I OZ 776/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 28 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 131/24 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 6 grudnia 2023 r. nr SKO.4106.1326.2023 w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 131/24 wydanym na posiedzeniu niejawnym oddalił skargę w niniejszej sprawie. Opis sentencji wyroku wraz z pouczeniem o terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku został doręczony skarżącemu 14 maja 2024 r. W piśmie z dnia 18 września 2024 r., nadanym w placówce pocztowej tego samego dnia, skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 maja 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 28 października 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 131/24 odrzucił jako spóźniony wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Zażalenie na to postanowienie złożył skarżący zarzucając: 1.rażące naruszenie przepisów postępowania które miało wpływ na wynik sprawy a to art. 86 par. 1 ppsa poprzez jego zastosowanie i błędną interpretację polegającą na przyjęciu, iż skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu po terminie podczas gdy skarżący ze względu na swój wiek oraz trudności z czytaniem nie wiedział, iż minął mu termin na złożenie wniosku o uzasadnienie, a ponadto zaszły szczególne okoliczności powodujące konieczność rozpoznania wniosku, gdyż skarżący w czasie publikacji wyroku nie miał jeszcze adwokata z urzędu zaś o prawie żądania zgłoszenia takiego żądania nie został pouczony, 2.rażące naruszenie przepisów postępowania które miało wpływ na wynik sprawy a to art. 88 ppsa poprzez uznanie, iż wniosek skarżącego był spóźniony podczas gdy skarżący nie ponosi winy za niezłożenie wniosku w terminie zaś z treści jego pism osobistych wynika, iż żądał ustanowienia adwokata w toku sprawy zaś on sam jest osobą schorowaną, niemającą wiedzy prawniczej, Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie spawy do ponownego rozpatrzenia Sądowi I instancji oraz zasądzenie na rzecz adwokata z urzędu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej p.p.s.a.), sąd na wniosek strony przywraca termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, jeżeli uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania uchybienia terminu i należy w nim uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2). Zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie zaś do art. 88 p.p.s.a., spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Złożenie wniosku o przywrócenie terminu po terminie określonym w art. 87 § 1 p.p.s.a. powoduje, że wniosek taki traktuje się jako spóźniony i odrzuca na podstawie art. 88 p.p.s.a. - bez oceny jego zasadności. W rozpoznawanej sprawie, skarżący – bezspornie - złożył z uchybieniem terminu wniosek o przywrócenie terminu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżący był prawidłowo pouczony o trybie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Pouczenie takie zawierało pismo z Sądu z dnia 9 maja 2024 r., przy którym doręczono skarżącemu odpis wyroku z dnia 8 maja 2024 r. W pouczeniu jest dokładna i czytelna informacja o trybie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia, a także że złożenie tego wniosku jest warunkiem złożenia skargi kasacyjnej, jak również pouczenie o możliwości wystąpienia o przyznanie prawa pomocy. Wbrew zrzutom zażalenia Skarżący został zatem szczegółowo poinformowany i pouczony o wszystkich przysługujących mu prawach, a także o trybach i terminach składania stosownych pism procesowych. Tym bardziej, że jednak podołał złożeniu wniosku zarówno o przywrócenie terminu, jak i o przyznanie prawa pomocy. Wniosek był spóźniony i prawidłowo został tak zakwalifikowany przez Sąd I instancji. Tym samym odmówić słuszności należy zarzutom zażalenia. Wskazane w zażaleniu podeszły wiek, brak wiedzy prawniczej, trudności z czytaniem (w żaden sposób nie uprawdopodobonione zaświadczeniem bądź opinią lekarską) nie świadczą o nie uchybieniu terminu. Z uwagi na wskazane we wniosku oraz zażaleniu okoliczności, trudno uznać, że skarżący nie miał stosownej wiedzy skoro w każdym przesyłanym przez Sąd piśmie został prawidłowo pouczony. W świetle powyższego uznać należy, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, okoliczności powołane w zażaleniu nie podważyły bowiem prawidłowej oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania zażaleniowego, ponieważ przepisy p.p.s.a. nie przewidują możliwości orzeczenia co do zwrotu kosztów w postępowaniu zażaleniowym. Nadto, Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 § 1 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu unormowanym w przepisach art. 254 § 1 i art. 258 - 261 p.p.s.a.