I GSK 764/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia NSA Piotr Pietrasz sędzia del. WSA Małgorzata Bejgerowska (spr.) Protokolant Jarosław Lubryczyński po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2023 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 kwietnia 2023 r. sygn. akt III SA/Po 1169/22 w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 26 września 2022 r. nr 593/15/2022 w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. M. na rzecz Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE 1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2023 r., o sygn. akt III SA/Po 1169/22, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm. – dalej w skrócie: "P.p.s.a."), oddalił skargę R. M. (dalej jako: "Strona" lub "Skarżący") na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 26 września 2022 r., nr 593/15/2022, w przedmiocie odmowy przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami na rok 2015. Pełna treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku oraz innych orzeczeń powołanych poniżej, dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/. 2.1. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Strona, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżyła powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Jednocześnie wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego: 1) art. 60 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L z 2013 r. Nr 347, str. 549 ze zm. – dalej w skrócie: "Rozporządzenie 1306/2013") poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: - zastosowanie art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 z pominięciem wykładni TSUE oraz wyroku NSA, pomimo niewykazania zaistnienia okoliczności, które organ winien wykazać, wywodząc z nich określone wnioski z okoliczności, jakoby jedynym celem Skarżącego było uzyskanie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami za 2015 r. z ominięciem limitów dopłat, a jak wynika z akt sprawy Skarżący w dalszym ciągu prowadzi to gospodarstwo osobiście; - zastosowanie art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 pomimo okoliczności, że działania Skarżącego są zgodne z celami prawodawstwa unijnego w rozumieniu tego artykułu, a uzyskane przez Stronę płatności zasilą i pozwolą na rozwój powstałego gospodarstwa rodzinnego oraz wykonywanie indywidualnej działalności rolniczej, która jest wykonywana w dalszym ciągu, zgodnie z zasadami prawa unijnego, co przeczy tezie tworzenia sztucznych warunków, a zarówno organ jak i WSA błędnie ustaliły, iż prowadzone przez Skarżącego gospodarstwo rolne nie stanowiło odrębnego gospodarstwa, tylko było częścią większego gospodarstwa obejmującego 120 ha i będącego we władaniu A. S., poprzez co takie zastosowanie przepisu miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto, że nie mamy do czynienia z odrębnymi rolnikami prowadzącymi samodzielną działalność rolniczą a jednym gospodarstwem zarządzanym przez A.. Gospodarstwo Skarżącego winno zostać uznane za samodzielne, albowiem Skarżący sam podejmował decyzje w nim, co wyłącza zarządzanie nim przez inny podmiot A.; 2) art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2569 ze zm. – dalej w skrócie: "u.k.u.r.") poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: - błędną wykładnię tegoż artykułu polegającą na przyjęciu, iż do prowadzenia osobiście gospodarstwa rolnego niezbędne jest wykonywanie wszelkich czynności osobiście oraz posiadanie sprzętu (posiadania prawa własności) niezbędnego do wykonywania czynności agrotechnicznych, związanych z uprawą lub hodowlą oraz nie korzystanie z podmiotów wyspecjalizowanych w wykonywaniu czynności nie pozostających w bezpośrednim związku z czynnościami uprawy lub hodowli, a związanych z innymi czynnościami jak sprzedaż płodów rolnych, doradztwo księgowe czy też doradztwo w innym zakresie poza uprawą czy hodowlą, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem przepis art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.k.u.r. nie wskazuje na zamknięty katalog czynności, jakie winny mieścić się w tzw. "osobistym" prowadzeniu gospodarstwa, a określenia "pracuje" zostało zinterpretowane w kontekście przepisu art. 22 Kodeksu pracy, który w okolicznościach sprawy nie znajduje zastosowania, albowiem nie ma w przepisie art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.k.u.r. bezpośredniego odniesienia do Kodeksu pracy, natomiast w rozumieniu potocznym a takie winno zostać przyjęte w sprawie niniejszej - praca to szereg różnego rodzaju czynności i to nie tylko związanych bezpośrednio z profilem produkcji w gospodarstwie rolnym; - niezastosowanie przepisu art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.k.u.r. pomimo ustalenia, że Skarżący sam podejmował decyzje dotyczące jego gospodarstwa - co do wejścia w posiadanie określonego obszaru gospodarstwa, profilu gospodarstwa, decyzji o sprzedaży zwierząt, pomimo, iż warunki sprzedaży zlecał innym osobom celem uzyskania maksymalizacji ceny w sytuacji sprzedaży zwierząt przez lub za pośrednictwem osoby w grupie osób, tworząc niejako grupę sprzedażową, utrzymywanie nabytego gospodarstwa w dalszych latach. Sąd winien zatem prawidłowo zastosować przepis art. 6 ust. 2 pkt lit. 1 b) u.k.u.r. poprzez przyjęcie, że okoliczności prowadzenia gospodarstwa przez Skarżącego w pełni wpisują się w dyspozycję tego przepisu, a Skarżący pracuje i podejmuje decyzje w gospodarstwie, co miało istotny wpływ na przyjęcie przez WSA braku samodzielności gospodarstwa Skarżącego i zastosowanie art. 60 Rozporządzenia 1306/2013; 3) naruszenie przepisów postępowania mających istotne znaczenie oraz wpływ na wynik sprawy: - art. 3 § 1 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w związku z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionych przez Skarżącego zarzutów - w szczególności zarzutów dotyczących osobistego prowadzenia gospodarstwa - ograniczenie się tylko do analizy uzasadnienia organu, bez całościowej analizy materiału dowodowego w szczególności analizy całości zeznań świadków w sprawie, a nie tylko wybranych fragmentów, poprzez które zarówno organ jak i WSA zmierzały do przyjęcia określonego stanu faktycznego, który ustalony został wadliwie, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie i pozostawało w sprzeczności z faktami samodzielności prowadzenia gospodarstwa, jakie powinny być prawidłowo przyjęte, gdyby materiał dowodowy został poddany analizie w całości - co do przesłanek za lub przeciw przyznaniu określonych faktów; - niewłaściwego zastosowania art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 w przypadku, gdy beneficjentem wnioskowanych korzyści miał być wyłącznie Skarżący, a nie jak sugerował organ II instancji, co podzielił także WSA – A.[...], a korzyść ta nie była sprzeczna z celem systemu wsparcia i zmierzała do rozwoju drobnych gospodarstw; - niewłaściwego zastosowania art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 w przypadku, gdy nie istniał związek osobowy i kapitałowy pomiędzy Skarżącym a A. [....] S., wobec powyższego nie zaistniały przesłanki obiektywne związane z tworzeniem sztucznych warunków; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej w skrócie: "K.p.a.") polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu II instancji, pomimo że decyzja ta została wydana w oparciu o materiał dowodowy w tej części, którego treść pokrywała się z przyjętym przez organ założeniem spełnienia przez beneficjenta sztucznych warunków, natomiast pominięty pozostał materiał, który temu zaprzeczał, czemu nie można przypisać przymiotu "rozważenia" pełnego materiału dowodowego; polegające także na wadliwym wnioskowaniu z treści zebranych dowodów, iż dowody przemawiają za tworzeniem sztucznych warunków i brakiem osobistego prowadzenia gospodarstwa, w sytuacji zgoła odmiennej, gdyż z materiału wynika, że powstały samodzielne, osobiście prowadzone, ukierunkowane na rozwój gospodarstwa, w których jest kontynuowana działalność wytwórcza w rolnictwie, czego wynikiem są: a) samodzielnie do dziś prowadzone gospodarstwo Skarżącego oraz jego decyzja o stworzeniu grupy producentów rolnych, o której tworzenie Skarżący oraz inni rolnicy starali się od 2016 r., b) błędne ustalenie i wnioskowanie, że doszło do zawarcia pozornej umowy dzierżawy i pozornej sprzedaży bydła, skoro działalność ta jest kontynuowana przez beneficjenta przez okres 8 lat do dnia dzisiejszego i zmierza do rozwoju, poprawy jakości i standaryzacji produktów w ramach prowadzonego osobiście gospodarstwa, które zostało zrzeszone w A. [...], a przedstawiony dowód w postaci uznania Grupy producentów rolnych A. [...] potwierdza realność tych działań i pozostaje w sprzeczności z zarzutem pozorności umów dzierżawy gruntów oraz sprzedaży zwierząt. Powyższe, zdaniem autora skargi kasacyjnej, mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegający na tym, że nie wyjaśniono, na jakich przesłankach WSA uznał, że umowy dzierżawy i sprzedaży zostały zawarte dla pozoru przez beneficjenta, nie wskazując, jaki był rzekomy cel tych umów i jakie dowody na to bezsprzecznie wskazują, co istotnie zmienia ustalenia stanu faktycznego i pozostaje w sprzeczności z faktem osobistego prowadzenia gospodarstwa, co Skarżący wykazał. 2.2. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ odwoławczy, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego. 2.3. Pełnomocnicy stron nie wzięli udziału w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: 3. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 183 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Jeżeli nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej treści tej skargi. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem Skarżącego uchybił sąd administracyjny oraz określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutów ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazania dodatkowo, że owo wytknięte uchybienie mogło mieć istotny, a nie jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom jako pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi pełną ocenę jej zasadności. 3.1. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana przez Sąd pierwszej instancji, a także Naczelny Sąd Administracyjny w warunkach przewidzianego w art. 153 i art. 190 P.p.s.a. związania oceną prawną, wykładnią i wskazaniami co do dalszego postępowania, wynikającymi z prawomocnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2021 r., o sygn. akt I GSK 510/18. Wykładnia ta oraz wskazania co do dalszego postępowania – poza niezachodzącymi w tej sprawie wyjątkami – są wiążące w całym dalszym postępowaniu sądowym (i ewentualnie administracyjnym), czego konsekwencją jest m. in. niemożność na dalszym etapie skutecznego sformułowania zarzutów środka odwoławczego na podstawie poglądów z tą wykładnią i wskazaniami sprzecznych. Nie oznacza to samo w sobie, że zarzut kasacyjny błędu wykładni prawa materialnego jest niedopuszczalny. Jednakże podważenie wyniku dokonanej przez Sąd pierwszej instancji wykładni tych przepisów prawa materialnego, które stanowiły przedmiot interpretacji dokonanej wcześniej w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny zależy od podniesienia przez Skarżącego zarzutu naruszenia przepisów regulujących instytucję związania oceną prawną i wykładnią w toku ponownego rozpoznania sprawy. Podobnie, kwestionowanie wyrażonej przez Sąd pierwszej instancji oceny przeprowadzonych przez organ administracji czynności postępowania i stanowiących ich wynik ustaleń faktycznych, bez zakwestionowania prawidłowości wykonania wskazań co do dalszego postępowania jest bezskuteczne. Skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów naruszenia art. 153, ani art. 190 P.p.s.a. W konsekwencji zarzuty naruszenia przepisów postępowania, zmierzające do podważenia dokonanych przez organy w tej sprawie ustaleń faktycznych, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, i art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. uznać należy za nietrafne (niezależnie od tego, że przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. nie znajdowały zastosowania w niniejszej sprawie). Skoro Skarżący nie kwestionuje oceny Sądu pierwszej instancji, w zakresie wywiązania się przez organ z unormowanego w art. 153 P.p.s.a. obowiązku wykonania wskazań co do dalszego postępowania, zawartych we wspomnianym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, to zarzuty skargi kasacyjnej skierowane przeciwko ustaleniom faktów w niniejszej sprawie nie mogły zostać poddane merytorycznej ocenie. Dokonanie jej w oderwaniu od wzorca wynikającego ze wskazań zawartych w wiążącym w tej sprawie wyroku jest niedopuszczalne. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzutami skargi kasacyjnej nie pozwala na przeprowadzenie tego rodzaju oceny z urzędu. 3.2. Bezzasadny jest również zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., który określa formalne warunki, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądowego. Na podstawie tego przepisu można zatem kwestionować kompletność elementów uzasadnienia, a nie jego prawidłowość merytoryczną. Wbrew tezom skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji sporządził uzasadnienie według reguł wskazanych w tym przepisie. W motywach orzeczenia Sąd pierwszej instancji przedstawił zarówno opis tego, co ustalono w sprawie w postępowaniu przed organem oraz przedstawił stan faktyczny przyjęty za podstawę wyroku, wskazując, z jakich przyczyn skarga Strony nie została uwzględniona. Możliwe więc było przeprowadzenie kontroli instancyjnej orzeczenia WSA w kwestionowanym zakresie, jak i zastosowanej podstawy prawnej. Sąd pierwszej instancji w sposób szczegółowy wskazał, w jaki sposób organ zastosował się do oceny prawnej zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, czego nie podważono w skardze kasacyjnej. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera zatem wszystkie przewidziane w nim elementy, jest jasne i precyzyjne. Wymieniono przepisy, które składały się na podstawę prawną wyroku i należycie je wyjaśniono. WSA w Poznaniu wszechstronnie odniósł się do zarzutów skargi, kontestując jednoznacznie stanowisko Skarżącego. Nie budzi wątpliwości to, z jakich powodów Sąd pierwszej instancji skargę oddalił. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia bądź, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający przeprowadzenie jego kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., o sygn. akt II FPS 8/09; a także wyroki NSA z dnia: 19 lutego 2019 r., o sygn. akt II GSK 5379/16; 20 sierpnia 2009 r., o sygn. akt II FSK 568/08, 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt II GSK 1724/18, tamże). W rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie wykazano, aby zaistniał którykolwiek z powyżej wymienionych przypadków. Zaś zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. nie może służyć podważeniu stanu faktycznego będącego podstawą zaskarżonej decyzji. Tymczasem zarzut ten oparto zasadniczo na kwestionowaniu stanu faktycznego sprawy. 3.3. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 § 1 P.p.s.a., to jego niezasadność wynika z charakteru kwestionowanego unormowania. Statuuje on ogólną kompetencję sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na przewidziane w poszczególnych punktach art. 3 § 2 P.p.s.a. prawne formy działania administracji oraz zaniechania. Do naruszenia tej regulacji mogłoby dojść wyłącznie wówczas, gdyby skarga w ogóle nie została przez Sąd rozpoznana lub wbrew ustalonym w tym przepisie wymogom Sąd administracyjny uchylił się od kontroli działalności administracji publicznej, bądź też zastosował w ramach tej kontroli środki nieprzewidziane w ustawie. Tymczasem oddalając skargę WSA w Poznaniu, nie wykroczył poza przyznane przez ustawę uprawnienia orzecznicze. Wobec powyższego nie mogło dojść do uchybienia normy z art. 3 § 1 P.p.s.a. 3.4. Nieuzasadnione pozostają także zarzuty naruszenia prawa materialnego. Wprawdzie w skardze kasacyjnej znalazło się twierdzenie o sprzecznej ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni art. 60 Rozporządzenia 1306/2013, jednakże kluczowym jest brak sformułowania także w tym przypadku zarzutu naruszenia art. 153 P.p.s.a. Skarżący nie wykazał, by pogląd prawny wyrażony przez Sąd pierwszej instancji był sprzeczny z oceną prawną zawartą w wiążącym w tej sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Niezależnie od tego Skarżący nie wskazał też, na czym miałby polegać ów błąd wykładni, ani tego jak powinna brzmieć norma prawna prawidłowo z tego przepisu wyinterpretowana, co czyni ów zarzut błędnej wykładni niezasadnym. Za nieskuteczny uznać należy także zarzut wadliwego zastosowania powyższego przepisu, wobec braku podważenia ustaleń faktycznych sprawy. Skoro Skarżący nie zakwestionował skutecznie oceny Sądu pierwszej instancji co do prawidłowości podstaw faktycznych zaskarżonej decyzji, to teza o braku podstaw do zastosowania art. 60 Rozporządzenia 1306/2013 jest nieuprawniona. Z kolei wymieniony w skardze kasacyjnej przepis art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. b) u.k.u.r. nie stanowił wzorca kontroli legalności działania administracji w tej sprawie. Wiążąca w tej sprawie ocena prawna Naczelnego Sądu Administracyjnego nie odnosiła się do tego unormowania. Podważenie prawidłowości zastosowania konkretnych regulacji prawa materialnego, co do zasady, pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń, czy też dowiedzenia ich wadliwości (por. wyroki NSA z dnia: 5 września 2014 r., o sygn. akt I OSK 1119/13 i 15 czerwca 2021 r., o sygn. akt III OSK 181/21). Autorowi skargi kasacyjnej umknęło jednak, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lutego 2021 r., o sygn. akt I GSK 510/18, zalecił organowi ponowne rozważenie, czy posiadane przez Stronę gospodarstwo odpowiada pojęciu gospodarstwa rolnego i czy prowadzi działalność rolniczą, a ustalenia te nie zostały w skardze kasacyjnej skutecznie podważone. 3.5. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na rzecz organu na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 209 w zw. z art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.). M. Bejgerowska J. Wegner P. Pietrasz