II OSK 2047/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Miron po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K. N. i W. N. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku w sprawie ze skargi kasacyjnej P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 24 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 371/23 w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 26 stycznia 2023 r. znak: Wl-I.7840.5.16.2022 EG. w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: odrzucić wniosek. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 24 maja 2023 r. sygn. akt II SA/Kr 371/23, po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 26 stycznia 2023 r. znak: Wl-I.7840.5.16.2022 EG, (I) uchylił zaskarżoną decyzję oraz (II) zasądził od Wojewody Małopolskiego na rzecz P. W. kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 17 stycznia 2022 r. nr 79/6740.1/2022, udzielającą K. N. i W. N. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego. P. W. wywiódł skargę kasacyjna od powyższego wyroku. Uczestnicy postępowania K. N. i W. N., reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, pismem z dnia 20 grudnia 2023 r. skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku, na podstawie art. 152 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."). Wniosek umotywowany został tym, że wskutek uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego w obrocie prawnym pozostaje pozytywna dla inwestorów decyzja Prezydenta Miasta Krakowa z dnia 17 stycznia 2022 r. o pozwoleniu na budowę, która nie może zostać wykonana. Wskazano, że inwestorzy nie ze swojej winy zostali pozbawieni możliwości prowadzenia prac budowlanych, w które zaangażowali znaczne środki finansowe. Niemożność prowadzenia prac budowlanych powodować będzie niszczenie istniejącej już zabudowy, a to generować będzie dalsze koszty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu. Możliwość wstrzymania wykonania prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego jest przewidziana w wypadku wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego – dopuszcza to art. 284 p.p.s.a. Poza tym przypadkiem ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego wyroku wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma kompetencji do wstrzymania wykonania wyroku, którego dotyczy wniesiona skarga kasacyjna. Wyjaśnić należy, że podstawy prawnej dla rozstrzygnięcia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego wyroku nie może stanowić w niniejszej sprawie art. 152 § 1 p.p.s.a. wskazany we wniosku uczestników postępowania. Przepis art. 152 p.p.s.a. stanowi: W razie uwzględnienia skargi na akt lub czynność, nie wywołują one skutków prawnych do chwili uprawomocnienia się wyroku, chyba że sąd postanowi inaczej (§ 1). Przepisu § 1 nie stosuje się do aktów prawa miejscowego (§ 2). Po pierwsze, wskazany przepis określa skutki uwzględnienia skargi, wprowadzając zasadę niewywoływania przez uchylony akt lub czynność skutków prawnych. W przypadku stosowania art. 152 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi chodzi zatem o wykonalność decyzji, a nie wykonalność wyroku. Po drugie, rozstrzygnięcie sądu o skorzystaniu z uprawnienia przewidzianego w art. 152 § 1 p.p.s.a. jest elementem sentencji orzeczenia. Za niedopuszczalne należy uznać, by Naczelny Sąd Administracyjny przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej wypowiadał się w postępowaniu wpadkowym w kwestii, która została już przesądzona w zaskarżonym do tegoż Sądu wyroku – nawet, jeśli ocena Sądu Wojewódzkiego w zakresie kwestii procesowej, jaką jest wstrzymanie wykonania decyzji, przybiera postać braku rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 152 § 1 p.p.s.a. Rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji w przedmiocie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. może być przedmiotem kontroli merytorycznej Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego skargę kasacyjną, o ile mieści się to w granicach przez nią wyznaczonych. Pomimo istotnej zmiany merytorycznej przepisu art. 152 p.p.s.a. dokonanej w wyniku nowelizacji z 2015 r., nie uległa zmianie właściwość Sądu pierwszej instancji do orzekania w tym zakresie w sentencji wyroku uwzględniającego skargę. Z tego względu za aktualne uznać należy dotychczasowe orzecznictwo wykluczające możliwość orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej w przedmiocie wykonania zaskarżonego aktu na podstawie art. 152 § 1 p.p.s.a. (zob. postanowienia NSA: z 26 lutego 2013 r., II FSK 152/13 i z 14 lipca 2014 r., II FSK 2031/14; CBOSA). W sytuacji, gdy Sąd pierwszej instancji w wyroku uwzględniającym skargę nie zawarł rozstrzygnięcia z art. 152 § 1 p.p.s.a., że uchylona decyzja Wojewody Małopolskiego nie może być wykonywana, to oznacza to, że obecnie zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Na obecnym etapie postępowania kasacyjnego brak jest środków prawnych, które mogłyby doprowadzić do wydania rozstrzygnięcia o tym, że zaskarżona decyzja wywołuje skutki prawne. Jedynie ubocznie wskazać należy, że w aktualnym stanie prawnym brak jest podstaw uzupełnienia wyroku, w trybie art. 157 p.p.s.a., o rozstrzygnięcie w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 152 § 1 i art. 193 § 2 p.p.s.a., odrzucił wniosek jako niedopuszczalny.