II SA/Kr 1457/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara - Dubiel po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M.W. i M.K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 19 września 2023 r., znak: WI-I.7840.5.11.2023.SA w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE W skardze wniesionej w niniejszej sprawie zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody majątkowej i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w postaci ryzyka uszkodzenia nieruchomości budynkowej na działce nr [...] należącej do skarżącego wobec możliwości rozpoczęcia prac budowlanych przez inwestora przy braku precyzyjnego określenia warunków zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych oraz sposobu ich monitorowania, który miałby zapobiegać wywołaniu ewentualnej szkody. Wniosek umotywowano zasadnością sformułowanych zarzutów, wadliwością ustaleń materiału dowodowego rozpatrywanego przez organy obydwu instancji oraz możliwością wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody majątkowej w razie natychmiastowego rozpoczęcia wykonania decyzji przez inwestora. Skarżący przytoczyli fragment postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 października 2008 r. (sygn. akt II SA/Po 822/08), a nadto wskazali, że również potencjalne zaistnienie tych zdarzeń należy kwalifikować jako trudne do odwrócenia skutki, bo doprowadzenie do uszkodzenia substancji budynku i lokali może należeć do kategorii zniszczeń nieusuwalnych lub ciężko usuwalnych. Ze skargi wynika, że główną obawę skarżących budzi to, że struktura sąsiednich budynków może zostać naruszona na skutek prowadzenia głębokich wykopów w związku z budową wielostanowiskowego garażu podziemnego. Działka nr [...] położona jest bowiem w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji i w przypadku ewentualnego pojawienia się niewielkich uszkodzeń znajdującego się na niej budynku realizator inwestycji nie będzie miał w tym przedmiocie wiedzy, a w konsekwencji nie podejmie odpowiednich działań zapobiegawczych, co może doprowadzić do katastrofy budowlanej. Sąd zważył, co następuje. W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a") - po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Instytucja ochrony tymczasowej jest szczególną i przejściową formą zabezpieczenia ważnych interesów strony, która uprawdopodobni, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trzeba przy tym podkreślić, że to na autorze wniosku spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Okoliczności wskazane we wniosku muszą mieć charakter konkretny i zindywidualizowany, pozwalający ustalić, iż wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do danego wnioskodawcy (postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2015 r., sygn. II OZ 594/15). Wstrzymanie wykonania decyzji zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę należy traktować w sposób wyjątkowy, a oceniając wniosek należy mieć na względzie konsekwencje, jakie wstrzymanie takiej decyzji, może mieć dla inwestora. Sam ustawodawca wskazał na wyjątkowy charakter takiego wstrzymania w art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 poz. 682 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem, sąd może uzależnić wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora. Przepis ten wskazuje zatem, że wstrzymanie wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, stanowić może dużą dolegliwość dla inwestora, mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. W ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnili, iż zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do umotywowania wniosku "zasadnością postawionych zarzutów" i "wadliwością ustaleń materiału dowodowego rozpatrywanego przez organy obydwu instancji" należy przypomnieć, że w ramach rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania Sąd nie bada ani wadliwości zaskarżonej decyzji, ani zasadności zarzutów względem niej wywiedzionych. Na gruncie procedury sądowoadministracyjnej - w przeciwieństwie do postępowania administracyjnego w art. 152 § 1 i art. 159 § 1 k.p.a – ustawodawca nie powiązał wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję (uchwała NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07). Gdyby przyjąć powyższą argumentację za uzasadniającą udzielenie ochrony tymczasowej, to wykonanie każdej zaskarżonej decyzji musiałoby podlegać wstrzymaniu, bowiem jej legalność jest oceniana dopiero w wyroku. Tymczasem udzielenie ochrony tymczasowej jest wyjątkiem od zasady, zgodnie z którą zaskarżenie decyzji samo w sobie nie wstrzymuje jej wykonania (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Przesłankami wstrzymania wykonania są wyłącznie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia wymaga, że prawo zabudowy stanowi realizację konstytucyjnej zasady ochrony własności, podlega szczególnej ochronie, a jego ograniczenia są dopuszczalne tylko, gdy przemawia za tym szczególne znaczenie dobra podlegającego ochronie tj. bezpieczeństwo, konieczność zapewnienia odpowiednich warunków zdrowotnych i higienicznych, ochrona środowiska, czy ochrona walorów zabytkowych (postanowienie NSA z dnia 27 września 2022 r., sygn. akt II OZ 544/22). Tymczasem skarżący nie przedstawili żadnych okoliczności, które w choć najmniejszym stopniu uprawdopodabniałyby ich obawy, że szkoda nastąpi, a tym bardziej, że będzie ona znacznych rozmiarów, a tylko taka szkoda uzasadnia udzielenie ochrony tymczasowej. Rozpoczęcie budowy po uzyskaniu pozwolenia na budowę nie może samo w sobie usprawiedliwiać wstrzymania wykonania decyzji, gdyż jest to zwyczajne następstwo każdej takiej decyzji. Przesłanką udzielenia ochrony tymczasowej muszą być natomiast sytuacje szczególne i wyjątkowe, które w danej sprawie sprowadzają opisane w przepisie niebezpieczeństwo. Podkreślić przy tym należy, że inwestor ma prawo rozpocząć roboty budowlane na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, przy czym prowadzenie prac, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się przy jego świadomości ryzyka niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji.