II OZ 194/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 19 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Z.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Go 124/22 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi Z.S. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia 7 grudnia 2021 r., nr SO-I.621.37.2021.EGab w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 19 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Go 124/22, odrzucił skargę Z.S. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia 7 grudnia 2021 r., nr SO-I.621.37.2021.EGab w przedmiocie wymeldowania. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Z.S. wraz z wyżej powołaną skargą złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 6 maja 2022 r. referendarz sądowy odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy, a złożony przez wnioskodawcę sprzeciw został odrzucony postanowieniem Sądu z dnia 20 czerwca 2022 r. Zażalenie złożone przez Z.S. zostało natomiast oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OZ 451/22. W związku z powyższym zarządzeniem z dnia 6 września 2022 r. Z.S. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w wysokości 100 zł – w terminie 7 dni – pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skutecznie skarżącemu – w trybie doręczenia zastępczego – w dniu 16 września 2022 r. W tym samym dniu do Sądu wpłynął kolejny wniosek Z.S. o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, po rozpoznaniu którego postanowieniem z dnia 10 listopada 2022 r., sygn. akt II SPP/Go 71/22, utrzymanym w mocy niezaskarżalnym postanowieniem Sądu z dnia 19 grudnia 2022 r., referendarz sądowy odmówił zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 6 maja 2022 r., sygn. akt II SPP/Go 18/22. Wobec powyższego, na podstawie zarządzenia z dnia 19 grudnia 2022 r. skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 września 2022 r. poprzez uiszczenie wpisu sądowego w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącemu w trybie doręczenia zastępczego w dniu 30 grudnia 2022 r. Jak wynika z akt sprawy pomimo upływu wyznaczonego przez Sąd siedmiodniowego terminu, Z.S. nie uiścił wymaganego wpisu sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uznał, że skargę należało odrzucić. Sąd podniósł, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dotyczące przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych zostało w całości zakończone prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 19 grudnia 2022 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. W związku z tym, wezwano skarżącego do wykonania zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 6 września 2022 r. poprzez uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłkę zawierającą powyższe wezwanie odebrał w dniu 30 grudnia 2022 r. dorosły domownik skarżącego – K.S. Skarżący nie uiścił wymaganego wpisu sądowego, co uniemożliwiło nadanie skardze dalszego biegu. Z.S. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, argumentując nieuiszczenie wpisu trudną sytuacją życiową i finansową. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Do zadań Sądu I instancji po wpłynięciu środka odwoławczego należy m.in. zbadanie czy został uiszczony przewidziany prawem wpis. W przypadku, gdy wpis nie został uiszczony, Sąd wzywa do usunięcia braku fiskalnego. Jeśli wskazane uchybienie nie zostanie usunięte w wyznaczonym terminie, Sąd I instancji postanawia na podstawie art. 194 § 1 pkt 7 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") o odrzuceniu środka odwoławczego. Na postanowienie to przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że żalący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu doręczonym w dniu 30 grudnia 2022 r. zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 19 grudnia 2022 r. wzywającym go do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 6 września 2022 r., to jest do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia 7 grudnia 2021 r., nr SO-I.621.37.2021.EGab, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, w kwocie 100 zł. Jednocześnie żalący został prawidłowo pouczony o rygorze niezastosowania się do wezwania. Nie bez znaczenia pozostaje fakt, że skarżący dwukrotnie wszczynał postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy w części, to jest o zwolnienie od uiszczenia wpisu sądowego, które dwukrotnie zakończyło się dla skarżącego odmownie. Ponadto skarżący nie kwestionował wysokości wpisu określonego przez Sąd I instancji. Zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym, w zakresie określonym prawomocnym postanowieniem o przyznaniu tego prawa obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a które to w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Skarżący po zakończeniu postępowania w sprawie prawa pomocy, został prawidłowo wezwany do wykonania zarządzenia z dnia 6 września 2022 r., to jest do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, jednak w terminie zakreślonym przez Sąd I instancji nie sprostał powyższemu. Nieuiszczenie wpisu jest szczególnym rodzajem braku formalnego skargi, który powstaje nie z datą jej wniesienia, lecz dopiero gdy skarżący, pomimo wezwania, nie uiści wpisu we wskazanym przez sąd terminie. Z tego też powodu samodzielną podstawą do odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego jest art. 220 § 3 p.p.s.a., według którego skarga, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu. Mając na powyższe uwadze, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.