II SA/Go 584/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Michał Ruszyński Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Kamila Karwatowicz Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2023 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego oddala skargę. UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] maja 2023 r. nr [...], wydaną na podstawie art. art. 2 ust. 1 i 16 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2022 r,, poz. 1692), w związku z art. 104 § 1 i art. 107 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.), Burmistrz Miasta i Gminy odmówił przyznania W.M. przyznania dodatku węglowego. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 26 sierpnia 2022 r. W.M. złożył wniosek o przyznanie dodatku węglowego. Organ przytoczył treść z art. 2 ust 1 ustawy o dodatku węglowym, zgodnie z którym dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561 i 1576), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Przez paliwo stałe rozumie się węgieł kamienny, brykiet lub pelet zawierający co najmniej 85 % węgla kamiennego zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Strona we wniosku wskazała, że zamieszkuje pod adresem [...]. Zgodnie z art. 2 ust. 15 – 15e ustawy o dodatku węglowym burmistrz lub prezydent miasta dokonuje weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego, w szczególności w zakresie zgłoszenia lub wpisania głównego źródła ogrzewania w centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków. Dokonując weryfikacji wniosku o wypłatę dodatku węglowego wójt, burmistrz, albo prezydent miasta bierze pod uwagę w szczególności: 1) informacje wynikające z deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o której mowa w art. 6m ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2022 r. poz. 2519 oraz z 2023 r. poz. 877); 2) informacje uzyskane w związku z postępowaniem o przyznanie: a) świadczeń rodzinnych oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, o których mowa odpowiednio w art. 2 i art. 8 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, 658 i 852), b) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w art. 4 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2023 r. poz. 810), c) dodatku osłonowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 2021 r. o dodatku osłonowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 759), d) dodatku mieszkaniowego, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1335); 3) dane zgromadzone w rejestrze PESEL oraz rejestrze mieszkańców, o których mowa odpowiednio w art. 6 ust. 1 i art. 6a ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191 oraz z 2023 r. poz. 497). Dalej organ stwierdził, że w wyniku weryfikacji rejestru pesel ustalono, że strona pozostaje w związku małżeńskim. We wniosku strona podała, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ale nie uwiarygodniła tego faktu przedstawiając dowód w postaci orzeczenia o separacji lub rozwodzie, a jedynie o rozdzielności majątkowej. Organ przeprowadził wywiad środowiskowy w miejscu zamieszkania strony na okoliczność prowadzenia jednoosobowego gospodarstwa domowego pod wskazanym adresem. Pracownik nie zastał strony pod wskazanym adresem. Ponadto w aktach sprawy znajduje się oświadczenie małżonki W.M., zamieszkującej pod tym samym adresem, z którego wynika, że W.M. nie zamieszkuje pod tym samym adresem. Dalej organ stwierdził, że dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym, co wiąże się z zamieszkiwaniem, ale też gospodarowaniem (art. 2 ust. 1 i ust., 2 ustawy). Mając na uwadze zebrane w sprawie dowody organ stwierdził, że strona nie prowadzi gospodarstwa domowego pod wskazanym adresem, dlatego decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. odmówiono przyznania dodatku węglowego. Decyzją z dnia [...] marca 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji wskazując na potrzebę wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i uzupełnienia materiału dowodowego. W dniu [...] marca 2023 r. w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego pracownicy socjalni udali się pod wskazany przez stronę adres zamieszkania, jednak strony tam nie zastano. Po telefonicznym ustaleniu ze stroną terminu wywiadu środowiskowego wywiad przeprowadzono w dniu [...] kwietnia 2023 r. W.M. podał, że pod wskazanym adresem zamieszkuje wtedy gdy żona wyjeżdża, wszelkie opłaty za mieszkanie ponosi żona, gdyż to ona zużywa więcej prądu i wody. Skarżący nie ma złożonej deklaracji na odpady komunalne pod w.w. adresem. Od 12 lat prowadzi osobne gospodarstwo domowe, z żoną poosiadają rozdzielność majątkową. Organ ustalił, że W.M. nie ma złożonej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pod adresem [...], T.M. złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pod ww. adresem oraz ponosi opłaty z tym związane. Nadto organ wskazał, że T.M. złożyła oświadczenie, że opłaca wszystkie rachunki za mieszkanie oraz że to ona opala to mieszkanie. Reasumując organ stwierdził, że W.M. nie przedstawił żadnego dowodu potwierdzającego zamieszkiwanie pod adresem wskazanym we wniosku. Od powyższej decyzji W.M. wniósł odwołanie w którym podniósł, że pod wskazanym adresem zamieszkuje wtedy gdy żona wyjeżdża do matki lub do córki w Anglii. Zamieszkuje wspólnie z żoną, ale prowadzi odrębne gospodarstwo domowe. Decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium podzieliło stanowisko wyrażone w decyzji I instancji i wskazało, że okoliczności sprawy dowodzą, iż skarżący nie spełnia przesłanki z art. 2 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dodatku węglowym, bowiem nie prowadzi gospodarstwa domowego pod wskazanym we wniosku adresem. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2023 r. W.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której przywołał argumentację zawartą wcześniej w odwołaniu od decyzji I instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, albo stwierdza ich wydanie z naruszeniem prawa. Nadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1). Przeprowadzona w określonych na wstępie ramach kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego lub prawa materialnego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji. W myśl art. 2 ust. 1 ustawy o dodatku węglowym dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Z dniem 3 listopada 2022 r. wszedł w życie przepis art. 2 ust. 15g ustawy o dodatku węglowym zgodnie z którym dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym także, gdy główne źródło ogrzewania gospodarstwa domowego, o którym mowa w art. 2 ust. 1, nie zostało zgłoszone lub wpisane do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, do dnia 11 sierpnia 2022 r., a w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ustalono, że źródłem ogrzewania tego gospodarstwa jest źródło, o którym mowa w art. 2 ust. 1. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową. Wpis do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków, dokonywany jest przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta z urzędu bez konieczności składania odpowiedniej deklaracji. W myśl art. 2 ust. 2 ustawy o dodatku węglowym przez gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 1, rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Podkreślić należy, że aby dodatek węglowy mógł zostać przyznany, wnioskodawca musi zamieszkiwać oraz gospodarować w danym lokalu. Przepisy ustawy o dodatku węglowym nie precyzują jak rozumieć pojęcie zamieszkiwania, zatem oceniając stan faktyczny i prawny w tym zakresie należy mieć na względzie poglądy doktryny i judykatury wypracowane na gruncie prawa cywilnego. W tym zakresie należy uwzględnić treść art. 25 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. O wypełnieniu przesłanek tej normy prawnej świadczą dwie okoliczności - zewnętrzna, czyli faktyczne przebywanie, oraz wewnętrzna, czyli zamiar stałego pobytu. Ustalenie zamiaru powinno nastąpić w oparciu o kryteria zobiektywizowane, świadczące o woli, ale też możliwości skoncentrowania swoich spraw w danej miejscowości. Stałe zamieszkiwanie generalnie powiązane jest z tzw. centrum życiowym danej osoby, tj. miejscem, gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe Pojęcie miejsca zamieszkania, przyjęte w art. 25 Kodeksu cywilnego, jest więc konstrukcją prawną, na którą składają się dwa elementy: fizyczne przebywanie w danej miejscowości (corpus) i zamiar, wola stałego pobytu (animus). Oba te elementy muszą występować łącznie. W konsekwencji uznać należy, że konieczną przesłanką do otrzymania dodatku węglowego jest zamieszkiwanie oraz gospodarowaniu w danym lokalu. W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie organy wykazały w sposób wystarczający, że skarżący w momencie składania wniosku nie zamieszkiwał i nie gospodarował w lokalu w [...]. Z akt sprawy wynika bezspornie, że pod ww. adresem skarżący przebywa jedynie w okresach, gdy jego małżonka – T.M. wyjeżdża do córki lub do matki. W pozostałych okresach skarżący przybywa w swoim lokalu mieszkalnym we [...] lub w miejscowości [...]. Skarżący nie ponosi żadnych kosztów związanych z utrzymaniem lokalu w [...] takich jak - koszty energii elektrycznej, wody, opłata za odbiór odpadów komunalnych, koszty remontów, podatek od nieruchomości. Wszystkie te opłaty ponosi T.M.. Nadto z oświadczenia T.M. wynika, że w lokalu tym skarżący nie przebywa oraz nie ma w nim żadnych jego rzeczy. Akta sprawy wskazują, że skarżący nie ma złożonej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz, że deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi pod w.w adresem złożyła T.M., deklaracja jest otwarta od kwietnia 2022 r. i objęta jest nią 1 osoba. W tych okolicznościach sprawy ustalenia organu oraz oparte na nich wnioski w zakresie spełnienia przez skarżącego ustawowych przesłanek warunkujących przyznanie dodatku węglowego, w ocenie Sądu, należy uznać za prawidłowe. Słusznie orzekające w sprawie organy przyjęły, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, który jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia, wskazuje iż pod wskazanym we wniosku adresem skarżący nie zamieszkuje i nie prowadzi gospodarstwa domowego, tym samym nie jest spełniona przesłanka z art. 2 ust. 1 w zw. z ust. 2 ustawy o dodatku węglowym. Na powyższą ocenę nie mogły mieć wpływu twierdzenia skarżącego zawarte w oświadczeniach złożonych w toku postępowania administracyjnego jak również w odwołaniu oraz skardze. Sam fakt sporadycznego przebywania w danym lokalu nie oznacza bowiem - w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów - zamieszkiwania i prowadzenia w nim gospodarstwa domowego. Koniecznym warunkiem przyznania omawianego świadczenia jest ustalenie, że z danym adresem zamieszkania wiąże się tzw. centrum życiowe danej osoby, czyli że jest to miejsce gdzie koncentrują się jej sprawy życiowe. Wskazana okoliczność w badanej sprawie nie została wykazana. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skarga została oddalona.