III FSK 251/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Dominik Gajewski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 707/22 w sprawie ze skargi S. z siedzibą w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 maja 2022 r., nr Sygn. akt: SKO Gd/393/22 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (dalej: WSA) wyrokiem z 23 listopada 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 707/22 oddalił skargę S. w S. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 9 maja 2022 r. nr SKO Gd/393/22 w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za lipiec i sierpień 2021 r. Skargę kasacyjną na powyższy wyrok, zaskarżając go w całości złożył pełnomocnik skarżącego. Na podstawie art. 173 w zw. z art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U.2022.329 t.j. ze zm.) zarzucając mu: I. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na naruszeniu: 1. art. 174 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2022.329 t.j. ze zm.; dalej; p.p.s.a.) i art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 122 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U.2022.2651 t.j.; dalej; o.p.), art. 187 § 1 o.p. i art. 191 o.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, i tak: a) poprzez pobieżne przeanalizowanie materiału dowodowego zebranego w sprawie, niedokonanie jego wszechstronnego rozważenia i oceny, co skutkowało błędnym uznaniem, że materiał przedstawiony przez podmiot świadczący usługę odbioru odpadów komunalnych potwierdza w sposób nie budzący wątpliwości okoliczność nieselektywnej zbiórki odpadów komunalnych we wskazanym miejscu, tj. os. [...] nr 3 i 4 w S. w dniu 08.07.2021 r.; b) poprzez pobieżne przeanalizowanie materiału dowodowego zebranego w sprawie, niedokonanie jego wszechstronnego rozważenia i oceny, co skutkowało błędnym uznaniem, że w dniu 08.07.2021 r. umieszczono "żołtą opaskę" na pojemniku "Bio" na odpady w nieruchomości będącej w zarządzie skarżącej spółdzielni w sytuacji gdy tej okoliczności nie potwierdza oświadczenie pracowników odbierających odpady w tym dniu; co miało stanowić powiadomienie o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez podmiot świadczący usługę odbioru odpadów komunalnych, o którym mowa w art. 6ka ust. 1 ustawy z dnia z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U.2022.2519 t.j.; dalej: u.c.p.g.); 2. art. 174 pkt. 2 p.p.s.a.) i art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 121 § 1 o.p. i art. 122 o.p., art. 187 § 1 o.p. i art. 191 o.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez pobieżne przeanalizowanie materiału dowodowego zebranego w sprawie, nie dokonanie jego wszechstronnego rozważenia i oceny, co skutkowało błędnym uznaniem, że oświadczenie z dnia 08.07.2021r. pracowników odbierających opady, w którym nie odnotowano umieszczenia "żołtej opaski" na pojemniku "Bio" na odpady w nieruchomości będącej w zarządzie skarżącej jest nieistotne dla sprawy, co miało stanowić powiadomienie o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych przez podmiot świadczący usługę odbioru odpadów komunalnych, o którym mowa w art. 6ka ust. 1 u.c.p.g.; 3. art. 174 pkt. 2 p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a w zw. z art. 145 § 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi mimo naruszenia przez organy podatkowe art. 121 § 1 o.p. i art. 122 o.p. w zw. z art. 180 § 1 o.p. i 187 § 1 o.p. oraz w zw. z art. 188 o.p. i art. 191 o.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy; poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania w charakterze świadków pracowników odbierających odpady, którzy podpisali oświadczenie z dnia 08.07.2021 r. w sytuacji istniejących wątpliwości co do umieszczenia "żółtej opaski" na pojemniku w nieruchomości będącej w zarządzie skarżącej Spółdzielni. II. naruszenie przepisów prawa materialnego, polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 6ka u.c.p.g. poprzez bezzasadne przyjęcie, że wystąpiły przesłanki wszczęcia postępowania i wydania decyzji określającej wysokość podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wskazane w tym przepisie, tj. przyjęcia okoliczność nieselektywnej zbiórki odpadów komunalnych we wskazanej nieruchomości skarżącej w dniu 08.07.2021 r. oraz, że skarżąca została powiadomiona o niedopełnieniu obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, mimo naruszeń przepisów i wątpliwości w tym zakresie wskazanych w pkt. 1 skargi. Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej spółdzielni kosztów postępowania kasacyjnego i kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, ponadto oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku nie złożyło odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 259, t.j. ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z 8 grudnia 2009r., II GPS 5/09). Skarga kasacyjna została zatem zbadana według reguły związania zarzutami w niej zawartymi (art. 183 § 1 ab initio p.p.s.a.). W tym zakresie okazała się niezasadna i dlatego została oddalona. Odnośnie zarzutów skargi kasacyjnej podnieść należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał je w takim zakresie w jakim możliwe było przyporządkowanie uzasadnienia skargi kasacyjnej do zarzutów postawionych w jej petitum. Przypomnieć trzeba, że zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 p.p.s.a. wynika, że do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie "niewłaściwego zastosowania" przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zarzuty kasacyjne oraz ich uzasadnienie nieodpowiadające wskazanym warunkom uniemożliwiają Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu ocenę ich zasadności. Zaznaczyć należy, że Sąd nie może domniemywać intencji strony i samodzielnie uzupełniać, czy też konkretyzować zarzutów kasacyjnych lub ich uzasadnienia. Zgodnie z art. 6ka ust. 1 u.c.p.g., w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podmiot odbierający odpady komunalne przyjmuje je jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne i powiadamia o tym wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości. Według art. 6ka ust. 2 u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta na podstawie powiadomienia, o którym mowa w ust. 1, wszczyna postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie zaś do ust. 3 art. 6ka u.c.p.g. wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za miesiąc lub miesiące, a w przypadku nieruchomości, o których mowa w art. 6j ust. 3b u.c.p.g., za rok, w których nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych, stosując wysokość stawki opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 6k ust. 3 u.c.p.g. Artykuł 6ka u.c.p.g. określa konsekwencje prawne naruszenia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych. Obowiązek selektywnej zbiórki odpadów komunalnych jest obowiązkiem o charakterze powszechnym, gdyż ciąży na wszystkich właścicielach nieruchomości, na których te odpady powstały. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 3 u.c.p.g., właściciele nieruchomości zapewniają bowiem utrzymanie czystości i porządku przez zbieranie w sposób selektywny powstałych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych zgodnie z wymaganiami określonymi w regulaminie oraz sposobem określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 4a ust. 1 u.c.p.g. W przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów zgodnie z art. 6ka u.c.p.g. dochodzi do wszczęcia postępowania administracyjnego i w następstwie tego wydania decyzji administracyjnej nakładającej na właściciela opłatę podwyższoną. Sposób sformułowania przesłanki powiadomienia przez organ odbierający odpady komunalne wójta, burmistrza lub prezydenta miasta oraz właściciela nieruchomości – "w przypadku niedopełnienia przez właściciela nieruchomości obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" oraz przesłanki określenia wysokości podwyższonej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi – "nie dopełniono obowiązku selektywnego zbierania odpadów komunalnych" daje podstawę do przyjęcia, że czynności te powinny być podjęte także w przypadku jednorazowego niedopełnienia obowiązku. Wykładnia językowa wskazanej regulacji prawnej nie upoważnia do poszukiwania innego rozumienia przywołanych zapisów. Prawodawca nie dookreślił pojęcia niedopełnienia obowiązku selektywnego zbierania odpadów. W przepisie nie ma mowy o "uporczywości", czy "notoryczności" niesegregowania odpadów. Pojęcia te nie stanowią zatem elementów norm prawnych wyrażonych w art. 6ka u.p.c.g. i w związku z tym nie podlegają ocenie jako przesłanki rozstrzygania przez organ administracji. W niniejszej sprawie Skarżąca koncentruje swoje zarzuty wokół kwestii o charakterze dowodowym. Zarzut o charakterze materialnoprawnym ma wtórne znaczenie w tym kontekście. Tymczasem słusznie zaakceptował ustalenia organów w tym zakresie Sąd pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie podmiot odbierający odpady dopełnił obowiązku powiadomienia o nieprawidłowej segregacji odpadów właściciela nieruchomości, naklejając żółtą opaskę na pojemnik znajdujący się w punkcie odbioru odpadów. Na zdjęciu dołączonym do akt sprawy, dokumentującym wraz z oświadczeniem pracownika odbierającego odpady brak segregacji w dniu 8 lipca 2021 roku opaska ta jest wyraźnie widoczna. Przedstawiona w skardze kasacyjnej argumentacja nie podważa skutecznie tych spostrzeżeń. Zasadnie uznano, że organy działały starannie i merytorycznie (art. 121 O.p.) i podjęły wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, przez co nie została naruszona zasada prawdy obiektywnej (art. 122 O.p.). W sposób wyczerpujący został zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy (art. 187 § 1 O.p.), zaś jego spójna i logiczna ocena nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Organy w wydanych decyzjach także wskazały i omówiły przepisy prawa, które stanowiły podstawę prawną wydanych rozstrzygnięć. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej słusznie WSA zaakceptował działanie organów, które prowadziły postępowanie zgodnie z przepisami prawa procesowego oraz prawidłowo stosowały przepisy prawa materialnego, co jest działaniem zgodnym z zasadą pogłębiania zaufania do organów podatkowych. Skarżąca próbuje w skardze kasacyjnej wykazać sprzeczność rozumowania Sądu oraz organów, przecząc oczywistym ustaleniom w sprawie – że z dokumentów przedłożonych przez podmiot odbierający odpady w sposób niewątpliwy wynika, iż w dniu 8 lipca 2021 roku w pojemniku BIO znajdującym się w punkcie gromadzenia odpadów, z którego korzystają mieszkańcy nieruchomości położonych na os. [...] 3 i 4, znajdowały się tworzywa sztuczne, makulatura, odpady zmieszane, a nawet odpady budowlane. Zgromadzony materiał dowodowy pozwolił także na stwierdzenie, że Spółdzielnia została powiadomiona o braku segregacji poprzez nałożenie żółtej opaski na pojemnik, co potwierdza fotografia dołączona do oświadczenia pracownika podmiotu odbierającego odpady z punktu odbioru, z którego korzysta Spółdzielnia. W takiej sytuacji nie było podstaw do zanegowania przyjętych w sprawie ustaleń, które bezpośrednio przełożyły się na kwestie dotyczące wykładnie przepisów o charakterze materialnoprawnym. Mając powyższe na uwadze NSA oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. SNSA Jolanta Sokołowska SNSA Paweł Borszowski SNSA Dominik Gajewski