II SA/Gl 366/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 26 stycznia 2023 r. nr SKO.PSI/41.5/78/2023/2078 w przedmiocie rozpoznania ponaglenia w sprawie opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej postanawia: 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 maja 2023 r., sygn. akt II SA/Gl 366/23 o zawieszeniu postępowania sądowego; 2. odrzucić skargę. UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 26 stycznia 2023 r. nr SKO.PSI/41.5/78/2023/2078, wydanym w wyniku rozpatrzenia ponaglenia J. K., zastępowanej przez kuratora dla nieznanej z miejsca pobytu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach uznało za uzasadnione ponaglenie na przewlekłość prowadzenia postępowania przez Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. w sprawie ponoszenia opłat za pobyt matki – T. K. w Domu Pomocy Społecznej "[...]" w K. Jednocześnie postanowieniem tym Samorządowe Kolegium Odwoławcze zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych przewlekłości, a także podjęcie środków zapobiegających przewlekłości w przyszłości oraz stwierdziło, że przewlekłość nie miała charakteru rażącego. W postanowieniu zawarto pouczenie o jego niezaskarżalności, że wskazaniem jednak na możliwość wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, lecz na bezczynność organu pierwszej instancji. Mimo powyższego pouczenia wskazany na wstępie kurator, działając w imieniu J. K., wniósł skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie, wskazując na niezaskarżalność postanowienia objętego tą skargą. Postanowieniem z dnia 11 maja 2023 r. Sąd, działając na podstawie art. 125 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") zawiesił postępowanie sądowe o sygn. akt II SA/Gl 366/23 do czasu ustalenia adresu skarżącej. Postanowienie to uprawomocniło się. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zdaniem Sądu powyższa regulacja winna znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie w odniesieniu do postanowienia z dnia 11 maja 2023 r. o zawieszeniu tego postępowania. Należało mieć bowiem na uwadze, że przedmiot skargi do sądu administracyjnego jest ściśle określony przepisami prawa. Sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1 - 7 p.p.s.a. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawie zauważyć należy, że w podstawie prawnej zaskarżonego w sprawie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach powołano art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 dalej: k.p.a.). Tymczasem jak wynika z treści tego przepisu stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Przy czym organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, o którym mowa w art. 37 § 6 k.p.a., w którym m.in. wskazuje, czy organ rozpatrujący sprawę dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, stwierdzając jednocześnie, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponaglenie wnosi się do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego (art. 37 § 3 pkt 1 k.p.a.). Zdaniem Sądu stanowisko organu wyrażone na gruncie art. 37 k.p.a. przyjmuje formę postanowienia, na które nie służy zażalenie (art. 141 § 1 k.p.a.). Postanowienie to ma charakter wpadkowy, a zatem nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Jest to rozstrzygnięcie mające na celu likwidację bezczynności lub przewlekłości postępowania organu administracyjnego w trybie administracyjnym i stanowi warunek formalny wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 52 p.p.s.a.). Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2, bądź w pkt 3 p.p.s.a. Wobec powyższego złożona w sprawie skarga jest niedopuszczalna i Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., obowiązany był skargę odrzucić. Jednocześnie Sąd stwierdził, że niecelowym było zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie, gdyż - w świetle powyższych rozważań - przedmiot złożonej w tej sprawie skargi nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Przypomnieć przy tym wymaga, że art. 125 § 1 pkt 3 p.p.s.a. stanowi o fakultatywnej przesłance zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego. Nadto, w przepisie tym jest mowa o niemożności nadania sprawie dalszego biegu. Tymczasem z uwagi na niedopuszczalność skargi objęte nią postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach nie zostałoby poddane sądowej kontroli zgodności z prawem nawet sytuacji, w której ustałaby przesłanka braku adresu skarżącej. Mając powyższe na względzie, działając na podstawie art. 165 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim sentencji postanowienia wydane zostało na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Zgodnie z art. 58 § 3 p.p.s.a. Sąd wydał postanowienie na posiedzeniu niejawnym. Nadmienić należy, że Sąd sporządził uzasadnienie także rozstrzygnięcia zawartego w punkcie pierwszym sentencji niniejszego postanowienia, mimo, że postanowienie to w tym zakresie jest niezaskarżalne. Wynikający z art. 163 § 2 zdanie drugie p.p.s.a. obowiązek doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem, jedynie gdy stronie przysługuje środek zaskarżenia, nie oznacza, że Sąd takiego uzasadnienia nie może sporządzić, w sytuacji w której stronie nie przysługuje środek zaskarżenia. Tym samym Sąd dał stronom możliwość zapoznania się z pisemnymi motywami wydanego rozstrzygnięcia również i w tym przedmiocie.