II OZ 405/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E. K. i K. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 294/22 odrzucające sprzeciw E. K. i K. K. od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 7 kwietnia 2022 r., nr WI-I.7840.3.38.2021.KW w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. 2 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 9 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 294/22 odrzucił sprzeciw E. K. i K. K. od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 7 kwietnia 2022 r., nr WI-I.7840.3.38.2021.KW w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Sąd wskazał, że E. K. i K. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sprzeciw od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 7 kwietnia 2022 r., którą uchylono decyzję Starosty Gdańskiego z 11 stycznia 2022 r. o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę budynku usługowego wraz z infrastrukturą techniczną, i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W treści sprzeciwu skarżący wskazali, że składają sprzeciw od uzasadnienia ww. decyzji z uwagi na błędną, w ich ocenie, interpretację zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na terenie objętym inwestycją. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z 5 maja 2022 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64b § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., wezwano skarżących do wskazania, czy żądają uchylenia zaskarżonej decyzji – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z 12 maja 2022 r. skarżący wyjaśnili, że nie żądają uchylenia zaskarżonej decyzji, natomiast żądają zmiany uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że sprzeciw podlega odrzuceniu. Sąd powołał art. 64a p.p.s.a., art. 64b § 1 i 2 p.p.s.a. i wskazał, że sprzeciw – jako pismo inicjujące postępowanie sądowoadministracyjne – winien spełniać warunki formalne pisma w postępowaniu sądowym wynikające z art. 46 i art. 47 p.p.s.a. Ponadto, spełniać szczególne wymogi stawiane sprzeciwowi w postaci wskazania zaskarżonej decyzji, sformułowania żądania jej uchylenia oraz oznaczenia organu, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 2 p.p.s.a.). Ustawodawca wśród elementów formalnych sprzeciwu od decyzji zamieścił żądanie uchylenia decyzji, a zatem wniosek zaskarżenia, który może zmierzać wyłącznie w jednym kierunku – wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego poprzez jej uchylenie. Takie rozwiązanie jest skorelowane z możliwościami orzeczniczymi wojewódzkiego sądu administracyjnego, określonymi w art. 151a § 1 p.p.s.a. Zgodnie z powyższym przepisem sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (tak H. Knysiak-Sudyka, Skarga i skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Komentarz. LEX/el. 2021). W przypadku niespełnienia przez pismo wymogów formalnych, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast w przypadku braków formalnych skargi, których nie uzupełniono w wyznaczonym terminie sąd odrzuca skargę zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stosuje się odpowiednio do sprzeciwu. Weryfikując treść sprzeciwu złożonego w niniejszej sprawie w świetle powyższych zasad Sąd wskazał, że sprzeciw E. K. i K. K. od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 7 kwietnia 2022 r. zawierał brak formalny w postaci braku żądania jej uchylenia. W związku z powyższym skarżący zostali wezwani do jego usunięcia – w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Jak wynika z akt sprawy, skarżący ustosunkowali się, w zakreślonym terminie, do wezwania Sądu wyjaśniając w sposób wyraźny, że nie żądają uchylenia zaskarżonej decyzji. Żądają jedynie zmiany jej uzasadnienia. Biorąc pod uwagę konstrukcję sprzeciwu i postępowania nim wywołanego należało uznać, że w tej sytuacji brak formalny sprzeciwu nie został usunięty. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 64b § 1 i § 2 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucił sprzeciw. Na powyższe postanowienie skarżący złożyli zażalenie. Wskazali, że mając na względzie wnioski zawarte w sprzeciwie, uzupełnienie wraz z wyjaśnieniem sprzeciwu, jak i wyjaśnienie zawarte w zażaleniu, wnoszą o uwzględnienie, że żądają uchylenia zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest zasadne. Zgodnie z art. 64b § 2 p.p.s.a., sprzeciw od decyzji powinien czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać wskazanie zaskarżonej decyzji, żądanie jej uchylenia oraz oznaczenie organu, który wydał zaskarżoną decyzję. W rozpoznawanej sprawie skarżący wnieśli sprzeciw od decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 7 kwietnia 2022 r. nie wskazując, że żądają uchylenia zaskarżonej decyzji. W wyniku powyższego skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez wskazanie, czy żądają uchylenia zaskarżonej decyzji – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia sprzeciwu. Przy czym należy zauważyć, że w wezwaniu powołano jedynie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 64b § 1 p.p.s.a. Nie powołano zaś kluczowego w niniejszej sprawie art. 64b § 2 p.p.s.a., który określa elementy sprzeciwu, a który to przepis, co należy podkreślić, stanowił również podstawę odrzucenia sprzeciwu przez Sąd I instancji. Treść tego przepisu nie została również powołana w pouczeniu wystosowanym do stron, zawierającym szereg innych przepisów. Konsekwencją tak skonstruowanego wezwania i pouczenia była odpowiedź skarżących na wezwanie, w której w zakreślonym terminie wskazali, że nie żądają uchylenia zaskarżonej decyzji, a żądają zmiany uzasadnienia decyzji we wskazanym przez skarżących zakresie. Odpowiedź ta wynikała z braku poinformowania skarżących przez Sąd, że art. 64b § 2 p.p.s.a. wymaga zawarcia żądania uchylenia decyzji. Wskazać należy, że zgodnie z art. 6 p.p.s.a., sąd administracyjny w razie uzasadnionej potrzeby udziela stronom występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych i skutków ich zaniedbań. W niniejszej sprawie Sąd I instancji się z tego obowiązku nie wywiązał. Wskazać należy, że przepis art. 64b § 2 p.p.s.a. wprawdzie wymaga, aby w sprzeciwie od decyzji kasacyjnej skarżący zawarli żądanie uchylenia tej decyzji, ale już sam fakt wniesienia sprzeciwu należy uznać za czytelny wyraz niezadowolenia z wydanego rozstrzygnięcia. Odnotować także należy, że wspomniany przepis nie przewiduje alternatywnego żądania, które mogliby sformułować skarżący (zob. postanowienie NSA z dnia 24 lutego 2022 r., sygn. akt I OZ 49/22, orzeczenia.nsa.gov.pl). Powoduje to, że w sytuacji, gdy z uzasadnienia sprzeciwu i pisma stanowiącego odpowiedź na wezwanie do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu wynika niezadowolenie z wydanej decyzji poparte konkretnymi zarzutami, a obowiązujące przepisy nie przewidują w ramach sprzeciwu innego wniosku niż uchylenie zaskarżonej decyzji kasacyjnej, to wobec braku stosownego pouczenia przez Sąd o konieczności zawarcia w sprzeciwie żądania uchylenia decyzji, żądanie skarżących należało potraktować jako żądanie uchylenia zaskarżonej decyzji. Wobec tego stwierdzić należy, że brak było podstaw do odrzucenia sprzeciwu na podstawie art. 64b § 1 i § 2 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Należy dodatkowo zauważyć, że w zażaleniu skarżący wnieśli o uznanie, na podstawie wniosków zawartych w sprzeciwie i w piśmie uzupełniającym, że żądają uchylenia zaskarżonej decyzji, co potwierdza intencje skarżących. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.