II FZ 119/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia PM na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 września 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 541/22 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi PM na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 27 maja 2022 r. [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem I SA/Łd 541/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odrzucił skargę PM (zwanego dalej Skarżącym), wskazując, że pełnomocnik Skarżącego nie uzupełnił – mimo wezwania – braku skargi poprzez podanie numer PESEL Skarżącego. Skarga została własnoręcznie sporządzona przez Skarżącego, podano w niej adres Skarżącego i NIP (k. 2). Po przyznaniu Skarżącemu prawa pomocy w postaci profesjonalnego pełnomocnika ponownie przesłano wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez podanie numeru PESEL, ale tym razem ustanowionemu pełnomocnikowi. Brak nie został uzupełniony w terminie. W zażaleniu podniesiono, że sąd niezasadnie odrzucił skargę z powodu nieuzupełnienia braku i niewskazania numeru PESEL. Po pierwsze - podano NIP Skarżącego i na tej podstawie można było jednoznacznie zidentyfikować Skarżącego. Po drugie - przed sądem toczy się równolegle sprawa tego samego Skarżącego i sąd mógł sprawdzić numer PESEL w aktach innej sprawy. W zażaleniu wniesiono m.in. o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne i dlatego podlega oddaleniu. Prawidłowo wskazał sąd pierwszej instancji, że zgodnie z art. 57 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), który to przepis określa wymagania formalne skargi, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. Art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. wskazuje, że pierwsze pismo w sprawie powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo będącej osobą fizyczną, jeżeli jest obowiązana do jego posiadania albo posiada go, nie mając takiego obowiązku. Z powyższego wynika, że pominięcie numeru PESEL w skardze stanowi jej brak formalny. Brak formalny podlega uzupełnieniu. Tryb uzupełnienia opisany jest art. 49 § 1 P.p.s.a. Najważniejsze jest to, że ustawa stanowi, iż nieuzupełnienie braku, w terminie siedmiu dni, skutkuje odrzuceniem skargi (art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.). Ustawodawca nie przewidział jakichkolwiek odstępstw od tej reguły, nie wprowadził też żadnych uregulowań pozwalających na zastosowanie innego środka niż odrzucenie skargi. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik Skarżącego został wezwany do uzupełnia braku skargi przez podanie numeru PESEL Skarżącego. Takie postępowanie było prawidłowe- zgodne z ustawą. Wezwanie doręczono wprost do rąk pełnomocnika w dniu 30 sierpnia 2022 r. Wyznaczony siedmiodniowy termin na uzupełnienie braku upłynął bezskutecznie w dniu 6 września 2022 r. Tym samym w wyznaczonym ustawą terminie - wbrew wezwaniu - pełnomocnik strony nie podał numeru PESEL Skarżącego. Ponieważ obowiązek uzupełnienia braku nie został wykonany, sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 P.p.s.a., odrzucił skargę, ponieważ to nakazuje ustawa. Sąd nie mógł postąpić wbrew ustawie i sam uzupełnić tego braku. Skarżący powinien był podać - jako osoba fizyczna - swój numer PESEL, stosownie do przywołanego już wymogu wynikającego z art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. Wskazanie numeru NIP nie mogło zostać uznane za wskazanie koniecznych do identyfikacji danych Skarżącego. Numer NIP może mieć jedynie walor dodatkowy i to w zakresie dotyczącym prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej – nie zaś, jak stara się to wykazać Skarżący w zażaleniu, do identyfikacji samej strony, jako podmiotu wnoszącego skargę (pierwsze pismo w postępowaniu przed sądem administracyjnym). Prawidłowość działania sądu potwierdza późniejsza uchwała NSA II GPS 3/22 z dnia 3 lipca 2023 r., która stanowi, że niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259), wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 powołanej ustawy, bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd. Strona wnosząca pierwsze pismo w sprawie powinna podać swój numer PESEL, o czym stanowi art. 46 § 2 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. Nie jest istotne ile spraw tej osoby przed tym samym sądem już się toczy i nie jest zadaniem sądu sprawdzanie danych w aktach innych spraw. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. (tekst jedn. Dz. U. 2023, poz 1634), postanowił jak w sentencji. Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego od organu, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że nie może on zostać uwzględniony, gdyż zgodnie z art. 209 P.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 P.p.s.a., a niniejsze postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest żadnym z orzeczeń wskazanych w art. 209 P.p.s.a.