II SAB/Go 125/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "W" sp. z o.o. na bezczynność Rady Miasta w przedmiocie udostępnienia usług organizacji komunikacji publicznej postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE Dnia 22 września 2023 r. na adres poczty elektroniczny Biura Rady Miasta wpłynęła wiadomość e-mail z adresu [...], w której "W" sp. z o.o. zawarła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na bezczynność Rady Miasta w przedmiocie "nieudostępnienia usługi organizacji komunikacji publicznej w [...] i okolicach, w tym do rzeki [...], dla turystów, plażowiczów, etc". W odpowiedzi na skargę Rada Miasta wniosła o odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jako nienależącej do właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Niedopuszczalność przedmiotowej skargi wynika z wniesienia jej w sposób sprzeczny z wymogami określonymi w ustawie z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.). Mianowicie w myśl art. 54 § 1 i § 1a p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Przy czym zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Stosownie natomiast do treści art. 12b § 1 p.p.s.a., określony w ustawie warunek formy pisemnej uważa się za zachowany, jeżeli dokument elektroniczny został podpisany w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a, tj. kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Stosownie do treści art. 12b § 2 p.p.s.a., w postępowaniu dokumenty elektroniczne wnosi się do sądu administracyjnego przez elektroniczną skrzynkę podawczą, a sąd doręcza takie dokumenty stronom za pomocą środków komunikacji elektronicznej na warunkach określonych w art. 74a. Jak z kolei wynika z art. 54 § 1a p.p.s.a. skargę w formie dokumentu elektronicznego, składaną do sądu zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. (tj. za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi) wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu. Zgodnie z art. 49a p.p.s.a. sąd potwierdza wniesienie pisma w formie dokumentu elektronicznego do swojej elektronicznej skrzynki podawczej przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru w rozumieniu ustawy z 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 57, dalej jako u.o.i.d.p.), na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. Powołany przepis znajduje odpowiednie zastosowanie w przypadku skargi wnoszonej do elektronicznej skrzynki podawczej organu (art. 54 § 1a zd. 2 p.p.s.a.). Na podstawie art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania Przepisy art. 12b § 1 oraz art. 54 § 1a p.p.s.a., określają jedyną dopuszczalną drogę (tj. przez elektroniczną skrzynkę podawczą) wnoszenia do sądu administracyjnego pism (także skarg) w formie dokumentu elektronicznego. Należy podkreślić, że sposób (forma) wniesienia skargi to kwestia wyboru dokonywanego przez stronę skarżącą. Przy czym w sytuacji, gdy skarżący w aktualnym stanie prawnym wybiera złożenie skargi w formie dokumentu elektronicznego, to - jak wynika z treści przytoczonych powyżej przepisów - może tego dokonać skutecznie tylko i wyłącznie wnosząc skargę do elektronicznej skrzynki podawczej organu, za pośrednictwem którego składana jest skarga. Wniesienie skargi do elektronicznej skrzynki podawczej organu powinno zaś zostać potwierdzone przez przesłanie urzędowego poświadczenia odbioru na wskazany przez wnoszącego adres elektroniczny. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że zgodnie z art. 3 pkt 2 u.o.i.d.p. dokumentem elektronicznym jest stanowiący odrębną całość znaczeniową zbiór danych uporządkowanych w określonej strukturze wewnętrznej i zapisany na informatycznym nośniku danych. Z kolei środki komunikacji elektronicznej, to w myśl art. 3 pkt 4 u.o.i.d.p. środki komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 344), czyli rozwiązania techniczne, w tym urządzenia teleinformatyczne i współpracujące z nimi narzędzia programowe, umożliwiające indywidualne porozumiewanie się na odległość przy wykorzystaniu transmisji danych między systemami teleinformatycznymi, a w szczególności pocztę elektroniczną. Natomiast elektroniczna skrzynka podawcza to - według art. 3 pkt 17 u.o.i.d.p. - dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. Elektroniczna platforma usług administracji publicznej zwana ePUAP, to w myśl art. 3 pkt 13 u.o.i.d.p. system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet. W piśmiennictwie wskazuje się, że stanowi ona wirtualny odpowiednik biura podawczego urzędu (B. Kwiatek, Dokument elektroniczny w ogólnym postępowaniu administracyjnym, WKP 2020, rozdział IV, pkt 4.2.2.2. i powołane tam piśmiennictwo). Zasadniczo przyjmuje się, że skargę drogą elektroniczną można wnieść za pośrednictwem organu jedynie wówczas, gdy dany podmiot jest zobowiązany do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej (por. postanowienie NSA z 3 lutego 2022 r., III OZ 35/22, postanowienie WSA w Bydgoszczy z 25 lipca 2022 r., II SA/Bd 45/22). O obowiązku takim stanowi art. 16 ust. 1a u.o.i.d.p., zgodnie z którym podmiot publiczny udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę. W orzecznictwie podkreśla się, że elektroniczna skrzynka podawcza, wymagająca spełnienia standardów określonych i opublikowanych na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji nie jest tożsama z jakimkolwiek adresem elektronicznym, czy "urzędową skrzynką mailową" (przede wszystkim z uwagi na zagwarantowanie w przypadku ePUAP wnoszącemu pismo otrzymanie urzędowego potwierdzenia jego złożenia), a funkcjonalność elektronicznej skrzynki podawczej zasadniczo wiąże się z dostarczaniem dokumentów do tzw. podmiotu publicznego (por. postanowienia NSA: z 27 kwietnia 2022 r., I OZ 134/22; z 3 lutego 2022 r. III OZ 35/22; z 15 czerwca 2021 r. III OSK 4856/21, CBOSA). Podmiotami publicznymi, zobowiązanymi do posiadania elektronicznej skrzynki podawczej, o której mowa powyżej, są podmioty realizujące zadania publiczne, a ich katalog określony został art. 2 ust. 1 u.o.i.d.p. W katalogu tym niewątpliwie mieści się Rada Miasta. Skarżący miał zatem możliwość skutecznego wniesienia skargi w formie dokumentu elektronicznego, co już wielokrotnie czynił składając skargi do tut. Sądu, zgodnie z art. 54 § 1a p.p.s.a, za pomocą środków komunikacji elektronicznej, do elektronicznej skrzynki podawczej organu, w wyniku czego prawo skarżącego do wnoszenia pism do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu administracyjnego za pomocą środków komunikacji elektronicznej nie było ograniczone ani wyłączone. Pomimo to, skarga Spółki "W" została złożona nieprawidłowo, tj. za pośrednictwem poczty e-mail organu. Niedochowanie określonego ustawowo standardu procesowego powoduje, że skarga nie może zostać uznana za skutecznie wniesioną, a zatem jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Podobne stanowisko wyrażone zostało w postanowieniach: WSA w Gorzowie Wlkp. z 26 września 2023 r., II SA/Go 484/23, WSA w Poznaniu z: 25 stycznia 2023 r., IV SA/Po 759/22; WSA w Bydgoszczy z 25 lipca 2022 r., II SA/Bd 45/22, i z 26 kwietnia 2023 r., II SAB/Bd 26/23, WSA w Warszawie z 5 kwietnia 2023 r., VII SA/Wa 183/23, WSA w Rzeszowie z 2 września 2021 r., II SAB/Rz 110/21. Wracając zatem do treści art. 12b § 2 p.p.s.a. oraz art. 54 § 1a p.p.s.a., należy stwierdzić, że wysłanie wiadomości e-mail na adres elektroniczny poczty elektronicznej urzędu obsługującego organ administracji, która następnie zostaje przekazana do sądu, nie stanowi w świetle obowiązujących przepisów czynności procesowej wniesienia pisma (także skargi) do sądu. W tych okolicznościach należało uznać, iż skarga wniesiona została nieskutecznie i podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Na marginesie sąd wyjaśnia, że zagadnienie nieprawidłowego wniesienia skargi w postaci elektronicznej, tj. z naruszeniem art. 54 § 1a p.p.s.a. w obecnym stanie prawnym stanowi odrębne zagadnienie od kwestii opatrzenia skargi prawidłowym podpisem. Nawet prawidłowe podpisanie skargi nie czyni dopuszczalną skargi wniesionej w sposób sprzeczny z art. 54 § 1a p.p.s.a. (por. postanowienia WSA w Warszawie z 16 sierpnia 2022 r., II SA/Wa 202/22 i WSA we Wrocławiu z 22 grudnia 2021 r., II SA/Wr 531/21). Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.