I SA/Bk 448/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marcin Kojło, Sędziowie sędzia WSA Justyna Siemieniako (spr.),, sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 grudnia 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 25 września 2023 r. nr 2001-IOV.4103.23.2023 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 1. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku na rzecz S. Sp. z o.o. w W. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE Decyzją z 26 czerwca 2023 r., nr 2003-SPV.4103.20.2023, Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Białymstoku dokonał S. Sp. z o.o. (dalej jako: "Spółka") rozliczenia podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do czerwca 2021 r. oraz ustalił dodatkowe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za kwiecień i czerwiec 2021 r. Od ww. decyzji pełnomocnik Spółki 25 lipca 2023 r. wniósł odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Postanowieniem z 25 września 2023 r., nr 2001-IOV.4103.38.2023, DIAS w Białymstoku odmówił Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem z 25 września 2023 r., nr 2001-IOV.4103.23.2023, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Skarżona decyzja została bowiem doręczona ustanowionemu pełnomocnikowi strony 10 lipca 2023 r. Zatem 14-dniowy termin do złożenia odwołania rozpoczął bieg 11 lipca 2023 r., a upłynął z dniem 24 lipca 2023 r. Odwołanie strona złożyła 25 lipca 2023 r., tj. po upływie ustawowego terminu. Nie zgadzając się w powyższym rozstrzygnięciem, Spółka reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżając postanowienie w całości, zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: a. art. 228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., dalej jako: "o.p."), poprzez nieprawidłowe stwierdzenie przez organ uchybienia terminowi do wniesienia odwołania przez skarżącą w sytuacji, gdy były spełnione przesłanki pozwalające przywrócić termin do złożenia odwołania, z uwagi na to, że skarżąca uprawdopodobniła, iż złożenie odwołania po ustawowym terminie nastąpiło bez jej winy, a w związku z tym odwołanie skarżącej powinno zostać przez organ rozpatrzone; b. art. 162 § 1 w zw. z art. 228 § 1 pkt 2 o.p., poprzez nieprawidłowe przyjęcie, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki pozwalające przywrócić termin do złożenia odwołania, jak również przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż złożenie odwołania po ustawowym terminie nastąpiło bez jej winy, co skutkowało nieprawidłowym wydaniem przez organ postanowienia, o którym mowa w art. 228 § 1 pkt 2 o.p.; c. art. 121 § 1 o.p., poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości na niekorzyść strony skarżącej w sytuacji, kiedy w sprawie istniały wątpliwości co do wystąpienia przeszkody technicznej związanej z działaniem systemu ePUAP, które uniemożliwiły skarżącej wysłanie odwołania w ustawowym terminie. W oparciu o powyższe zarzuty strona wniosła o: uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego oraz kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie, którym na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 o.p. stwierdzono uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Rozstrzygnięcie takie wydane jest we wstępnej fazie postępowania, podczas której badana jest m.in. terminowość dokonanej czynności złożenia odwołania. W sytuacji spóźnionego złożenia odwołania, wskazany przepis nakłada na organ odwoławczy obowiązek stwierdzenia uchybienia terminu. Norma ta ma charakter bezwzględnie obowiązujący, albowiem z jej dyspozycji wynika, że wydanie takiego postanowienia nie zależy od uznania organu i jest on zobligowany do jego wydania w przypadku uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nawet nieznaczne przekroczenie terminu do wniesienia środka odwoławczego zobowiązuje organ do stwierdzenia uchybienia terminowi do jego wniesienia. Odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, o czym stanowi art. 223 § 2 pkt 1 o.p. W rozpatrywanym przypadku decyzja organu pierwszej instancji z 26 czerwca 2023 r. została doręczona pełnomocnikowi Spółki 10 lipca 2023 r. Wspomniany już czternastodniowy termin do złożenia odwołania upłynął zatem 24 lipca 2023 r. Strona złożyła odwołanie dopiero 25 lipca 2023 r., a zatem już po upływie ustawowego terminu. Przy tym pełnomocnik strony miał świadomość uchybienia terminowi, gdyż wraz ze wspomnianym środkiem odwoławczym złożył również wniosek o przywrócenie terminu do jego złożenia. Mając na uwadze powyższą okoliczność oraz fakt, że ostatecznym postanowieniem z 25 września 2023 r., nr 2001-IOV.4103.38.2023, DIAS w Białymstoku odmówił Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, organ w niniejszej sprawie stwierdził, że nastąpiło uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Postanowienie stwierdzające uchybienie terminowi nie może się jednak ostać, bowiem wyrokiem z 12 grudnia 2023 r., sygn. I SA/Bk 447/23, sąd uchylił postanowienie DIAS w Białymstoku z 25 września 2023 r., nr 2001-IOV.4103.38.2023, o odmowie przywrócenia terminu, przyjmując, że pełnomocnik Spółki uprawdopodobnił brak winy w niedochowaniu terminu, zgodnie z art. 162 § 1 o.p. Powyższe czyniło wadliwym zaskarżone postanowienie DIAS odmawiające przywrócenia terminu i skutkowało wyeliminowaniem tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Ustalenia sądu w sprawie o sygn. I SA/Bk 447/23 mają zasadnicze znaczenie dla oceny legalności postanowienia kontrolowanego w sprawie niniejszej. Wskutek bowiem uchylenia postanowienia DIAS w Białymstoku z 25 września 2023 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, uchylić należało także zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Pamiętać bowiem należy, że postanowienie o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania wywołuje skutek prawny w postaci ustania postępowania odwoławczego. Tymczasem w konsekwencji wydanego przez sąd ww. wyroku, powstał po stronie organu obowiązek merytorycznego rozpatrzenia wniesionego przez Spółkę odwołania od decyzji Naczelnika PUS w Białymstoku z 26 czerwca 2023 r., nr 2003-SPV.4103.20.2023. W stanie faktycznym sprawy nie było zatem podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Na marginesie jedynie sąd zauważa, że przeważająca część argumentacji podniesionej w skardze stanowi w istocie zarzuty wobec odmowy przywrócenia terminu (art. 162 § 1 o.p.). Kwestie te, a zatem dotyczące m.in. spełnienia przesłanek uzasadniających przywrócenie terminu, uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi etc. były rozpatrywane w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym, zainicjowanym skargą Spółki na postanowienie z 25 września 2023 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, a zakończonym wyrokiem z 12 grudnia 2023 r., sygn. I SA/Bk 447/23. W tym stanie rzeczy sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), uchylił zaskarżone postanowienie. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi w kwocie 100 zł, wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł, sąd orzekł w myśl art. 200 i 205 § 2 ww. ustawy w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 16 sierpnia 2018 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.