III FZ 510/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia D. A. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 maja 2024 r. sygn. akt I SA/Łd 41/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonalności w sprawie ze skargi D. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 26 października 2023 r. nr SKO.4140.599.2023 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego postanawia oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne" UZASADNIENIE 1. Postanowieniem z 9 maja 2024 r., I SA/Łd 41/24, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi odmówił D. A. (dalej "strona", "skarżąca") wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 października 2023 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania podatkowego. Jako podstawę orzeczenia wskazano art. 61 § 3 i § 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej "p.p.s.a."). 2. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazano, że zaskarżone postanowienie nie nakłada na skarżącą żadnych obowiązków i nie nadaje się do wykonania co skutkuje brakiem podstawy do wstrzymania jego wykonalności (pełna treść orzeczenia publik. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/, dalej w skrócie "CBOSA"). 3. Pismem z 4 czerwca 2024 r. skarżąca złożył zażalenie na postanowienie o odmowie wstrzymania wykonalności wnosząc o wstrzymanie wykonalności i nakazanie z urzędu wszcząć postępowanie podatkowe w sprawie wydanych decyzji dotyczących podatku od nieruchomości. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zatem należało je oddalić. W myśl art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć należy, że sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., tj. gdy stwierdzono, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody albo niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak słusznie wskazał sąd pierwszej instancji przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania (por. Z. Kmieciak, glosa do postanowienia NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54, teza 1). Innymi słowy, problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy właściwego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i na mocy których zostają na niego nałożone określone obowiązki, oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (por. postanowienie NSA z 10 maja 2012 r., II FZ 358/12, CBOSA). Co do zasady przymiotu wykonalności nie będą więc miały decyzje odmawiające stwierdzenia lub przyznania określonych praw lub obowiązków albo decyzje, które nie wywołują określonych skutków materialnoprawnych (por. Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX 2016). Kwestią podstawową w postępowaniu mającym za przedmiot wstrzymanie wykonalności skarżonej decyzji lub postanowienia jest zatem ocena, czy akt ten nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie może natomiast być przedmiotem wstrzymania wykonania akt, który wykonaniu nie podlega. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że zaskarżona postanowienie organu, którego wstrzymania domaga się strona nie przyznaje jej żadnych uprawnień, ani nie nakłada na nią obowiązków, które mogłyby być wykonane przez nią dobrowolnie lub w drodze przymusu. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nie wywołuje skutków prawnych, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. uzasadniających zastosowanie instytucji wstrzymania jego wykonania. Zgłoszone przez stronę żądanie nie dotyczy w istocie udzielenia ochrony tymczasowej, lecz merytorycznego rozstrzygnięcia skargi, do czego na tym etapie sąd nie jest uprawniony. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.