III OZ 627/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia E.W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 584/23 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 marca 2023 r., nr SKO.4177.5.2023 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 4 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 584/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: Sąd I instancji, WSA), po rozpoznaniu wniosku E.W., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E.W. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 30 marca 2023 r., nr SKO.4177.5.2023 w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. Zdaniem Sądu I instancji argumentacja zawarta we wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie pozwala uznać, że wykonanie zaskarżonej decyzji narazi skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W ocenie WSA, wskazanie, że uiszczenie opłaty w związku z obowiązkiem usunięcia odpadów rzędu 34 000 zł jest dla skarżącego nieosiągalne i narazi go na poniesienie znacznej szkody, nie może stanowić samoistnej przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, nawet w zestawieniu z podanymi przez skarżącego aktualnymi dochodami. Wskazana przez skarżącego kwota odnosi się bowiem do kosztów wywiezienia bliżej nieokreślonej ilości azbestu i nie może stanowić podstawy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji podkreślił, że skarżący nie przedstawił żadnych wyliczeń, które obrazowałyby koszt wywiezienia odpadów objętych kwestionowaną decyzją. Skarżący nie zobrazował także w żaden sposób swojej aktualnej sytuacji finansowej, wskazując jedynie na wysokość aktualnych zarobków, co nie pozwala na rzetelną ocenę jego sytuacji majątkowej, w kontekście przesłanek wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a. Brak wykazania przynajmniej szacunkowych kosztów wywiezienia spornych odpadów oraz brak jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuację majątkową skarżącego nie pozwala przyjąć, że skarżący wykazał okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i w zażaleniu, wnosząc o uchylenie postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zarzucił mu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i odmówienie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiocie usunięcia odpadów. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że podtrzymuje stanowisko, iż wykonanie nałożonego przez zaskarżoną decyzję obowiązku może narazić go na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej, jak również spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, jako że wiąże się z koniecznością pokrycia bardzo dużych kosztów (obecnie niemożliwych do poniesienia). Skarżący podkreślił, że w sytuacji, gdy nie jest posiadaczem odpadów, na co wykazywał w toku postępowania administracyjnego, a co jest również przedmiotem skargi, w razie korzystnego rozstrzygnięcia nie miałby tych kosztów od kogo odzyskać. Zatem niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody materialnej w ocenie skarżącego jest realne. Jednocześnie skarżący zauważył, że biegły w opinii co prawda nie szacował ilości odpadów, ale wskazał, iż znajdują się na kilku hałdach (np. stłuczka szklana) i zajmują łącznie powierzchnię około 3,5 ara. Zdaniem skarżącego, skoro wywiezienie kilku palet z eternitem kosztowało w 2021 r. ponad 30.000 zł, to bez wątpienia wywiezienie kilku hałd odpadów będzie kosztowało wielokrotnie więcej. Wskazano, że koszty usunięcia odpadów przez profesjonalne firmy zajmujące się gospodarką odpadami są bardzo wysokie, zatem w sytuacji materialnej skarżącego szkoda będzie bez wątpienia znaczna. Obecnie skarżący nie jest w stanie kolejnych kosztów ponieść. Dochód skarżącego wynosi ok. 3300 zł miesięcznie po odliczeniu składki zdrowotnej. Dodatkowo skarżący wskazał, że ma 77 lat oraz liczne schorzenia i większość dochodu przeznacza na leczenie i leki. Ponadto zauważył, że obecnie na działce nie stwierdzono żadnego pogorszenia środowiska, badania dokonane przez biegłych wykazały, że gleba jest "czysta". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2022 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z cytowanego przepisu wynika zatem, że to na skarżącym ciąży obowiązek wykazania, że spełnione zostały zawarte w nim przesłanki. Sąd natomiast może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Podkreślić trzeba, że przepis ten stanowi wyjątek od ogólnej zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Nałożony przez ustawodawcę obowiązek uprawdopodobnienia zaistnienia przesłanki wskazanej w art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę zobowiązanie przedstawienia konkretnych zdarzeń, które uprawdopodobnią, że wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Zadaniem Sądu jest zaś zbadanie czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest zatem wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy samo powtórzenie treści przepisu i powołanie się na szkodę majątkową, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu jest zasadne. Brak uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04; z 3 października 2007 r., sygn. akt I OZ 707/07 i z 6 lutego 2009 r., sygn. akt II FZ 39/09 - orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie należy pamiętać, że możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego orzeczenia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie oznacza, że Sąd jest zobligowany w każdym przypadku - niezależnie od okoliczności sprawy - uwzględnić wniosek strony skarżącej. Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i nast.). We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uczyniono zadość wskazanym powyżej wymogom. Poza ogólnymi stwierdzeniami nie wskazano jakie konkretnie okoliczności przemawiają za wstrzymaniem jej wykonania. Skarżący nie przedstawił w jaki sposób wykonanie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji wykraczać będzie poza normalne następstwa wykonania decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżący podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów usunięcia odpadów, a mając na uwadze, że już dokonywał wywiezienia odpadów przez profesjonalne firmy zajmujące się gospodarką odpadami, wie jakie są to koszty, a ponadto wskazał, że jego dochód wynosi ok. 3300 zł miesięcznie, jest osobą starszą o złym stanie zdrowia. Zauważyć jednak należy, że skarżący nie przedstawił dowodów odnoszących się do jego aktualnej sytuacji finansowej. Co prawda, do zażalenia dołączył fakturę mającą potwierdzić podane przez niego przykładowe koszty usunięcia odpadów, lecz wśród załączników zażalenia nie znajdują się dokumenty, które przedstawiałyby jego sytuację majątkową, a sama argumentacja przedstawiona w zażaleniu ma ogólny i powierzchowny charakter. W zaistniałych okolicznościach nie jest możliwa ocena, czy nakłady związane z wykonaniem decyzji faktycznie przyczynią się do destabilizacji płynności finansowej skarżącego. Sama okoliczność, że wykonanie zaskarżonej decyzji niesie ze sobą określone skutki finansowe nie jest wystarczająca do uznania, że wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej jest zasadny. W konsekwencji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący nie wskazał ani nie udokumentował okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. W okolicznościach niniejszej sprawy za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie Sądu I instancji, który odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.