I OZ 259/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.U. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 marca 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1392/22 w sprawie ze skargi P.U. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 6 maja 2022 r. nr 151/O/2022 w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia uchylić zaskarżone postanowienie i odrzucić wniosek P.U. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2022 r. IV SA/Wa 1392/22 UZASADNIENIE Postanowieniem z 2 marca 2023 r. sygn. akt IV SA/Wa 1392/22 (dalej postanowienie z 2 marca 2023 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił P.U. (dalej skarżący) przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 7 listopada 2022 r. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z 7 września 2022 r. zawiadomiono skarżącego o terminie rozprawy, która odbyła się 7 listopada 2022 r. przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Zawiadomienie zostało odebrane przez skarżącego 16 września 2022 r. (k. 47-48v, 57). Zawiadomienie zawierało szczegółowe pouczenie w kwestii możliwości uczestnictwa w rozprawie zdalnie oraz warunkach i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia w przypadku wyroku oddalającego skargę (pkt 3 pouczenia dla stron postępowania k. 48). Sąd I instancji nie miał wątpliwości, że skarżący wiedział o terminie przeprowadzenia rozprawy i mógł się dowiedzieć o wyniku, nawet jeśli nie miał możliwości uczestnictwa w rozprawie z powodu choroby. O braku winy w uchybieniu terminu nie mogło świadczyć niedopatrzenie skarżącego w zawartym pouczeniu informacji o możliwości otrzymania odpisu wyroku czy możliwości złożenia wniosku o uzasadnienie. Skarżący, po ustaniu choroby, mógł ponownie zapoznać się z treścią pouczeń załączonych do zawiadomienia o rozprawie i nie czekając do 2 stycznia 2023 r. na przesyłkę Sądu, zwrócić się z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W ocenie Sądu I instancji, skarżący nie uprawdopodobnił, że z powodu choroby uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący, poza przytoczeniem powodów "choroby", nie przedłożył żadnych dokumentów lub dowodów mogących uprawdopodobnić podnoszone we wniosku okoliczności, chociażby zwolnienia lekarskiego. W konsekwencji, Sąd I instancji uznał, że brak było podstaw do stwierdzenia, że uchybienie terminu nastąpiło wskutek niezawinionej przez stronę okoliczności. Skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 [a contrario] ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259; dalej ppsa), odmówił przywrócenia terminu do sporządzenia uzasadnienia wyroku (k. 39, 40, 47-48v, 57, 62, 63, 65-66, 78, 79, 80-81, 84-88 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 2 marca 2023 r. złożył skarżący, zaskarżając postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił odrzucenie jego wniosku o przywrócenie terminu w oparciu o przesłankę z art. 86 § 1 ppsa - strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia (k. 97-98). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 ppsa). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 ppsa). Spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym (art. 88 zdanie pierwsze ppsa). Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sądu Administracyjny w Warszawie rozpoznał merytorycznie wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 7 listopada 2022 r. bez uprzedniej oceny dopuszczalności wniosku złożonego 13 lutego 2023 r. (k. 80-81). We wniosku o przywrócenie terminu skarżący podniósł, że po Dniu Zadusznym (2 listopada 2022 r.) dopadła go choroba, lecz nie wskazał, kiedy ów schorzenie ustało. W zażaleniu wskazał on, że w 2022 r. trzykrotnie chorował na COVID-19 - we wrześniu, listopadzie i grudniu, nadal nie wskazując jednak, którego dnia wyzdrowiał. Na podstawie informacji podanych przez skarżącego nie było możliwe ustalenie dnia, w którym ustała przyczyna niedochowania przez niego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z 7 listopada 2022 r. Od tego bowiem dnia należałoby liczyć siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności, której nie dokonano w terminie. Bazując na treści zażalenia, możliwe byłoby przyjęcie, że choroba stanowiąca przeszkodę w dochowaniu terminu ustała 31 grudnia 2022 r. i od tego dnia należałoby liczyć siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, o którym stanowi art. 87 § 1 ppsa. Takiej wiedzy nie miał jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny, wydając zaskarżone postanowienie. Istotne jest jednak, że przed złożeniem wniosku o przywrócenie terminu, skarżący pismem z 3 stycznia 2023 r. wniósł o wydanie odpisu wyroku z 7 listopada 2022 r. (k. 65-66). Oznacza to, że w dniu 3 stycznia 2023 r. był on już zdolny do podejmowania czynności w postępowaniu sądowoadministracyjnym w niniejszej sprawie. Od tego zatem dnia należało liczyć siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Ocena co do braku przeszkody uniemożliwiającej podejmowanie przez skarżącego czynności w postępowaniu od dnia 3 stycznia 2023 r. wskutek zawnioskowania przez niego o wydanie odpisu wyroku jest zbieżna z twierdzeniami podniesionymi w zażaleniu odnośnie do czasu trwania choroby. W pierwszych dniach stycznia 2023 r. nie istniała już żadna przeszkoda utrudniająca skarżącemu podejmowanie czynności w sprawie. Oczekiwanie przez skarżącego na doręczenie mu odpisu wyroku - co nastąpiło 6 lutego 2023 r. (k. 79) - i złożenie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku dopiero 13 lutego 2023 r. nie było uzasadnione, skoro skarżący mógł złożyć wniosek o przywrócenie terminu już 3 stycznia 2023 r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu należało liczyć najpóźniej od 3 stycznia 2023 r. W takim stanie rzeczy, upłynął on 10 stycznia 2023 r., co czyniło wniosek złożony 13 lutego 2023 r. spóźnionym i z tej przyczyny podlegającym odrzuceniu na podstawie art. 88 zdanie pierwsze ppsa. Stwierdzone uchybienie spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia i odrzucenia wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 listopada 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 w zw. z art. 197 § 2 w zw. z art. 88 ppsa, uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek skarżącego o przywrócenie terminu.