III FZ 557/23

SENTENCJA Dnia 29 listopada 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. N. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku dnia 19 lipca 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 312/23 w przedmiocie odrzucenia zażalenia sprawy ze skargi W. N. na niewykonanie orzeczenia sądu w sprawie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a.") odrzucił zażalenie Skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 312/23. Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, że Skarżący wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej "Dyrektor IAS") z dnia 28 listopada 2022 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. (dalej "Naczelnik US") z dnia 28 września 2022 r. w przedmiocie oddalenia zarzutu nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności obowiązku w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym. We wniesionej skardze Skarżący zawarł wniosek o nałożenie kary grzywny na oba organy administracji odpowiedzialne za zaistniałą sytuację, powstałą na skutek ich bezprawnych działań oraz zaniechań w przedmiocie całkowitego wyjaśnienia kwestii przedawnienia zaległości podatkowej, na którą została zaliczona wpłata podatku VAT za m-c 05/2022, stosownie do przepisu art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."). W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I WSA w Gdańsku z dnia 1 lutego 2023 r. Skarżący został wezwany do sprecyzowania wniosku w przedmiocie wymierzenia organowi administracji kary grzywny w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. poprzez wskazanie czy wniosek o wymierzenie kary grzywny dotyczy niewykonania wyroku Sądu (należy podać sygnaturę sprawy), bezczynności lub przewlekle prowadzonego postępowania (należy podać sygnaturę akt sprawy administracyjnej) w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że Skarżący nie składa skargi w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. W odpowiedzi na wezwanie Skarżący wskazał, że wniosek o ukaranie Dyrektora IAS dotyczy prawomocnych wyroków sądów administracyjnych w zakresie interpretacji prowadzenia postępowań egzekucyjnych co do tej samej zaległości podatkowej na podstawie dwóch różnych tytułów wykonawczych, tj. I GSK 2485/18, I SA/Sz 636/17, III SA/Po 300/21, II SA/Wr 72/19, III FSK 3545/21 oraz I SA/Gd 909/20, a także kwestii przedawnienia zaległości podatkowej, na którą została zaliczona wpłata podatku VAT (tj. I SA/Op 765/14) oraz naruszania zasad wyrażonych w art. 8 i 9 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. (tj. I SA/Gd 676/21). Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 312/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 154 § 1 p.p.s.a., odrzucił skargę Skarżącego na niewykonanie przez Dyrektora IAS oraz przez Naczelnika US ww. wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. Skarżącemu doręczono odpis ww. postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2023 r. wraz z pouczeniem o przysługującym prawie do wniesienia zażalenia w terminie 7 dni od daty doręczenia postanowienia. Postanowienie to doręczono Skarżącemu w dniu 20 kwietnia 2023 r. Pismem z dnia 1 maja 2023 r., złożonym drogą elektroniczną w dniu 2 maja 2023 r., Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z dnia 3 kwietnia 2023 r. W dniu 21 maja 2023 r. Skarżący uiścił wpis sądowy w wysokości 100 zł. W wykonaniu zarządzenia Sędziego z dnia 21 czerwca 2023 r., Skarżącemu ponownie doręczono odpis postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 3 kwietnia 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 312/23 wraz z pouczeniem o przysługującym prawie do wniesienia skargi kasacyjnej w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. Postanowienie to doręczono Skarżącemu w dniu 7 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucając zażalenie wyjaśnił, że wskutek błędnego pouczenia dołączonego do nadesłanego odpisu postanowienia z dnia 3 kwietnia 2023 r. strona skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu, wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucające jej skargę, podczas gdy stronie jako środek zaskarżenia przysługiwała skarga kasacyjna, a nie zażalenie. W takiej sytuacji błędne pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia powoduje, iż po odrzuceniu tego środka odwoławczego strona skarżąca może wywieść skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, na zasadach określonych w art. 86-87 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., odrzucił zażalenie i zwrócił uiszczony wpisu sądowego. Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie wniósł o jego uchylenie oraz ponowne rozpoznanie sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak prawidłowo wyjaśnił Sąd I instancji, od postanowienia o odrzuceniu skargi w świetle obowiązującego prawa przysługiwała w sprawie skarżącemu skarga kasacyjna, a nie zażalenie. Wynika to z art. 173 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wskutek błędnego pouczenia dołączonego do nadesłanego odpisu postanowienia z dnia 3 kwietnia 2023 r. strona skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu, wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., odrzucające jej skargę, podczas gdy w świetle przywołanych wyżej przepisów stronie jako środek zaskarżenia przysługiwała skarga kasacyjna, a nie zażalenie. Błędne pouczenie o przysługującym stronie środku odwoławczym nie może powodować dla niej ujemnych skutków, jeśli wniesie środek zaskarżenia zgodnie z nim. W sytuacji, gdy na skutek błędnych działań Sądu strona uchybi wymaganiom przewidzianym dla zaskarżenia danego rodzaju orzeczeń zawartych w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd zobowiązany jest zgodnie z przepisami odrzucić zażalenie. W takiej sytuacji błędne pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia powoduje, iż po odrzuceniu tego środka odwoławczego strona skarżąca może wywieść skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia, na zasadach określonych w art. 86-87 p.p.s.a. Pozwoli to na uniknięcie negatywnych skutków uchybień powstałych bez jej winy oraz zagwarantuje prawo do złożenia właściwego środka zaskarżenia wraz z tym wnioskiem. Odrzucenie skargi strony nastąpiło na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 tej ustawy i jest to postanowienie kończące postępowanie w sprawie. Słusznie zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.