I OZ 446/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 19 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażaleń I.S., T.D. i M.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 259/22 o uchyleniu postanowień o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T.D., B.G., M.K., I.S., M.W., A.G., K.T., E.K., Z.R., P.R., K.F., C.F., P.K., K.K. i H.W. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2021 r., znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i odmówić zmiany postanowień o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. UZASADNIENIE Postanowieniami z 13 czerwca 2022 r., sygn. akt II SA/Kr 259/22, II SA/Kr 260/22, II SA/Kr 261/22, II SA/Kr 262/22, II SA/Kr 265/22, II SA/Kr 267/22, II SA/Kr 268/22, II SA/Kr 269/22, II SA/Kr 270/22, II SA/Kr 271/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł o wstrzymaniu wykonania decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] grudnia 2021 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów w miejscowości S. Pismem z 12 lipca 2022 r. Wojewoda złożył w każdej z tych spraw wniosek o uchylenie postanowienia o wstrzymaniu. Do wniosku dołączono dwa pisma Starosty G. oraz pismo Wójta Gminy S. informujące o zaawansowaniu prac związanych z wdrażaniem zaskarżonej decyzji i konsekwencjach wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na obecnym etapie. Z uwagi na zaskarżenie we wskazanych na wstępie sprawach tego samego aktu administracyjnego postanowieniami z dnia 14 lipca 2022 r. sprawy te zostały połączone do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn. II SA/Kr 259/22. Postanowieniem z 14 lipca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił wskazane na wstępie postanowienia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z nadesłanych pism wynika, że stan wykonania zaskarżonej decyzji jest bardzo zaawansowany i objął już m.in. wprowadzenie uczestników scalania w posiadanie gruntów i dokonanie odpowiadających im zmian w dokumentacji. Jak zaznaczył, wprowadzone zmiany umożliwiły już właścicielom na dokonanie obrotu nieruchomościami. Podkreślił także, że zawieszenie wykonania decyzji scaleniowej może rodzić skutki braku możliwości podjęcia przyrzeczonych środków finansowych na rozpoczęte inwestycje infrastrukturalne lub też konieczność zwrotu już zainwestowanych środków, brak możliwości oddania do użytku kończących się projektów, jak również zawieszenie rozliczenia projektów prowadzące do niewywiązania się z umownych obowiązków Gminy S. jako beneficjenta środków zewnętrznych. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powoduje również wstrzymanie możliwości przyjmowania przygotowanej dokumentacji do zasobu geodezyjnego. Z uwagi na powyższe Są doszedł do wniosku, że na obecnym etapie czynności wdrażających zaskarżoną decyzję wstrzymanie jej wykonania może grozić wyrządzeniem licznym podmiotom prywatnym i publicznym znacznej szkody i spowodować skutki trudne do odwrócenia. Pismem datowanym na dzień 27 lipca 2022 r. M.K. wniosła zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji celem ponownego rozpoznania. Pismami datowanymi na 28 lipca 2022 r. I.S. i T.D. wniosły odrębne zażalenia na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Pismem datowanym na 7 października 2022 r. skarżąca E.K. poparła wskazane powyżej zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: ppsa, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednocześnie w myśl art. 61 § 3 ppsa po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Ponadto stosownie do postanowień art. 61 § 4 ppsa postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Jak wynika z analizy ostatniego z zacytowanych przepisów, warunkiem dokonania zmiany postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu jest stwierdzenie zmiany okoliczności uzasadniających uprzednie rozstrzygnięcie, zaistnienie którejś z przesłanek uzasadniających wstrzymanie lub też jej odpadnięcie. Bez takiej zmiany okoliczności, tryb zmiany postanowienia nie może zostać zastosowany (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2018 r., sygn. akt I OSK 1353/18). Podkreślenia przy tym wymaga, że na równi ze zmianą okoliczności orzecznictwo sądów administracyjnych nakazuje traktować ujawnienie nieznanych dotąd okoliczności (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2012 r., sygn. akt II FZ 819/11). W rozpoznawanej sprawie okoliczności takie nie wystąpiły. Nie sposób bowiem uznać faktów opisanych w pismach Starosty G. oraz Wójta Gminy S. za okoliczności nowe, tj. nieistniejące w chwili wydania postanowień o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego decyzji bądź nieznane w tym czasie. Oznacza to, że argumentacja przedstawiona w tych pismach nie wskazuje, że po wydaniu postanowień doszło do zmiany okoliczności decydujących o tym, czy w sprawie powinna zostać udzielona ochrona tymczasowa. Dodatkowo należy odnotować, że zarówno argumentacja przedstawiona we wspomnianych pismach, jak i wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie koncentrują się na kwestii skutków wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, a nie wykonania decyzji. Podkreślenia wymaga, że wstrzymanie bądź odmowa wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego lub czynności możliwe jest wyłącznie w przypadku odpowiednio wykazania bądź niewykazania wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 ppsa, które związane są ze skutkami wykonania tej czynności bądź aktu. Tak też w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego należy odczytywać granice dopuszczalnej zmiany postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 4 ppsa. Dopuszczalność zastosowania tego przepisu wymaga wykazania, że zmiana dotyczyła okoliczności umożliwiających przyznanie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 2 albo 3 ppsa (por. komentarz do art. 61 ppsa [w] T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. System informacji prawniczej LEX – wydanie internetowe). Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że argumentacja przedstawiona w przywołanych pismach oraz wywody Sądu pierwszej instancji nie odnoszą się bezpośrednio do zmiany okoliczności, które przesądziłyby o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. W świetle powyższych wywodów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zastosowania art. 61 § 4 ppsa. W tak ustalonym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w postanowieniu.