I FZ 344/18

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Z. spółki z o.o. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 325/18, odrzucające skargę Z. spółki cywilnej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 12 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia 1) odrzucić zażalenie, 2) zwrócić od Skarbu Państwa (z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz Z. spółki z o.o. w K. kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu od zażalenia. UZASADNIENIE I FZ 344/18 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 3 października 2018 r., sygn. akt I SA/Ke 325/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę Z. Spółka cywilna (dalej: skarżąca lub spółka cywilna) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia 12 czerwca 2018 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że termin do wniesienia skargi upływał dnia 23 lipca 2018 r., a skarga została wniesiona w dniu 24 lipca 2018 r., a zatem po upływie przewidzianego prawem trzydziestodniowego terminu, stąd zaszły przesłanki do odrzucenia skargi jako spóźnionej na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). W dniu 12 października 2018 r. działający w imieniu Z. spółki z o.o. (dalej: spółka z o.o.) Prezes Zarządu wskazał, że w dniu 10 października 2018 r. spółka ta otrzymała postanowienie o odrzuceniu skargi z uwagi na przekroczenie terminu do jej wniesienia. Odnosząc się do tego postanowienia autor pisma z jednej strony wskazał przyczyny, które w jego ocenie świadczą o tym, że termin do wniesienia skargi nie został przekroczony, a z drugiej strony zaznaczył, że sprawa dotyczy innego podmiotu. Wskazane pismo zostało uznane za zażalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Należy przede wszystkim wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowego jest to, że środek zaskarżenia przysługuje stronie, do której skierowane jest zarządzenie, postanowienie czy wyrok sądu. Legitymacji czynnej do wniesienia zażalenia nie będzie miał więc podmiot, który nie tylko nie ma żadnego statusu procesowego w danym postępowaniu sądowoadministracyjnym, ale i o którego prawach i obowiązkach nie rozstrzygał sąd w danym orzeczeniu. Bez znaczenia będzie w takim przypadku to, że wobec takiego podmiotu podjęte zostały przez sąd omyłkowo jakieś czynności techniczne, np. doręczono mu odpis orzeczenia dotyczącego strony postępowania. Stwierdzenie, że podmiot wnoszący zażalenie nie ma legitymacji do dokonania takiej czynności procesowej, skutkuje odrzuceniem zażalenia jako niedopuszczalnego. Z taką też sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z akt sprawy wynika, że odpis odrzucającego skargę spółki cywilnej postanowienia sądu pierwszej instancji z dnia 3 października 2018 r. został wysłany nie do spółki cywilnej, lecz do spółki z o.o. (pismo przewodnie o doręczeniu odpisu postanowienia - k. 23 akt, zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 32). W odpowiedzi pismo - zakwalifikowane później jako zażalenie - wniósł do sądu Prezes Zarządu spółki z o.o. Spółka ta niewątpliwie nie jest stroną w sprawie, nie ma również interesu prawnego, który legitymowałby ją do skarżenia postanowienia z dnia 3 października 2018 r. Interesu w skarżeniu wskazanego postanowienia nie daje spółce z o.o. fakt, że była ona adresatem przesyłki zawierającej odpis tego orzeczenia. Z tego powodu zażalenie spółki z o.o. jako niedopuszczalne podlega odrzuceniu. W uzupełnieniu powyższego należy stwierdzić, że termin do zaskarżenia przez spółkę cywilną postanowienia z dnia 3 października 2018 r. nie rozpoczął biegu, gdyż termin taki otwiera doręczenie postanowienia (por. art. 194 § 2 p.p.s.a.), a niewątpliwie nie chodzi o doręczenie komukolwiek, lecz właśnie spółce cywilnej, której skarga została w tym postanowieniu odrzucona. Bez znaczenia dla takiej konstatacji jest to, że spółka z o.o. i spółka cywilna mają identyczne nazwy (różni się wyłącznie forma prawna tych podmiotów) oraz adres, jak i to, że pisma w imieniu obu podmiotów podpisuje ta sama osoba (w imieniu spółki cywilnej jako pełnomocnik, w imieniu spółki z o.o. jako Prezes Zarządu). Wiedza faktyczna pełnomocnika spółki cywilnej o odrzuceniu skargi tej spółki nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia zażalenia, skoro nie doszło do skutecznego prawnie (tj. zgodnie z przepisami działu III rozdziału IV p.p.s.a.) doręczenia spółce cywilnej postanowienia w tym przedmiocie. Oznacza to, że konieczne jest ponowienie wysyłki odpisu postanowienia z dnia 3 października 2018 r. tak, by spółka cywilna miała możliwość ewentualnego zaskarżenia postanowienia z dnia 3 października 2018 r. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 i art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił zażalenie. O zwrocie uiszczonego wpisu od zażalenia orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.