II FSK 326/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Aleksandra Wrzesińska-Nowacka po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 3600/17 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. postanawia: 1) podjąć zawieszone postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym; 2) umorzyć postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. UZASADNIENIE Wyrokiem z 7 września 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3600/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako "spółka", "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 29 sierpnia 2017 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2013 r. Od powyższego orzeczenia skarżąca wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną. Pismem z 6 maja 2019 r. syndyk masy upadłości spółki poinformował, że spółka na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w W. z [...] 2019 r., sygn. akt [...], znajduje się w upadłości. Ponadto syndyk masy upadłości spółki w piśmie z 16 lipca 2019 r., oświadczył, że wstępuje do postępowania oraz, powołując się na art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") oraz art. 145 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 498), wniósł o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu, aż wierzytelność po wyczerpaniu trybu określonego w prawie upadłościowym nie zostanie umieszczona na liście wierzytelności. Postanowieniem z 29 lipca 2019 r., sygn. akt II FSK 326/19, Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na wszczęcie wobec skarżącej postępowania upadłościowego. W piśmie z 11 października 2024 r. syndyk masy upadłości spółki wskazał, że postępowanie upadłościowe prowadzone względem skarżącej zostało zakończone w dniu [...] 2024 r., obwieszczenie w tym zakresie ukazało się w Monitorze Sądowym i Gospodarczym, a orzeczenie jest prawomocne. Do pisma syndyk załączył kopię Postanowienia Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Gospodarczy dla spraw upadłościowych i restrukturyzacyjnych, sygn. akt [...], z którego wynika, że zakończono postępowanie upadłościowe prowadzone wobec skarżącej. W ramach tego postępowania cały majątek upadłego został zlikwidowany, a sporządzony przez syndyka ostateczny plan podziału został wykonany. Z wydruku komputerowego informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego (numer KRS: [...]), pobranej w dniu 13 listopada 2024 r. z systemu teleinformatycznego Centralnej Informacji KRS w trybie art. 4 ust. 4aa ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2024 r. poz. 979), mającego moc zrównaną z mocą dokumentów urzędowych wydawanych przez Centralną Informację w postaci papierowej lub elektronicznej wynika, że spółka została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu [...] 2024 r. Wpis wykreślenia uprawomocnił się w dniu [...] 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 128 § 1 pkt 4 p.p.s.a., Sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, gdy ustanie przyczyna zawieszenia, a w szczególności gdy rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania - od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to postępowanie; sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie. W myśl art. 193 p.p.s.a., jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Powodem zawieszenia niniejszego postępowania był fakt, że Naczelny Sąd Administracyjny uzyskał informację o ogłoszeniu upadłości skarżącej spółki. Z uwagi na zakończenie postępowania upadłościowego i wykreślenie spółki z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, uzasadnione jest podjęcie postępowania na podstawie art. 128 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe z innych przyczyn, niż wskazane w punktach 1 i 2 (skuteczne cofnięcie skargi kasacyjnej oraz niektóre przypadki śmierci strony). Przepis ten, na mocy art. 193 p.p.s.a., stosuje się odpowiednio do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli w jego toku wystąpią takie zdarzenia, w następstwie których sprawa sądowoadministracyjna definitywnie nie może być kontynuowana z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. W sprawie skarżącej wystąpiła bezprzedmiotowość postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z przyczyny podmiotowej. Wykreślenie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego ma bowiem skutek ostatecznego ustania bytu prawnego spółki. Z chwilą wykreślenia spółka traci osobowość prawną i przestaje być podmiotem praw i obowiązków. Traci zatem zdolność sądową i zdolność procesową. Posiadanie zdolności sądowej oraz zdolności procesowej (art. 25 § 1 oraz art. 28 § 1 p.p.s.a.) jest zaliczane do przesłanek procesowych, których istnienie sąd bierze z urzędu pod uwagę w każdym stanie sprawy. W przypadku wykreślenia spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z Krajowego Rejestru Sądowego, nie ma innego podmiotu (następcy prawnego), który mógłby przejąć aktywa i pasywa spółki. Konsekwencją zaistnienia w postępowaniu sądowym definitywnego braku następcy prawnego strony jest umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. (zob. m.in. postanowienia NSA: z 20 października 2010 r., sygn. akt II GSK 737/09, z 19 października 2018 r., sygn. akt I FSK 49/17, z 11 marca 2019 r., sygn. akt II FSK 856/17, z 28 maja 2021 r., sygn. akt I FSK 1759/14, z 7 czerwca 2022 r., sygn. akt I FSK 1386/19). Mając na względzie wskazane wyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., umorzył postępowanie kasacyjne.