I SAB/Bk 5/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), , , po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 16 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. G. na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie odmawiające wszczęcia dochodzenia dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu R. G. kwotę 100 (sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. , UZASADNIENIE R. G. (dalej powoływany jako skarżący) złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej powoływany jako DIAS, organ) w przedmiocie rozpoznania zażalenia na postanowienie Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z 20 lipca 2022 r. nr RKS 26/2022 w sprawie odmowy wszczęcia dochodzenia dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o odrzucenie skargi, a ewentualnie o jej oddalenie jako bezzasadnej. Postanowieniem z 7 sierpnia 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę tut. sądowi. Wraz z pismem z 20 września 2023 r. DIAS nadesłał postanowienie Sądu Rejonowego w Kole II Wydział Karny z 8 września 2023 r., sygn. akt II Kp 134/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Badanie merytorycznej zasadności skargi, poprzedzone jest każdorazowo analizą jej dopuszczalności, mającą na celu stwierdzenie, czy nie zachodzą podstawy do jej odrzucenia. Analiza przeprowadzona przez sąd doprowadziła do wniosku, że skarga wniesiona przez skarżącą podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), wedle którego sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiot skargi do sądu administracyjnego został ściśle określony przepisami prawa, w ten sposób, że sąd administracyjny kontroluje legalność działalności organów administracji publicznej sprawowanej we władczych formach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1–7 p.p.s.a. Chodzi tu o: decyzje administracyjne (pkt 1), określone postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym (pkt 2), a także w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym (pkt 3), inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z pewnymi wyłączeniami (pkt 4), pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających (pkt 4a), opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii (pkt 4b), akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5), a także inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6) oraz akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego (pkt 7). Ponadto sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania skarg na bezczynność lub przewlekłość postępowania organów w przypadkach, gdy mają one obowiązek działania, natomiast nie czynią tego w ustawowym terminie wyznaczonym do załatwienia sprawy (art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a.). Sądy administracyjne orzekają w również sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie, tj. w przedmiocie bezczynności DIAS w rozpoznaniu zażalenia na postanowienie o odmowie wszczęcia dochodzenia dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych organ ten nie funkcjonował jako organ podatkowy w sprawie podatkowej czy administracyjnej, lecz działał jako organ nadrzędny nad finansowym organem postępowania przygotowawczego, tj. w niniejszej sprawie Naczelnikiem Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie (dalej powoływany jako Naczelnik US) – w sprawie karnej skarbowej. Należy stwierdzić, że skarżący w dniu 10 grudnia 2021 r. złożył zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa skarbowego. Postanowieniem z 20 lipca 2022 r. sygn. akt RKS 26/2022 Naczelnik US odmówił wszczęcia dochodzenia w sprawie niewpłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odszkodowania wypłaconego przez pracodawcę skarżącego w 2015 r., tj. o czyn z art. 77 § 2 k.k.s., na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 113 § 1 k.k.s., z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. DIAS zatwierdził to postanowienie w dniu 18 sierpnia 2022 r., a skarżący złożył zażalenie na postanowienie Naczelnika US, które z kolei rozpoznał Sąd Rejonowy w Kole postanowieniem z 8 września 2023 r. W kontekście powyższych okoliczności wyjaśnić należy, że właściwość Naczelnika US w sprawie karnej skarbowej jako finansowego organu postępowania przygotowawczego opiera się na treści art. 53 § 37 pkt 1 k.k.s., zaś DIAS jako organu nadrzędnego wynika z art. 53 § 39 pkt 1 k.k.s. W trybie art. 153a k.k.s. DIAS jako organ nadrzędny przekazał zaś zażalenie sądowi powszechnemu, tj. Sądowi Rejonowemu w Kole. Niewątpliwie mamy do czynienia ze sprawą karną skarbową. Właściwość sądów w tego typu sprawach określa art. 115 § 1 k.k.s., który wskazuje, że w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe orzekają sądy powszechne albo sądy wojskowe. Tym samym wykluczyć należy kontrolę sądów administracyjnych w tego typu sprawach, również w zakresie bezczynności organów karnoskarbowego postępowania przygotowawczego. Uzupełniająco dodać należy, że zarzucana bezczynność nie dotyczyła chociażby postanowienia w postępowaniu administracyjnym czy innego aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., lecz niewydania ewentualnego postanowienia w sprawie karnej skarbowej, które według skarżącego powinno zostać wydane w wyniku rozpatrzenia jego zażalenia przez DIAS. W konsekwencji należy uznać, że skarga nie dotyczy sprawy z zakresu kontroli działalności administracji publicznej i nie została objęta kognicją sądów administracyjnych w myśl przepisów szczególnych, wobec czego zaistniała konieczność jej odrzucenia. Przy tym nie zaistniał przypadek określony w art. 58 § 4 p.p.s.a., tj. uznanie się za niewłaściwy przez sąd powszechny. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono w pkt 2 sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.