urzędu Dzielnicy [...] (dalej jako "Urząd Dzielnicy") w trybie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (wówczas Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.", tj. o obniżenie opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Skarżący wskazał, że wniosek ten został przekazany przez Urząd Dzielnicy do Kolegium w dniu 8 lutego 2023 r., a mimo tego, jak też pomimo wniesienia w dniu 27 września 2023 r. ponaglenia w związku z jego nierozpoznaniem, skarżący nadal nie otrzymał informacji w sprawie, ani też żadnego rozstrzygnięcia, w tym wskazania okoliczności wymienionych w art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 803), powoływanej dalej jako "K.p.a." Nie wiadomo też, czy postępowanie zostało wszczęte. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o: zobowiązanie organu do rozpatrzenia jego wniosku; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny (bowiem skarżący zobowiązany jest uiszczać opłatę za użytkowanie wieczyste dwukrotnie wyższą niż w poprzednim roku w terminie wskazanym w decyzji); przyznanie od organu na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a."; jak też zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie i wskazał, że oświadczeniem z 7 grudnia 2022 r. Prezydent m.st. Warszawy wypowiedział użytkownikowi wieczystemu dotychczasową wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Skarżący, z zachowaniem ustawowego terminu, tj. w dniu 15 stycznia 2023 r. wystąpił, na podstawie art. 78 ust. 2 i ust. 3 u.g.n., z wnioskiem o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Następnie skarżący uzupełnił powyższy wniosek wskazując na wady operatu szacunkowego, na którym wypowiedzenie opłaty rocznej oparł Prezydent m.st. Warszawy. Orzeczeniem z 19 września 2023 r. nr KOX/233/Po/23 Kolegium, działając na podstawie art. 79 ust. 3 u.g.n., oddaliło wniosek skarżącego o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Z powyższego wynika, że postępowanie w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości zostało już zakończone, co w świetle uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2022 r. sygn. akt II OPS 1/21 (ONSAiWSA 2022/3/34) powoduje, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania powinna zostać odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a ww. przepisu. Na wstępie wyjaśnić należy, że z akt sprawy wynika, że oświadczeniem z 7 grudnia 2022 r. Prezydent m.st. Warszawy wypowiedział użytkownikom wieczystym (w tym skarżącemu), ze skutkiem z dzień 31 grudnia 2022 r. opłatę roczną z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Oświadczenie to skarżący odebrał w dniu 16 grudnia 2022 r. Następnie skarżący: 1) w dniu 15 stycznia 2023 r. wystąpił do Urzędu Dzielnicy, na podstawie art. 78 ust. 2 i ust. 3 u.g.n., z wnioskiem o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (k-10 akt administracyjnych); 2) w dniu 16 stycznia 2023 r. złożył pismo uzupełniające wniosek z 15 stycznia 2023 r., załączając do pisma operat szacunkowy z 11 stycznia 2023 r. (k-23 akt administracyjnych); 3) w dniu 16 stycznia 2023 r. wystąpił do Urzędu Dzielnicy, w trybie art. 81 ust. 1 u.g.n., z żądaniem obniżenia opłaty za użytkowanie ww. gruntu (k-66 akt administracyjnych); 4) w dniu 25 stycznia 2023 r. uzupełnił wnioski z 15 i 16 stycznia 2023 r. (k-18 akt administracyjnych). Pierwszy z ww. wniosków z 15 stycznia 2023 r. przekazany został przez Urząd Dzielnicy, zgodnie z właściwością, do Kolegium w dniu 8 lutego 2023 r. (por. pismo z 31 stycznia 2023 r. - k-11 akt administracyjnych), zaś kolejne trzy, tj. dwa z 16 stycznia 2023 r. i jeden z 25 stycznia 2023 r. przekazane zostały przez Urząd Dzielnicy do Kolegium w dniu 13 czerwca 2023 r., jako uzupełnienie wniosku z 15 stycznia 2023 r. (por. pismo z 29 maja 2023 r. – k-103 akt administracyjnych). W konsekwencji Kolegium, działając na podstawie art. 78 ust. 2 u.g.n., orzeczeniem z 19 września 2023 r. nr KOX/233/Po/23 oddaliło wniosek skarżącego o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Jak z kolei wynika ze skargi złożonej w niniejszej sprawie skarżący zarzuca Kolegium bezczynność w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z 16 stycznia 2023 r., złożonego w trybie art. 81 ust. 1 u.g.n., o obniżenie opłaty za użytkowanie wieczyste nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Odnosząc się do tego zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 81 ust. 1 u.g.n. użytkownik wieczysty może żądać dokonania aktualizacji opłaty rocznej, jeżeli wartość nieruchomości uległa zmianie, a właściwy organ nie podjął aktualizacji. Doręczenie żądania powinno nastąpić w formie pisemnej w terminie do dnia 31 grudnia roku poprzedzającego aktualizację opłaty rocznej. W przypadku odmowy aktualizacji opłaty rocznej użytkownik wieczysty może, w terminie 30 dni od dnia otrzymania odmowy, skierować sprawę do kolegium. W przypadku nierozpatrzenia żądania w terminie 30 dni użytkownik wieczysty może, w terminie 90 dni od dnia doręczenia żądania, skierować sprawę do kolegium. Przepisy art. 77-80 stosuje się odpowiednio. Z powyższego przepisu wprost wynika zatem, że w wypadku odmowy lub bezczynności właściwego organu (tu: Prezydenta m.st. Warszawy), użytkownik wieczysty może skierować sprawę w terminie 90 dni od dnia doręczenia żądania do Kolegium. Inaczej mówiąc, przepis ten reguluje, w jaki sposób strona zwalczać może bezczynność właściciela nieruchomości po złożonym wniosku w trybie art. 81 ust. 1 u.g.n. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by skarżący występował w powyższym trybie ze stosownym wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie w terminie 90 dni od złożenia żądania w Urzędzie Dzielnicy. Przy tym za wypełnienie przesłanek z art. 81 ust. 1 u.g.n. nie można uznać okoliczności, że wniosek skarżącego przekazany został do Kolegium w dniu 13 czerwca 2023 r. przez Urząd Dzielnicy, bowiem po pierwsze adresatem wniosku z 16 stycznia 2023 r. był Urząd Dzielnicy, nie zaś Kolegium, po drugie natomiast przekazanie to miało miejsce po upływie 90 dni od złożenia żądania i w związku z potraktowaniem tego pisma jako uzupełnienia wniosku z 15 stycznia 2023 r., złożonego w trybie art. 78 ust. 2 u.g.n. Skoro więc brak było wniosku skarżącego złożonego do Kolegium w terminie określonym w art. 81 ust. 1 u.g.n., który miałby zostać przez ten organ rozpoznany, to brak jest sprawy, w której miałaby zaistnieć bezczynność. Już zatem z powyższych przyczyn skargę wniesioną w niniejszej sprawie na bezczynność Kolegium uznać należało za niedopuszczalną. Niezależnie od tego zwrócić należy uwagę, że z art. 81 ust. 1 zd. piąte u.g.n. wynika dodatkowo, że do postępowania aktualizacyjnego z wniosku użytkownika wieczystego przepisy art. 77-80 stosuje się odpowiednio. Zgodnie zaś z art. 77 ust. 1 u.g.n. wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, podlega aktualizacji nie częściej niż raz na 3 lata, jeżeli wartość tej nieruchomości ulegnie zmianie. Zaktualizowaną opłatę roczną ustala się, przy zastosowaniu dotychczasowej stawki procentowej, od wartości nieruchomości określonej na dzień aktualizacji opłaty. Tymczasem jak wynika z akt sprawy ostatnia aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości dokonana została wypowiedzeniem z 7 grudnia 2022 r., zaś skarżący w dniu 15 stycznia 2023 r. skorzystał z prawa do wystąpienia do Kolegium z wnioskiem o ustalenie, że podwyższenie tej opłaty jest nieuzasadnione lub uzasadnione w innej wysokości. Z tej przyczyny wniosek skarżącego z 16 stycznia 2023 r. (złożony miesiąc po aktualizacji) Urząd Dzielnicy potraktował jako uzupełnienie wniosku z 15 stycznia 2023 r., na co zwrócono już uwagę powyżej. W konsekwencji, wszystkie ww. pisma skarżącego objęte zostały jednym toczącym się przed Kolegium postępowaniem i rozpoznane orzeczeniem Kolegium z 19 września 2023 r. nr KOX/233/Po/23 oddalającym wniosek skarżącego o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości. Postępowanie w tej sprawie przed Kolegium zostało więc zakończone. Zgodnie zaś z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OPS 5/19 (https://cbois.nsa.gov.pl), wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu ww. uchwały wskazano, że za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w ww. uchwale. Mając powyższe na względzie, jeśli nawet uznać jak wskazywał organ w odpowiedzi na skargę, że niniejsza skarga dotyczy toczącego się przed Kolegium postępowania dotyczącego wniosku złożonego w trybie art. 78 ust. 2 u.g.n., to rozpoznawana skarga na bezczynność wniesiona została już po wydaniu orzeczenia z 19 września 2023 r. (w dniu 28 września 2023 r.), a zatem po zakończeniu postępowania administracyjnego w tej sprawie, co stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Ze wszystkich powyższych przyczyn Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.