I OW 221/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wojciech Mazur sędzia NSA Bożena Popowska sędzia del. WSA Czesława Nowak – Kolczyńska (spr.) Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta m. st. Warszawy o rozstrzygniecie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem m.st. Warszawy a Prezydentem Miasta Szczecina w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania sprawy z wniosku 109 Szpitala Wojskowego z Przychodnią SPZOZ w Szczecinie o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: wskazać Prezydenta Miasta Szczecina jako organ właściwy w sprawie. UZASADNIENIE I OW 221/14 U Z A S A D N I E N I E Wnioskiem z dnia 25 listopada 2014 r. Prezydent m.st. Warszawy, w trybie przewidzianym przepisem art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) – dalej kpa oraz art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość między Prezydentem m.st. Warszawy – Dyrektorem Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Włochy w m.st. Warszawa a Prezydentem Miasta Szczecina – Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Szczecinie i wskazanie Prezydenta Miasta Szczecina jako organu właściwego do rozpoznania wniosku 109 Szpitala Wojskowego z Przychodnią SPZOZ w Szczecinie o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych A.W. hospitalizowanej w stanie nagłym w dniu 22 czerwca 2014 r. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że 109 Szpital Wojskowy z Przychodnią SPZOZ w Szczecinie wnioskiem z dnia 23 czerwca 2014 r. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Szczecinie o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych A.W., hospitalizowanej w stanie nagłym w dniu 22 czerwca 2014 r. Pismem z dnia 17 lipca 2014 r. Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie w Szczecinie przekazał wniosek do Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy do załatwienia według właściwości, podając, że A.W. zamieszkuje w Warszawie przy ul. T. Organ ustalił jednak, że A.W. nie zamieszkuje pod wskazanym adresem od kilku lat, a ostatnim miejscem zameldowania na pobyt czasowy był adres Warszawa, ul. H., pod którym to adresem zainteresowana nigdy nie zamieszkiwała. Z okoliczności ustalonych przez OPS Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy wynika, że A.W. obecnie nie zamieszkuje pod wskazanym przez organ przekazujący adresem, nie zamieszkiwała też pod tym adresem w dacie zdarzenia. W ocenie organu z samego faktu zameldowania na terenie m.st. Warszawy nie można wywodzić, że Warszawa była miejscowością jej stałego zamieszkania w rozumieniu art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, j.t. ze zm.), powoływanej jako kc. Mając na uwadze powyższe Prezydent m.st. Warszawy stwierdził, że organem właściwym, na podstawie art. 21 § 2 kpa, jest Prezydent Miasta Szczecina jako organ właściwy ze względu na miejsce zdarzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny jest właściwy do rozstrzygania sporów o właściwość pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile ustawa nie stanowi inaczej oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Spór taki powstaje w przypadku rozbieżności poglądów co do zakresu działania poszczególnych organów administracji publicznej i może przybrać postać sporu pozytywnego (kiedy oba organy uznają się za właściwe) bądź też sporu negatywnego (kiedy oba organy uznają się za niewłaściwe). W obydwu przypadkach spór może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie zaistniał negatywny spór o właściwość pomiędzy Prezydentem m.st. Warszawy - Dyrektorem Ośrodka Pomocy Społecznej Dzielnicy Włochy m.st. Warszawy a Prezydentem Miasta Szczecina - Dyrektorem Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Szczecinie. Przedmiotem sporu jest rozpoznanie wniosku 109 Szpitala Wojskowego z Przychodnią SPZOZ o potwierdzenie prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych A.W. hospitalizowanej w stanie nagłym w dniu 22 czerwca 2014 r. Rozstrzygnięcie sporu sprowadza się zatem do ustalenia organu właściwego do wydania decyzji potwierdzającej prawo do świadczeń opieki zdrowotnej na podstawie art. 54 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm.) Stosownie do powyższego przepisu właściwym miejscowo do wydania decyzji w tego rodzaju sprawach jest wójt (burmistrz, prezydent) gminy właściwej ze względu na miejsce zamieszkania świadczeniobiorcy. Podstawą do ustalenia właściwości miejscowej organu jest zatem miejsce zamieszkania wnioskodawcy. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych nie reguluje jednak pojęcia "miejsca zamieszkania". W konsekwencji przy ustaleniu miejsca zamieszkania świadczeniobiorcy należy posiłkować się treścią art. 25 kc, zgodnie z którym miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. W świetle tego przepisu o miejscu zamieszkania decydują dwa czynniki: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli (nie jest czynnością prawną). Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby polegającego na ześrodkowaniu swojej aktywności życiowej w określonej miejscowości. W rozpoznawanej sprawie świadczeniobiorcą jest A.W. Osoba ta podała jako miejsce zamieszkania lokal przy ul. T. w Warszawie, jednak okoliczność ta nie znalazła potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Organ ustalił bowiem, że A.W. nie zamieszkuje od wielu lat pod wskazanym adresem. Analiza oświadczeń składanych przez A.W. do protokołu z dnia 23 czerwca 2014 r. uprawnia do twierdzenia, że nie potrafi bądź nie ma zamiaru udzielania informacji w zakresie umożliwiającym ustalenie miejsca jej aktualnego zamieszkania ani nawet pobytu. Tym samym nie sposób zatem ustalić jej miejsca zamieszkania w rozumieniu art. 25 kc, natomiast nie ma również podstaw do przyjęcia, że jest ona osobą bezdomną. Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych reguluje kwestię właściwości organu mającego wydać decyzję potwierdzającą prawo do świadczeń zdrowotnych tylko w wąskim zakresie. Ustawa ta odwołuje się bowiem do "miejsca zamieszkania" świadczeniobiorcy, nie normując natomiast kwestii właściwości organów w sytuacji, gdy miejsca zamieszkania nie można ustalić bądź gdy świadczeniobiorca nie posiada miejsca zamieszkania w rozumieniu kc. Stąd też na względzie należy mieć przepisy art. 21 kpa, które wprowadzają ogólne reguły ustalania właściwości miejscowej organu administracji publicznej. I tak, właściwość miejscową organu ustala się: 1) w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia; jeżeli nieruchomość położona jest na obszarze właściwości dwóch lub więcej organów, orzekanie należy do organu, na którego obszarze znajduje się większa część nieruchomości; 2) w sprawach dotyczących prowadzenia zakładu pracy - według miejsca, w którym zakład pracy jest, był lub ma być prowadzony, 3) w innych sprawach - według miejsca zamieszkania (siedziby) w kraju, a w braku zamieszkania w kraju - według miejsca pobytu strony lub jednej ze stron; jeżeli żadna ze stron nie ma w kraju zamieszkania (siedziby) lub pobytu - według miejsca ostatniego ich zamieszkania (siedziby) lub pobytu w kraju. Jeżeli nie można ustalić właściwości miejscowej w sposób wyżej wskazany, uznaje się, że sprawa należy do organu właściwego dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania, albo w razie braku ustalenia takiego miejsca - do organu właściwego dla obszaru dzielnicy Śródmieście w m. st. Warszawie (art. 21 § 2 kpa). Reasumując, na podstawie art. 21 § 2 kpa organem właściwym do wydania decyzji, o której mowa w treści 54 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, jest Prezydent Miasta Szczecina jako organ właściwy dla miejsca, w którym nastąpiło zdarzenie powodujące wszczęcie postępowania. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 w zw. z art. 4 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.