I OSK 541/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Piotr Niczyporuk Sędziowie: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) sędzia del. WSA Joanna Skiba Protokolant starszy asystent sędziego Artur Dral po rozpoznaniu w dniu 27 września 2023 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody Pomorskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III SAB/Gd 105/21 w sprawie ze skargi [...] na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Pomorskiego postępowania dotyczącego ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2021 r., sygn. akt III SAB/Gd 105/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu skargi E.C. na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Pomorskiego postępowania dotyczącego ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego 1. zobowiązał Wojewodę Pomorskiego do rozpoznania wniosków E.C. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego za okresy świadczeniowe 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019 oraz 2019/2021 (za okres 1 października 2019 r. – 30 czerwca 2020 r.) w terminie dwóch miesięcy od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznał od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej E.C. sumę pieniężną w wysokości 1.000 (jeden tysiąc) złotych; 4. oddalił skargę w pozostałej części; 5. zasądził od Wojewody Pomorskiego na rzecz skarżącej E.C. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu 30 lipca 2020 r. do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Studzienicach wpłynęły wnioski E.C., oba złożone na urzędowym formularzu SW, o świadczenie wychowawcze odpowiednio na okresy zasiłkowe: 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019 (pierwszy wniosek) oraz 2019/2021 (drugi wniosek), na dzieci N., O. i I. C. Do wniosków wnioskodawczyni załączyła m.in. pismo zawierające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosków za okresy zasiłkowe 2016/2017, 2017//2018, 2018/2019 i 2019/2021 z uwagi na wstrzymanie świadczeń z zagranicy. Z treści złożonych wniosków wynikało, że mąż wnioskodawczyni G.C. przebywa w Danii. Pismem z dnia 3 sierpnia 2020 r. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Studzienicach przekazał wnioski E.C. do Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego. Z prezentaty Wydziału Koordynacji Świadczeń Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego wynika, że pismo wpłynęło do urzędu w dniu 7 sierpnia 2020 r. Pismem z dnia 23 sierpnia 2021 r., które wpłynęło do organu w dniu 26 sierpnia 2021 r. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika E.C. wniosła ponaglenie na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę Pomorskiego postępowania. W dniu 27 sierpnia 2021 r., Wojewoda Pomorski wystąpił do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z wnioskami o udostępnienie danych osobowych ze zbioru danych osobowych na okoliczność, czy G. i E.C. podlegają/podlegali ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu oraz ubezpieczeniu zdrowotnemu rolników we wskazanym w piśmie okresie. W dniu 3 września 2021 r. Wojewoda Pomorski wydał informację o przyznaniu świadczenia wychowawczego nr 000262/SW/09/2021 na okres od 1 lipca 2020 r. do 31 maja 2021 r. Pismem z dnia 6 września 2021 r. Wojewoda Pomorski poinformował E.C., że w celu rozpatrzenia wniosków na okres świadczeniowy 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019 oraz 2019/2021 za okres od 1 października 2019 r. - 30 czerwca 2020 r. niezbędna jest kopia wniosków złożonych we właściwej instytucji zagranicznej do spraw świadczeń rodzinnych lub inny dokument z zagranicznej instytucji właściwej potwierdzający datę ich złożenia oraz dane dzieci, na które wnioskowano o świadczenia. Z uwagi brak duńskiego wniosku Wojewoda Pomorski zwrócił się do właściwej instytucji zagranicznej o przekazanie informacji, kiedy i na jakie dzieci G.C. złożył pierwszy wniosek. W razie posiadania tych dokumentów bądź decyzji zawierającej datę pierwszego wniosku, strona została wezwana o ich dostarczenie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą przewlekłość Wojewody Pomorskiego wniosła E.C. Organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Sąd I instancji uznał, że skarga jest uzasadniona. W ocenie Sądu, w realiach rozpoznawanej sprawy mamy do czynienia z przewlekłością prowadzonego postępowania. Poczyniony wniosek wynika z prostego zestawienia okresu, jaki upłynął w sprawie od dnia złożenia inicjujących ją wniosków z podjętymi w niej czynnościami procesowymi oraz finalnym brakiem rezultatu w postaci jej zakończenia w przepisanej prawem formie, za wyjątkiem jednego z okresów, których dotyczyły przedmiotowe wnioski. Kompleksowa ocena poczynań organu prowadzi do wniosku, że podjęte czynności jawią się jako niewystarczające, względnie nader rozciągnięte w czasie. Kolejno podejmowane czynności nie stanowią następstwa poprzednich. Biorąc pod uwagę wskazane w sprawie okresy, jak i postawę organu należało stwierdzić, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie podkreśla się, że instytucja sumy pieniężnej ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełni funkcję prewencyjną dlatego kolejną konsekwencją jest przyznanie skarżącej sumy pieniężnej, której celem jest m.in. zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, nie jest to jednak suma zastępująca zadośćuczynienie za krzywdę, a jedynie rekompensująca negatywne przeżycia wynikające z przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. W związku zaś z powyższym przyznaniem sumy pieniężnej skarżącej, w odniesieniu do żądania wymierzenia organowi grzywny, skarga została oddalona. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiódł Wojewoda Pomorski zaskarżając wyrok w części dotyczącej pkt 2 i 3, i zarzucając: - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na niewłaściwym zastosowaniu: 1) art. 149 § 1a p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 8, art. 12 § 1 i art 35 § 1 k.p.a. i uznaniu, że w przedmiotowej sprawie przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, podczas gdy niniejsza przewlekłość winna zostać uznana za "zwykłą", gdyż działania organu nie nosiły znamion złej woli, ani też nie powodowały dla strony dolegliwych skutków, równocześnie nie miały charakteru zamierzonego, 2) art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 35 § 1 k.p.a., i uznaniu, że w przedmiotowej sprawie skarżąca na skutek przewlekłości organu doznała uszczerbku i tym samym niezasadne przyznanie od Wojewody Pomorskiego na rzecz E.C. sumy pieniężnej w wysokości 1000 zł, podczas gdy skarżąca nie wykazała, aby na skutek przewlekłego prowadzenia postępowania doznała uszczerbku, poniosła stratę finansową lub krzywdę. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 2 i 3, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie punktu 2 i 3 i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na rozprawie stosownie do art. 181 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na rozprawie w składzie trzech sędziów, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi był stan przewlekłości - przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ w postępowaniu dotyczącym ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego. Istotą sporu było zaś ustalenie przez Sąd czy przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz czy w związku z tym zasadnie przyznano skarżącej sumę pieniężnej, której celem - jak wskazał Sąd I instancji - było m.in. zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ, a która to suma nie zastępuje zadośćuczynienia za krzywdę, a jedynie rekompensuje negatywne przeżycia skarżącej wynikające z bezczynności organu i jednocześnie w związku z jej przyznaniem Sąd - pomimo żądania skarżącej - grzywny nie wymierzył. Sąd nie zajmował i nie zajmuje się również w postępowaniu kasacyjnym postępowaniem dotyczącym merytorycznie rozpoznania wniosków o przyznanie świadczenia wychowawczego, a jedynie zaistniałym w sprawie stanem przewlekłości postępowania organu. Zauważyć należy, że Konstytucja RP nakazuje w preambule, aby “działaniu instytucji publicznych zapewnić rzetelność i sprawność" w celu zagwarantowania praw obywatelskich w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W myśl wskazywanej wyżej – ustrojowej powinności – organy administracji publicznej zobowiązane są w szczególności do przestrzegania zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w tym zasady szybkości postępowania, nakazującej organom wnikliwe i szybkie działanie w sprawie, przy wykorzystaniu możliwie najprostszych środków prowadzących do jej załatwienia (art. 12 § 1 k.p.a.). Nadmienić należy, iż doktryna prawa administracyjnego już na gruncie norm o ogólnym postępowaniu administracyjnym z 1928 r. uwypuklała, że "(...). najważniejsze roszczenie procesowe stron, tj. prawo żądania wydania decyzji w pewnym terminie.(...)." – T. Bigo, Prawo administracyjne polskie. Zeszyt 7–my. Postępowanie administracyjne. Policja państwowa. Wedle stenogramu wykładów uniwersyteckich Dra Tadeusza Bigi wydał Adw. Dr Juliusz Rodakowski, Lwów 1928, s. 10. Przechodząc zatem do meritum sprawy, wskazać należy, że zgodnie ze stanem prawnym i utrwalonym w orzecznictwie oraz doktrynie stanowiskiem kluczowe znaczenie w takiej sprawie ma pojęcie "przewlekłości w działaniu" organu administracji publicznej w zakresie załatwienia sprawy administracyjnej. "Pojęcia bezczynności i przewlekłości zdefiniowane zostały w art. 37 § 1 pkt 1 i pkt 2 k.p.a. po zmianach tej ustawy dokonanych ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r. poz. 935), uzyskując odmienny znaczeniowo sens. I tak bezczynność zdefiniowana została jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 tej ustawy, zaś przewlekłość określono jako prowadzenie postępowania dłużej, niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy. Z treści przywołanych definicji normatywnych należy wywieść, iż organ jest bezczynny, jeśli nie zakończy postępowania w przewidziany prawem sposób w ustawowym terminie lub w terminie przez siebie zmienionym na podstawie art. 36 § 1 k.p.a. Natomiast postępowanie jest przewlekle prowadzone, jeśli w granicach czasowych przeznaczonych na załatwienie sprawy, organ działa opieszale, nieefektywnie i nie rozstrzyga sprawy, mimo że brak jest do tego przeszkód. W obu przypadkach naruszania przez organ administracji zasady wnikliwego i szybkiego, a gdy pozwala na to charakter sprawy, niezwłocznego załatwiania sprawy (art. 12 § 1 i § 2 k.p.a.) strona, której sprawa nie została załatwiona w terminie lub której sprawa prowadzona jest przewlekle, może podjąć kroki w kierunku zmobilizowania organu poprzez skorzystanie z prawa do złożenia ponaglenia, przy czym, co należy podkreślić, prawo to realizowane jest w toku obciążonego wskazaną wyżej wadą postępowania. Taki wniosek należy wywieść przede wszystkim z analizy treści przepisów kodeksu postępowania administracyjnego odnoszących się do zaistniałego stanu bezczynności organu lub przewlekłości postępowania, a więc stanów, w których nie załatwiono sprawy. [...] Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania jest skargą na przewlekłość, o której mowa w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. W obu przypadkach skarga skierowana jest przeciwko wadliwemu procesowo stanowi postępowania, w wyniku którego konkretna sprawa indywidualna nie postępuje. Takie postrzeganie przedmiotu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zdaje się być dostrzegane w piśmiennictwie, gdzie zauważa się, iż kontrola działalności organów administracji publicznej, obejmująca m.in. zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. orzekanie w sprawach na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, stanowi kontrolę stanu jego niewydania mimo przewidzianego prawem obowiązku podjęcia przez organ działania w określonej formie i czasie (Zob.: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz; wyd. 5, str. 43. Por.: uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020/6/79). Przewlekłe prowadzenie postępowania jest to zatem stan nieskutecznego i niesprawnego prowadzenia postępowania administracyjnego: stanu "przewlekłego prowadzenia postępowania", należącego do kategorii naruszeń prawa podlegających kontroli sądu administracyjnego. (por. uchwała NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. II OPS 5/19, ONSAiWSA 2020/6/79; M. Sieniuć, Przewlekłość postępowania administracyjnego jako przedmiot skargi do sądu administracyjnego, [w:] Internacjonalizacja administracji publicznej, red. Zb. Czarnik, J. Posłuszny, L. Żukowski, Warszawa 2015, s. 353-354). Ponadto, ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie z dniem 1 czerwca 2017 r. regulacji zawartej w art. 53 § 2b p.p.s.a. (Skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu), do obrony jest zatem pogląd, iż zrezygnowano z zakreślenia końcowego terminu do wywiedzenia skargi na bezczynność (przewlekłość) postępowania po zakończeniu sprawy administracyjnej decyzją ostateczną. Użyty w tym przepisie zwrot w każdym czasie (tzn. zawsze) dowodzi, że ustawodawca nie wprowadził żadnych ograniczeń czasowych w możliwości inicjowania tego postępowania. Tym samym jedyne kwestie podniesione w zrzutach kasacyjnych dotyczą: czy zaistniałą przewlekłość należało zakwalifikować do rażących (art. 149 § 1a p.p.s.a. w związku z naruszeniem art. 133 § 1 p.p.s.a., art. 8, art. 12 § 1 i art 35 § 1 k.p.a.) oraz czy w związku z tym należało przyznać skarżącej kwotę pieniężną tytułem rekompensaty negatywnych przeżyć wynikających z przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ (art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 35 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie bezspornie mamy do czynienia z przewlekłym prowadzeniem postępowania, o czym orzekł Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku, a czego nie kwestionuje również organ w skardze kasacyjnej. Przewlekłość zaś w sprawie wynika wprost z porównania dat w sprawie od dnia złożenia inicjujących wniosków z podjętymi w niej czynnościami procesowymi oraz finalnym brakiem rezultatu w postaci jej zakończenia w przepisanej prawem formie, za wyjątkiem jednego z okresów, których dotyczyły przedmiotowe wnioski, a w którym organ zajął stanowisko o przyznaniu świadczenia wychowawczego nr 000262/SW/09/2021 na okres od 1 lipca 2020 r. do 31 maja 2021 r. Pismem z dnia 6 września 2021 r. Wojewoda Pomorski poinformował E.C., że w celu rozpatrzenia wniosków na okres świadczeniowy 2016/2017, 2017/2018, 2018/2019 oraz 2019/2021 za okres od 1 października 2019 r. - 30 czerwca 2020 r. niezbędna jest kopia wniosków złożonych we właściwej instytucji zagranicznej do spraw świadczeń rodzinnych lub inny dokument z zagranicznej instytucji właściwej potwierdzający datę ich złożenia oraz dane dzieci, na które wnioskowano o świadczenia. Z uwagi brak duńskiego wniosku Wojewoda Pomorski zwrócił się do właściwej instytucji zagranicznej o przekazanie informacji, kiedy i na jakie dzieci G.C. złożył pierwszy wniosek. Z powyższego wyraźnie i wprost wynika, że organ działał wyjątkowo opieszale. Odnosząc się zatem do zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego przyjęcia przez Sąd I instancji rażącej przewlekłości w rozpoznaniu wniosku skarżącej (zarzut naruszenia art. 149 § 1a w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 12 § 1 i art 35 § 1 k.p.a.), trzeba wyjaśnić, że ustawodawca nie zdefiniował, kiedy przewlekłe prowadzenie postępowania ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zaś prawo takiego zakwalifikowania przewlekłości zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Uznanie to opiera się na analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. np. wyrok NSA z 28 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2424/16, z dnia 19 września 2023, sygn. akt II GSK 742/23). Ogólnie rzecz ujmując, taka kwalifikacja będzie zasadna, gdy stan przewlekłości jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Na tę ocenę rzutuje z kolei m.in. zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia szerokiego postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2066/22). Ocena zatem, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Nie jest bowiem możliwe przesądzenie z góry o tym, że dana kategoria naruszeń przybiera postać kwalifikowaną (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt III OSK 4497/21). Znaczenie będzie miał poza czasem opóźnienia w załatwieniu sprawy przede wszystkim przedmiot postępowania. W realiach rozpoznawanej sprawy należy przede wszystkim zwrócić uwagę na przedmiot postępowania, czyli wniosek o świadczenie wychowawcze na trójkę dzieci. Wniosek skarżąca złożyła w dniu 30 lipca 2020 r. W piśmie z dnia 23 sierpnia 2021 r. skarżąca wniosła ponaglenie w sprawie. Na skutek ponaglenia w sprawie Wojewoda w dniu 3 września 2021 r. poinformował o przyznaniu świadczenia wychowawczego za okres od 1 lipca 2020 r. do 31 maja 2021 r. pozostała cześć wniosku nie została rozpoznana. Trudno zatem uznać, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, a to dla sprawy świadczenia wychowawczego, którym są przecież pieniądze mające wspierać rodziców w procesie wychowawczym jest kwestia niecierpiąca zwłoki, tym samym trudno uznać to działanie za wzbudzające zaufanie do władzy publicznej toteż zarzut naruszenia art. 149 § 1a w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 12 § 1 i art. 35 § 1 k.p.a. wydaje się być niezasadny. Organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Jak już wykazano zwłoka była i to rażąca. W sprawie nie może być zaś mowy o żadnej szybkości i wnikliwości w postępowaniu organu, ani niestety zaufaniu, o czym Sąd I instancji orzekł prawidłowo. Biorąc pod uwagę wskazane w sprawie okresy, jak i postawę organu należało bowiem stwierdzić, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutu drugiego czy należało przyznać skarżącej kwotę pieniężną tytułem rekompensaty negatywnych przeżyć wynikających z przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ , tj. naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 35 § 1 k.p.a. W doktrynie podkreśla się, że instytucja sumy pieniężnej ma na celu wzmocnienie instytucji przeciwdziałających bezczynności oraz przewlekłemu prowadzeniu postępowania i pełni funkcję prewencyjną, której celem jest m.in. zdyscyplinowanie organu i zapobieżenie w przyszłości tego rodzaju naruszeniom przez organ. Sąd I instancji nie przekroczył w niniejszej sprawie granic uznania sędziowskiego w aspekcie wysokości przyznanej skarżącej sumy. Odnosząc się do tej kwestii trzeba zauważyć, że ustawodawca ograniczył się w art. 149 § 2 p.p.s.a. do określenia maksymalnej kwoty sumy pieniężnej, nie wskazując równocześnie szczegółowych kryteriów, wedle których sąd administracyjny miałby ustalać wysokość tej sumy w realiach danej sprawy. Zatem również w odniesieniu do tej kwestii sąd administracyjny działa w warunkach uznania sędziowskiego. Maksymalna kwota sumy pieniężnej, jaką Sąd wojewódzki mógł przyznać na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., to 24723,95 zł (zob. obwieszczenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2022 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2021 r. i w drugim półroczu 2021 r., M. P. z 2022 r. poz. 266). Mając na uwadze okres trwania przedmiotowego postępowania administracyjnego, a także wskazaną wyżej wagę i znaczenie dla skarżącej postępowania, przyznaną jej kwotę 1000 zł nie sposób uznać za nadmierną lub nieadekwatną. Jak słusznie zauważył Sąd I instancji nie jest to suma zastępująca zadośćuczynienie za krzywdę, a jedynie rekompensująca negatywne przeżycia wynikające z przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Powiązanie zaś zarzutu z art. 133 § 1 p.p.s.a. wydaje się być nieadekwatne do sprawy, a próba wykazania jego naruszenia zdaje się być po prostu polemiką ze stanowiskiem Sądu, który orzekł zgodnie z tym przepisem, w oparciu o akta sprawy przywołał stan faktyczny i prawidłowo zakwalifikował opóźnienie w postępowaniu jako przewlekłe i rażące. Z omówionych powodów uznać należało, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty były nieuzasadnione. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.