II OZ 859/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 października 2024 r., sygn. akt II SPP/Go 81/24 o odrzuceniu zażalenia w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Wojewody Lubuskiego z dnia 12 grudnia 2023 r., nr IB-II.7722.13.2023.PJak w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE ZASADNIENIE Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 27 sierpnia 2024 r., sygn. akt II SPP/Go 81/24 odmówiono J. B. (dalej jako skarżąca) przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. W wyniku rozpoznania sprzeciwu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z 30 września 2024 r. utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie referendarza. Odpis tego postanowienia wraz z pouczeniem, że nie przysługuje na nie żaden środek zaskarżenia doręczono skarżącej 2 października 2024 r. W dniu 8 października 2024 r. skarżąca wniosła "skargę-odwołanie od decyzji Referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy". Z uwagi na treść tego ostatniego pisma Sąd uznał je za zażalenie na postanowienie sądu z 30 września 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, działając na podstawie na podstawie art. 178 w związku z art. 198 P.p.s.a., postanowieniem z 31 października 2024 r., sygn. akt II SPP/Go 81/24 odrzucił zażalenie jako niedopuszczalne. Sąd wskazał, że skarżącej nie przysługiwało prawo wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 30 września 2024 r. utrzymujące w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 27 sierpnia 2024 r. Sąd wskazał na treść art. 260 § 2 P.p.s.a. zgodnie z którym Sąd rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Od postanowienia wydanego w sprawie sprzeciwu nie przysługuje zażalenie, ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, ponieważ nie przewidują tego przepisy P.p.s.a. Nie przewiduje tego katalog postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem z art. 194 § 1 P.p.s.a. Skarżąca pomimo prawidłowego pouczenia Sądu, że od postanowienia sądu rozpoznającego sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego w przedmiocie prawa pomocy nie przysługiwał jakikolwiek środek zaskarżenia wniosła pismem z 8 października 2024 r. zażalenie, wobec czego należało zażalenie odrzucić jako niedopuszczalne stosownie do art. 178 w zw. z art. 194 § 1 i z art. 197 § 2 P.p.s.a. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia bądź zmiany. Przedstawiła tam argumentację wskazującą jej zdaniem za przyznaniem jej prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata z urzędu. W jej ocenie, Sąd mylnie uznał jej sytuację materialną za dobrą, pisząc, ze posiada oszczędności. Skarżąca uważa postanowienie sądu odmawiające jej prawa pomocy za krzywdzące. Sąd odmawia jej prawa pomocy z uwagi na oszczędności, które w jej ocenie są "niby oszczędnościami" bo stanowią jej zabezpieczenie zdrowia i bytu a nie pieniądze, które może wydać na wczasy. Kwota "oszczędności" jest śmieszna, można za nią kupić opał ale jeszcze zabraknie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd prawidłowo zastosował przepisy art. 178 P.p.s.a. w zw. z art. 194 § 1 P.p.s.a. i art. 197 § 2 P.p.s.a. i na ich podstawie odrzucił zażalenie skarżącej jako niedopuszczalne. Zgodnie z art. 194 § 1 P.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przypadkach przewidzianych w ustawie oraz na postanowienia, których przedmiotem są kwestie określone bezpośrednio w art. 194 § 1 pkt 1-10 P.p.s.a. Postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego wydane na skutek rozpoznania sprzeciwu nie zostały ujęte w tym katalogu, brak jest też innego przepisu ustawy wskazującego na możliwość wniesienia zażalenia na takie postanowienie. W konsekwencji należało stwierdzić, i tak uczynił Sąd w zaskarżonym postanowieniu, że ustawodawca nie przewidział możliwości zaskarżenia wydanego na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego o zmianie lub utrzymaniu w mocy postanowienia/zarządzenia referendarza sądowego z zakresu prawa pomocy. W niniejszej sprawie doręczając odpis postanowienia Sądu z dnia 30 września 2024 r. Sąd prawidłowo pouczył skarżącą o tym, że na postanowienie to nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, w tym zażalenie (k. 34 akt II SPP/Go 81/24), a mimo to skarżąca wystąpiła z pismem z dnia 8 października 2024 r., w którym kwestionuje zasadność utrzymania w mocy przez Sąd w wyniku rozpatrzenia sprzeciwu postanowienia referendarza sądowego odmawiającego ustanowienia adwokata z urzędu. Wobec treści tego pisma Sąd prawidłowo zakwalifikował je jako zażalenie i jako takie odrzucił stosownie do art. 178 P.p.s.a. bowiem z racji art. 194 § 1 P.p.s.a. i art. 260 § 1 P.p.s.a. było niedopuszczalne. Ustawodawca w art. 194 § 1 P.p.s.a. przedstawił katalog postanowień, które podlegają zaskarżeniu zażaleniem, a w art. 173 § 1 P.p.s.a. wskazał postanowienia, na które przysługuje skarga kasacyjna. Nie ma w tych regulacjach postanowienia Sądu wydanego w związku z rozpatrzeniem sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy z art. 260 § 2 P.p.s.a.. Uznać zatem należało je za niezaskarżalne. Potwierdza to też treść tego ostatniego przepisu wskazując, że Sąd orzeka jako Sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Wydanie orzeczenia jako sąd drugiej instancji jest prawomocnym orzeczeniem w zakresie prawa pomocy a wobec tego niedopuszczalne jest kierowanie na takie orzeczenie jakichkolwiek środków zaskarżenia. Zatem pismo z 8 października 2024 r. było niedopuszczalnym środkiem zaskarżenia i podlegało odrzuceniu stosownie do art. 178 P.p.s.a. Argumentacja skarżącej przedstawiona w zażaleniu odnośnie do wadliwej oceny Sądu w zakresie jej sytuacji materialnej pod kątem przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu nie wpływa na fakt, że skarżąca złożyła środek zaskarżenia, który był niedopuszczalny i który należało odrzucić. W tych okolicznościach zażalenie skarżącej podlegało oddaleniu stosownie do art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a.