II SA/Łd 399/23

SENTENCJA Dnia 24 listopada 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski, Asesor WSA Marcin Olejniczak (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2023 roku sprawy ze skargi P. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 27 lutego 2023 r. nr SKO.4119.186.2023 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od pisma informującego o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o przyznanie dodatku węglowego 1. oddala skargę; 2. przyznaje i nakazuje wypłacić z funduszu Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi adw. K. G., prowadzącej Kancelarię Adwokacką w Ł. przy ulicy [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, powiększoną o należny podatek od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, postanowieniem z 27 lutego 2023 r., wydanym na podstawie art. 134, w związku z art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.), art. 2 ust. 9 i ust. 10 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (Dz. U. z 2023r., poz. 141 – u.d.w.) stwierdziło niedopuszczalność odwołania wniesionego przez P.Ś. od pisma Prezydenta Miasta Łodzi z 30 grudnia 2022 r. Z akt sprawy wynika, że 5 grudnia 2022 r. wpłynął do organu pierwszej instancji wniosek P.Ś. o wypłatę dodatku węglowego. W odpowiedzi Prezydent Miasta Łodzi, pismem z 30 grudnia 2022 r., poinformował wnioskodawcę, iż zgodnie z art. 2 ust. 9 oraz ust. 10 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do 30 listopada 2022 r., zaś wniosek złożony po terminie organ właściwy pozostawia bez rozpoznania. Powyższe okoliczności stanowiły podstawę do pozostawienia wniosku strony bez rozpoznania. Od powyższego pisma P.Ś. złożył odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, w uzasadnieniu wskazanego na wstępie postanowienia z 27 lutego 2023 r., powołując się na treść art. 2 ust. 9 i ust. 10 u.d.w., w zw. z art. 61 § 3 k.p.a., stwierdziło, iż termin na złożenie wniosku o wypłatę dodatku węglowego upłynął 30 listopada 2022 r., co oznacza, że P.Ś. złożył wniosek po ustawowym terminie. Tym samym zasadnie organ pierwszej instancji pismem z 30 grudnia 2022 r. pozostawił wniosek złożony 5 grudnia 2022 r. bez rozpoznania. Kolegium wyjaśniło ponadto, iż niedopuszczalne jest odwołanie strony od czynności organu administracji publicznej, która nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu art. 104 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a., a jedynie czynnością materialno-techniczną. W przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji poinformował wnioskodawcę, o pozostawieniu jego wniosku o wypłatę dodatku węglowego bez rozpoznania, pismem z 30 grudnia 2022 r. zgodnie z art. 2 ust. 10 u.d.w., zatem nie wydał decyzji. W konsekwencji odwołanie wniesione przez P.S. jest niedopuszczalne. W skardze na powyższe postanowienie P.Ś. zakwestionował jego prawidłowość. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, argumentując jak dotychczas. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd rozpoznał sprawę niniejszą, na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 - p.p.s.a.), w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym. Przepis ten stanowi mianowicie, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie organu odwoławczego kończące postępowanie w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania, zaś postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Faktyczną podstawą kwestionowanego postanowienia było zaś to, że odwołanie zostało wniesione od pisma, którym organ pierwszej instancji pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o dodatek węglowy. Powyżej powołany przepis kodeksu postępowania administracyjnego określa warunki konieczne, niezbędne do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy, to jest dopuszczalność odwołania oraz zachowanie terminu przewidzianego do jego wniesienia. Wniesienie odwołania, w sytuacji gdy stronie postępowania nie przysługuje żaden środek zaskarżenia skutkuje wydaniem postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Wskazać również należy, że przepisy k.p.a. nie definiują pojęcia niedopuszczalności odwołania, co skutkuje stwierdzeniem, że warunki dopuszczalności odwołania wynikają z przepisów k.p.a. określających przedmiot zaskarżenia, toku postępowania, a także określających podmioty uprawnione do wniesienia odwołania (por. R. Hauser, M. Wierzbowski (red.) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydanie 7, Warszawa 2021 r., C.H. BECK, str.1151-1153). Na tle przepisu art. 134 k.p.a. wyróżnia się dwojakie przyczyny niedopuszczalności odwołania - przedmiotowe i podmiotowe. Przyczyny przedmiotowe obejmują przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawnego lub gdy czynność organu administracji państwowej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez osobę niemająca legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia zgodnie z art. 28 k.p.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 maja 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 598/13; wyrok WSA w Łodzi z 9 czerwca 2021 r., II SA/Łd 850/20 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga również, że postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania nie ma charakteru merytorycznego, lecz jest jedynie formalnym stwierdzeniem, że odwołanie nie może zostać rozpoznane. Tym samym przedmiot badania sądu rozpoznającego skargę na tego rodzaju postanowienie ogranicza się jedynie do skontrolowania legalności orzeczenia o niedopuszczalności odwołania, natomiast nie obejmuje oceny, co do podniesionych w skardze innych zarzutów. W niniejszej sprawie zaskarżone zostało pismo zawierające informacje o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku z 5 grudnia 2022 r. o wypłatę dodatku węglowego. Pismo to zostało skierowane do skarżącego na podstawie art. 2 ust. 9 i ust. 10 u.d.w. W myśl owych regulacji prawnych wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r., a wnioski o wypłatę dodatku węglowego złożone po dniu 30 listopada 2022 r. pozostawia się bez rozpoznania. Wskazana wyżej instytucja pozostawienia wniosku bez rozpoznania stanowi analogię do instytucji pozostawienia podania bez rozpoznania, przewidzianej w art. 64 § 2 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest stanowisko, zgodnie z którym pozostawienie podania bez rozpoznania następuje w formie czynności, która nie jest czynnością z zakresu administracji publicznej, o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., ale czynnością materialno-techniczną (por. uchwała 7 sędziów NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13, ONSAiWSA 2014/1/2). W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, że zawiadomienie z 30 grudnia 2022 r. o pozostawieniu wniosku skarżącego bez rozpoznania stanowi coś więcej niż tylko czynność materialno-techniczną. Przepisy procedury administracyjnej, co do zasady rezerwują formę decyzji administracyjnej dla orzeczeń, załatwiających sprawę merytorycznie, a zatem rozstrzygających o prawach i obowiązkach jej adresata (art. 104 § 1 k.p.a.). W innych wypadkach, gdy ustawodawca dla rozstrzygnięcia przewidział formę decyzji administracyjnej, wskazał to wprost (art. 105 § 1 , art. 138 § 1 pkt 2 i 3, § 2 k.p.a.). Z podobnych względów nie ma też podstaw, aby pozostawienie podania bez rozpoznania uznać za postanowienie. Wobec powyższego należy uznać, że od zawiadomienia o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wypłatę dodatku węglowego skarżącemu nie przysługiwał środek prawny, czy to w postaci zażalenia, czy też odwołania. Organ odwoławczy był zatem obowiązany do stwierdzenia niedopuszczalności wniesionego odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. Brak było zatem podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia, które odpowiada prawu. Kończąc rozważania wyjaśnić należy, że sąd nie posiada kompetencji do przyznania stronie dodatku węglowego. Natomiast jeśli skarżący chciałby zakwestionować prawidłowość czynności materialno-technicznej, polegającej na pozostawieniu bez rozpoznania jego wniosku o przyznanie dodatku węglowego, to mógłby to uczynić jedynie poprzez zastosowanie środków prawnych służących zwalczaniu bezczynności organu, po uprzednim wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, co w przypadku skargi na bezczynność oznacza uprzednie złożenie ponaglenia zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze, sąd skargę oddalił, na podstawie art. 151 p.p.s.a. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu sąd orzekł na podstawie § 21 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2023 r. poz. 2631) w związku z wyrokiem TK z dnia 20 kwietnia 2023 r., SK 53/22.