II SAB/Bd 187/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Saniewski asesor WSA Mariusz Pawełczak (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 marca 2023 r. sprawy ze skargi M. G. na bezczynność Wojewody w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza, że Wojewoda dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. umarza postępowanie sądowe w zakresie zobowiązania Wojewody do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] października 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej, 4. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE 1. Wnioskiem z dnia 26 października 2023 r. M. G. (dalej: skarżący, strona) powołując się na art. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tj. Dz. U z 2020 r., poz. 2176 – dalej "u.d.i.p.") zwrócił się do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego o udostępnienie kserokopii decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 12 lipca 2013 r. nr WSPN/DW.7532.2.53.2013.FN w przedmiocie komunalizacji nieruchomości na rzecz Gminy F.. 2. Pismem z dnia 8 grudnia 2022 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na bezczynność Wojewody Kujawsko-Pomorskiego w udostępnieniu informacji publicznej. Uzasadniając skargę wskazał, że w odpowiedzi na wniosek otrzymał w dniu 23 listopada 2023 r. pismo, w którym organ w sposób zawiły i pokrętny stara się wyjaśnić, iż prawo do uzyskania informacji publicznej w przedmiotowej sprawie mu nie przysługuje. W ocenie strony zarówno żądana informacja, jak i podmiot do którego skierowano wniosek podlegają ustawie o dostępie do informacji publicznej. 3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Uzasadniając powyższe stanowisko wyjaśnił, że w odpowiedzi na wniosek skarżącego organ pismem z dnia 21 listopada 2023 r. w formie pisemnej odmówił udzielenia wnioskowanej informacji publicznej. Po ponownej analizie wniosku organ zweryfikował swoje stanowisko i podjął działania zmierzające do pozyskania przedmiotowej decyzji z zasobów Archiwum Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. Pismem z dnia 15 grudnia 2023 r. organ przesłał zanonimizowaną kserokopię wnioskowanej decyzji, a tym samym udzielił informacji publicznej zgodnie z żądaniem wnioskodawcy. Końcowo organ wyjaśnił, że przeprowadzono rozmowy z pracownikami Wydziału o zasadach i procedurach wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej. 4. Pismem z dnia 4 lutego 2024 r. skarżący wskazał, że popiera skargę. Dalej wskazał, że organ pod presją skargi udostępnił mu żądaną informację, w związku z czym ogranicza swoje żądanie do zasądzenia na jego rzecz od organu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 5. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2022r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2023r., poz. 1634 ze zm. - dalej "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpatrywanej sprawie. 6. W pierwszej kolejności wskazać należy, że z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W kontrolowanej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, która reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej. 7. Bezspornym w sprawie jest, że adresat wniosku, czyli Wojewoda Kujawsko-Pomorskiego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego. Nie jest również kwestionowane, że informacja, o udostępnienie której wnioskował skarżący, czyli decyzja Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 12 lipca 2013 r. nr WSPN/DW.7532.2.53.2013.FN stanowi informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. W konsekwencji stwierdzić należy, że Wojewoda zobowiązany był załatwić przedmiotowy wniosek w trybie przewidzianym przepisami u.d.i.p. Ustawa stanowi, że jeżeli adresat wniosku dysponował żądaną informacją, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. - udostępnić tę informację bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Jeżeli natomiast informacja publiczna nie mogła być udostępniona w tak ustalonym terminie, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.). Stosownie do treści art. 14 ust. 1 u.d.i.p. udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej, w sposób i w formie określonych we wniosku, i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Dopiero stwierdzenie, że dana informacja nie może zostać udostępniona, bądź też postępowanie podlega umorzeniu, nakłada na organ obowiązek wydania decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Natomiast w formie zwykłego pisma informuje się wnioskodawcę o tym, że podmiot nie jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznych, dana informacja nie jest informacją publiczną, organ lub podmiot zobowiązany informacją taką nie dysponuje, ze wskazaniem przyczyn takiego stanu rzeczy, czy też zachodzi sytuacja wskazana w art. 1 ust. 2 u.d.i.p., a więc że informacja publiczna podlega udostępnieniu na podstawie innych ustaw, które ten tryb odmiennie regulują. Jak wynika z akt sprawy zasadność wniosku została w niniejszej sprawie bezpośrednio przyznana przez organ, który po uzyskaniu wiedzy o treści wniesionej skargi, udzielił skarżącemu żądanej informacji, co potwierdził również sam skarżący w piśmie procesowym z dnia 4 lutego 2024 r. Mając na uwadze art. 13 ust. 1 u.d.i.p., Sąd stwierdził, że udzielenie żądanej informacji w grudniu 2023 r. nastąpiło z opóźnieniem, gdyż powinno być wykonane przez organ bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni po otrzymaniu wniosku, który wpłynął do organu w dniu 3 listopada 2023 r., zatem Wojewoda dopuścił się bezczynności. Podkreślić przy tym należy, że przy ocenie zasadności skargi na bezczynność, decydujący jest stan faktyczny z momentu orzekania przez sąd administracyjny i fakt dokonania czynności przez organ (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08,). Nie można zatem zobowiązać organu do dokonania czynności, która została w momencie orzekania już dokonana. W sytuacji załatwienia sprawy po wniesieniu skargi na bezczynność organu sąd umarza postępowanie, jednak wyłącznie w zakresie przewidzianego art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. środka w postaci zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności. Dlatego też Sąd na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzekł w pkt 3 sentencji wyroku o umorzeniu postępowania sądowoadministracyjnego w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania przedmiotowego wniosku skarżącego. 8. Jednocześnie Sąd na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził w punkcie drugim sentencji, że zaistniała w sprawie bezczynność nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość kwalifikowaną, kiedy zachowanie organu posiadałoby pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie. Ustawodawca nie zdefiniował kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa, pozostawiając dokonanie kwalifikacji w tym zakresie uznaniu sądu orzekającego, opierającemu się na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Zakwalifikowanie bezczynności jako mającej miejsce z rażącym naruszeniem prawa będzie więc zasadne, gdy stan bezczynności lub przewlekłości jest oczywisty, uporczywy i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa (por. wyrok WSA w Gdańsku z 3 lutego 2021 r., II SAB/Gd 107/20). W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie zaszły okoliczności, które wskazywałyby na kwalifikowaną postać naruszenia prawa przez organ. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie organ nie pozostawił jednak wniosku skarżącego bez reakcji, gdyż zwykłym pismem z dnia 21 listopada 2023 r. wadliwie odmówił wydania kserokopii wnioskowanej decyzji. Uznać zatem należy, że opóźnienie organu w udzieleniu wnioskowanej informacji było wynikiem błędnej interpretacji przepisów u.d.i.p., a termin udostępnienia informacji publicznej nie został przekroczony w sposób znaczny. 9. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., na które składa się zwrot uiszczonego w sprawie wpisu sądowego w kwocie 100 zł.