I OZ 760/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń R.K. i G.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 7 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 553/23 o odrzuceniu zażalenia R.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 22 stycznia 2024 r. w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 24 marca 2023 r., nr SKO-4214/4/2023 w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości postanawia: oddalić zażalenia. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy postanowieniem z 22 stycznia 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 553/23, odrzucił skargę R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 24 marca 2023 r., nr SKO-4214/4/2023, w przedmiocie zatwierdzenia podziału nieruchomości. Pismem z 19 lutego 2024 r. skarżący wniósł zażalenie na wskazane wyżej postanowienie. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 1 marca 2024 r. skarżący został zobowiązany do uzupełnienia w terminie 7 dni braków formalnych zażalenia pod rygorem jego odrzucenia przez: sprecyzowanie czy strona skarżąca domaga się zmiany, czy uchylenia zaskarżonego postanowienia; zwięzłe uzasadnienie zażalenia; nadesłanie trzech odpisów zażalenia; prawidłowe określenie adresata pisma procesowego – zażalenia, którym jest Naczelny Sąd Administracyjny. Na podstawie odrębnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 1 marca 2024 r. skarżący został zobowiązany do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od wniesionego zażalenia w wysokości 100 zł pod rygorem jego odrzucenia. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zażalenia oraz wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zostały wysłane na adres wskazany w skardze. Sąd I instancji wskazał, że przesyłka sądowa zawierająca powyższe wezwania wraz ze stosownymi pouczeniami o rygorze odrzucenia zażalenia, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, nie została odebrana przez stronę skarżącą mimo pozostawienia zawiadomienia w drzwiach adresata i dwukrotnego awizowania (koperta wraz ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru i stwierdzeniem prawidłowego awizo k. 55 akt sądowych). WW. korespondencję pozostawiono w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia z dniem 25 marca 2024 r. Strona w terminie 7 dni od 26 marca 2024 r. nie uzupełniła braków formalnych i fiskalnych zażalenia. Zaskarżonym postanowieniem z 7 czerwca 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił zażalenie wobec nieuzupełnienia jego braków w zakreślonym terminie (k. 57). Zażalenie na ww. postanowienie wniósł R.K. (skarżący) oraz G.K. (uczestniczka postępowania). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenia okazały się niezasadne. Kwestionując zaskarżone postanowienie o odrzuceniu zażalenia, wnoszący zażalenie podnosił, iż Sąd wadliwie przyjął, że przesyłka zawierająca wezwanie do uzupełnienia braku formalnego oraz wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego zażalenia nie mogła zostać uznana za doręczoną w trybie art. 73 § 4 p.p.s.a., bowiem ww. przesyłka nie została mu doręczona. Żadne wezwanie nie zostało też doręczone G.K. (dalej uczestniczka), tym samym nie miał wiedzy o skierowanym do niego wezwaniu Sądu. Uczestniczka postępowania w złożonym zażaleniu również podniosła, że nie otrzymała wezwana do uzupełnienia ww. braków zażalenia. W związku z powyższym przypomnieć wypada, iż stosownie do art. 194 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a.") zażalenie powinno czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać wskazanie zaskarżonego postanowienia i wniosek o jego zmianę lub uchylenie, jak również zwięzłe uzasadnienie zażalenia. Wymagania dotyczące pism w postępowaniu sądowym zasadniczo zawarte są w rozdziale 1 działu III ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Każde pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika (art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). Przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w wypadku, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis art. 178 p.p.s.a. w przypadku nieuzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej nakazuje sądowi jej odrzucenie. Norma ta na mocy art. 197 § 2 p.p.s.a. ma odpowiednie zastosowanie do postępowania toczącego się na skutek zażalenia. Z kolei zgodnie z art. 220 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 953.; dalej: "p.p.s.a.") sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Stosownie do treści art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z kolei w myśl art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (to jest od skargi sprzeciwu od decyzji, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Zgodnie z art. 214 § 1 p.p.s.a. do uiszczenia wpisu zobowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Powyższe przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a zatem w przypadku nieuzupełnienia przez stronę skarżącą ww. braków zażalenia w wyznaczonym terminie, sąd zobowiązany jest do odrzucenia zażalenia. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że bezsporne jest, że wniesione zażalenie dotknięte było ww. brakami, tj. nie zawierało wniosku o zmianę bądź uchylenie zaskarżonego postanowienia, odpowiedniej liczby odpisów a także prawidłowego określenia adresata zażalenia oraz nie zostało opłacone. W tej sytuacji słusznie wezwano skarżącego, pismami z 6 marca 2024 r. do uzupełnienia braku formalnego zażalenia oraz do uiszczenia wpisu, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostaje także ustalenie, że skarżący nie uzupełnił w terminie ww. braków zażalenia. Przesyłka zawierająca wezwanie do usunięcia braku formalnego zażalenia oraz zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu została wysłana na adres wskazany w skardze. Do skutecznego doręczenia ww. przesyłki doszło w trybie doręczenia zastępczego, o którym stanowi art. 73 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65 -72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zgodnie zaś z art. 73 § 2 p.p.s.a. zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3). Stosownie do art. 73 § 4 doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Ww. przepisy stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Oznacza to, że pismo "fizycznie" nie dociera do adresata, ale doręczyciel podejmuje odpowiednie, przewidziane powołanymi przepisami, próby doręczenia przesyłki, o czym informuje sąd w postaci właściwych adnotacji na zwróconej do nadawcy przesyłce. W takiej sytuacji sąd może ustalić, że pismo zostało skutecznie doręczone. Zwrócić należy w tym miejscu uwagę, że w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki, a także adnotacje znajdujące się na zwróconych do nadawcy przesyłkach wypełnione przez pracowników poczty korzystają z domniemania prawdziwości, jako dokument urzędowy. Domniemanie to może zostać obalone przez stronę jeśli wykaże, że nie zostały zachowane warunki skuteczności doręczenia zastępczego. Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że z koperty, jak również ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy wynika, że listonosz podjął pierwszą próbę doręczenia przesyłki 11 marca 2024 r., o czym powiadomiono adresata umieszczając zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w oddawczej skrzynce pocztowej skarżącego. Powtórne awizowanie nastąpiło 19 marca 2024 r., o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć zawierająca datę oraz podpis doręczyciela. Zwrot do nadawcy nastąpił 26 marca 2024 r., co również zostało potwierdzone stosowną pieczęcią i podpisem. W związku z tym Sąd I instancji słusznie uznał, że awizowanie przesyłki i tryb jej doręczenia były prawidłowe. Ponadto Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że skarżący w ustawowym terminie nie uzupełnił braków formalnych zażalenia, pomimo prawidłowego wezwania, trafnie uznanego za skutecznie doręczone z dniem 25 marca 2024 r. Zatem termin do uzupełnienia braku formalnego zażalenia upłynął skarżącemu 2 kwietnia 2024 r. (1 kwietnia 2024 r. – dzień wolny od pracy). Analizując argumenty podniesione w zażaleniach Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżący nie podważyli skuteczności doręczenia zastępczego. Znajdująca się w aktach sprawy informacja o umieszczeniu zawiadomienia (o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej) w oddawczej skrzynce pocztowej jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Strona, chcąc udowodnić okoliczność przeciwną od wynikającej z dokumentu urzędowego, powinna przedstawić na to dowód, czego w niniejszej sprawie skarżący nie uczynił. Za skuteczny przeciwdowód nie mogą zostać uznane twierdzenia strony zawarte w zażaleniu, że nie otrzymał ani przesyłki ani żadnego awiza oraz że awizo nie zostało pozostawione w skrzynce na listy, którą regularnie przegląda. Odnosząc się z kolei do zażalenia uczestniczki postępowania, zauważyć należy, że nie była ona wzywana do uzupełnienia braków formalnych zażalenia oraz uiszczenia opłaty, gdyż zostały one prawidłowo wysłane do osoby wnoszącej zażalenie, tj. do R.K. Brak zaś było podstaw do wzywania G.K. do uzupełnienia zażalenia wniesionego i podpisanego przez R.K. Prawidłowo zatem stwierdził Sąd I instancji, że skarżący w ustawowym terminie nie uzupełnił ww. braków zażalenia, pomimo prawidłowego wezwania. W takiej sytuacji zażalenie podlegało odrzuceniu, zatem orzeczenie Sądu I instancji odpowiada prawu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu zażaleń.