II OZ 548/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak po rozpoznaniu w dniu 16 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. J. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 6 czerwca 2024 r. sygn. akt II SA/Wr 426/24 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi [...] na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr IF-O.7840.1.400.2022.MWD w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 6 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Wr 426/24 Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wezwał A. J. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Jako podstawę wezwania wskazano art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. ze zm.; dalej "p.p.s.a.") oraz § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2021, poz. 535 ze zm.). Od powyższego zarządzenia zażalenie wniosła A. J., domagając się uchylenia zaskarżonego zarządzenia, ponieważ strony składające skargę wspólnie w dniu 30 kwietnia 2024 r. wniosły skargę i uiściły należny wpis. Tymczasem Sąd uznał, że opłata powinna być wniesiona przez każdego przez skarżących osobno (8 opłat). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z generalną zasadą odpłatności wymiaru sprawiedliwości, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., "p.p.s.a."). Do kosztów sądowych należą m.in. opłaty sądowe, na które składają się wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i art. 212 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do treści art. 214 § 2 p.p.s.a., pismo wnoszone przez kilka osób, których uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, podlega jednej opłacie. W przeciwnym razie każda z tych osób uiszcza opłatę oddzielnie stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w zażaleniu, wskazać należy, że wspólność uprawnień lub obowiązków skarżących, w wyniku której wezwanie do uiszczenia kosztów sądowych następuje solidarnie, dotyczy sytuacji współuczestnictwa materialnego, zaś zasada rozdzielnego wezwania do uiszczenia kosztów sądowych ma zastosowanie w przypadku współuczestnictwa formalnego. W rozpoznawanej sprawie Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że wnoszący skargę są współuczestnikami formalnymi sporu i w konsekwencji zasadnie wezwał oddzielnie każdego ze skarżących do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Wskazać należy, iż zasada wynikająca z powołanego na wstępie art. 214 § 2 p.p.s.a., że pismo wnoszone przez kilka osób podlega jednej opłacie, ma zastosowanie wyłącznie w przypadku współuczestnictwa materialnego, tj. wówczas, gdy dla kilku osób uprawnienia lub obowiązki związane z przedmiotem zaskarżenia są wspólne, np. w przypadku wspólnych uprawnień i obowiązków współwłaścicieli nieruchomości, którzy z tego tytułu, a więc z praw do jednej nieruchomości, wywodzą swe uprawnienia do posiadania statusu strony postępowania. Opłata ta obciąża w takiej sytuacji te osoby solidarnie, co oznacza, że uiszczenie opłaty przez jedną z nich zwalnia pozostałe osoby od obowiązku jej uiszczenia. Natomiast w przypadku współuczestnictwa formalnego każda z osób wnoszących pismo uiszcza opłatę oddzielnie, stosownie do swojego uprawnienia lub obowiązku. W niniejszej sprawie uznać zatem należy, że źródłem interesu prawnego skarżącej jest przysługujące jej prawo własności, a nie posadowienie nieruchomości na działce pierwotnie należącej do inwestora czy współwłasność drogi dojazdowej. Prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że w sprawie zachodzi współuczestnictwo formalne i każdy skarżący musi uiścić osobny wpis sądowy. W tym stanie sprawy wezwanie każdego ze skarżących do uiszczenia odrębnego wpisu sądowego jest zgodne z prawem. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.