I OZ 725/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z 26 września 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 565/24 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 2 sierpnia 2024 r., nr 406.590/E-8/25/24 w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE E.S. (dalej: skarżąca) wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z 2 sierpnia 2024 r., nr 406.590/E-8/25/24, w przedmiocie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Jednocześnie skarżąca wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z 26 września 2024 r., sygn. akt II SA/Bk 565/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu wniosku skarżącej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z dyspozycją art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "p.p.s.a.") po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza jednak, że sąd jest zobligowany w każdym przypadku – niezależnie od okoliczności sprawy – uwzględnić wniosek strony skarżącej. Postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy bowiem wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi wskazać na konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji, a sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 p.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślić także należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku słusznie przyjął, że wniosek skarżącej nie zawierał argumentów, które przemawiałyby za koniecznością wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. We wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, jak i w zażaleniu, skarżąca powołała się na swoją sytuację majątkową wskazując, że nie pracuje, utrzymuje ją mąż, dom wymaga remontu, córka studiuje i nie ma dochodów. Ponadto wskazała, że gospodarstwo rolne rodziców zostało oddane w dzierżawę za podatki, bo nie przynosiło dochodów. Twierdzenia skarżącej dotyczące jej sytuacji materialnej są jednak bardzo ogólnikowe i nie zostały poparte żadnymi dokumentami. Skarżąca nie wskazała chociażby takich okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej, jak wydatki rodziny, posiadane nieruchomości, oszczędności (bądź ich brak). Co prawda część tych informacji wynika z akt administracyjnych, jednakże na ich podstawie oraz mając na uwadze wybiórczo przedstawione przez skarżącą informacje nie sposób ocenić, czy w sprawie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 61 § 3 p.p.s.a., gdyż nie przedstawiają one w sposób kompleksowy jej kondycji finansowej. Zauważyć również należy, że wniosek skarżącej nie zawierał uzasadnienia wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Niemniej jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w sposób dokładny przeanalizował sytuację finansową skarżącej wychodząc poza wniosek i opierając się na informacjach znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego, i na ich podstawie wydał prawidłowe rozstrzygnięcie w zakresie jej wniosku. Podkreślić również należy, że każda decyzja czy postanowienie administracyjne zobowiązujące do uiszczenia należności pociąga za sobą dolegliwość finansową, co nie oznacza, że zawsze w takiej sytuacji należy zastosować ochronę tymczasową przewidzianą w art. 61 § 3 p.p.s.a. Sama okoliczność powstania po stronie zobowiązanego obowiązku zapłaty określonej sumy pieniężnej nie stanowi jeszcze o spełnieniu przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego. Chodzi tu bowiem o taką szkodę majątkową lub niemajątkową, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla strony lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (zob. postanowienie NSA z 20 grudnia 2004 r., GZ 138/04). Zobowiązanie do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku celowego nie wywołuje skutku nieodwracalnego, skoro chodzi o świadczenie pieniężne, którego spełnienie z natury rzeczy jest odwracalne. W razie uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu uiszczonej już kwoty. Ponadto w zażaleniu skarżąca przede wszystkim skupia się na słuszności decyzji w zakresie konieczności umieszczenia S.R. w Domu Pomocy Społecznej, co nie stanowi przedmiotu niniejszego postępowania i nie może stanowić podstawy postanowienia, w zakresie wstrzymania bądź odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z przedstawionych względów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a.