I OSK 2073/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska po rozpoznaniu w dniu 28 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku W. B. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej W. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 marca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 1504/22 w sprawie ze skargi W. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 13 października 2022 r., znak IG-II.7227.12.2022.KB w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów postanawia oddalić wniosek UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 7 marca 2023 r. oddalił skargę W. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z 13 października 2022 r., znak IG-II.7227.12.2022.KB w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów. W wywiedzionej od tego wyroku skardze kasacyjnej, W. B. zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Podniósł, że zmiana struktury działek prowadziłaby do znacznego rozdrobnienia nieruchomości oraz do nieodwracalnych przekształceń przedmiotowych i podmiotowych, a w konsekwencji do nieodwracalnych zmian ziemskich na niekorzyść skarżącego. Fakt, że w wyniku postępowania scaleniowego liczba działek ewidencyjnych zmniejszyła się z 1955 do 866 nie dowodzi bowiem, iż działki te posiadają takie ułożenie, które jest korzystniejsze dla większości uczestników postępowania scaleniowego. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że ma świadomość, iż postępowanie scaleniowe dotyczy olbrzymiej liczby osób, i oczywistym jest, że nie każdy może w wyniku ww. postępowania otrzymać działki, które będą uznawane za lepiej skomunikowane i znajdujące się w lepszym położeniu. Jednakże, dokonywanie zmian właścicielskich, przekształceń ziemskich, wpisów do ksiąg wieczystych prowadzonych dla konkretnych nieruchomości stanowić będzie daleko trudniejszy do odwrócenia skutek, aniżeli wstrzymanie się do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej z dokonywaniem ww. przekształceń. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634), sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części tego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z wnioskiem takim można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej. Jednocześnie w myśl art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności, wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Sąd administracyjny może zatem zmienić postanowienie odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności i wstrzymać jego wykonanie. Podstawą do podjęcia takiego orzeczenia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających zastosowanie ochrony tymczasowej (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2018 r., sygn. akt II OZ 633/18). W niniejszej sprawie, w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który postanowieniem z dnia 6 marca 2023 r. odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego w tym zakresie. Sąd uznał, że skarżący nie przedstawił wystarczających argumentów, które przemawiałyby za istnieniem okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej w sprawie decyzji. Orzeczenie to – w wyniku oddalenia zażalenia strony przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem sygn. akt I OZ 389/23 – stało się prawomocne. Argumentacja przywołana obecnie w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji stanowi powtórzenie argumentacji przedstawionej przez skarżącego w pierwotnym wniosku będącym przedmiotem oceny Sądów obu instancji. Aktualne pozostają więc rozważania poczynione przez Sądy we wskazanych powyżej postanowieniach, gdzie okoliczności powołane przez stronę zostały ocenione jako zbyt ogólne i niewystarczające dla zastosowania w tej sprawie ochrony tymczasowej. Wyszczególnione we wniosku ewentualne skutki wykonania decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów zostały uznane za "zwykłe" konsekwencje wykonania tego aktu, nie zaś jako nadzwyczajne okoliczności mogące spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki. Przyjęto, że sama okoliczność w postaci możliwości dokonania na podstawie tej decyzji stosownych wpisów w księgach wieczystych, czy w ewidencji gruntów nie świadczy jeszcze o zaistnieniu skutków w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. Dokonując oceny zasadności udzielenia wnioskodawcy ochrony tymczasowej, Sądy obu instancji odwołały się również do charakteru postępowania scaleniowego, który obligował je do wyważenia interesów wszystkich uczestników scalenia, także tych, którzy nie wnieśli skargi. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że złożony wniosek nie zawiera żadnego argumentu wskazującego na wystąpienie przesłanki z art. 61 § 4 P.p.s.a., nie wynika z niego, aby nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych sprawy uzasadniająca odmienne rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 4 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.