VIII U 15/24
Суды общей юрисдикции2024-06-20
Номер дела
VIII U 15/24
Дата решения
2024-06-20
Тип
REASONS
Судьи
Agnieszka Olejniczak-Kosiara (PRESIDING_JUDGE)
Правовое основание
Текст решения
<p>
<strong>
<!-- -->Sygn. akt VIII U 15/24</strong>
</p>
<div>
<h2>UZASADNIENIE</h2>
<p>Decyzją z 17.11.2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> po rozpoznaniu wniosku <span class="anon-block">M. P.</span> z 13.06.2023 r. odmówił ubezpieczonej przyznania rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu organ podniósł, że w świadectwie pracy z dnia 27.11.2018r. pracodawca – <span class="anon-block"> Stowarzyszenie (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">U. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> nie wykazał, że ubezpieczona wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Świadczy o tym zapis w pkt.6 ppkt.11 „nie dotyczy”. W świadectwach wykonywania pracy w szczególnych warunkach/szczególnym charakterze z dnia 13.03.2023r. i 08.05.2023r. pracodawca nie określił charakteru pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Wobec powyższego oraz braku dokumentów określających dokładnie charakter świadczonej pracy, na podstawie przedłożonych dowodów oraz świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach/ o szczególnym charakterze z dnia 08.05.2023r. nie można jednoznacznie uznać, że w okresie od 01.05.1989r. do 31.12.2008r. stale i w pełnym wymiarze wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (decyzja k. 57 akt emerytalnych)</em>
</p>
<p>Ubezpieczona uznając w/w decyzję za krzywdzącą złożyła od niej odwołanie, wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie prawa do rekompensaty z tytułu prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Wnioskodawczyni wniosła o uwzględnienie jako takiej, pracy na stanowisku instruktora terapii uzależnień w okresie zatrudnienia od 01.05.1989r. do 27.11.2018r. oraz od dnia 01.12.2018r. do 31.07.2023r.</p>
<p>(<em>
<!-- -->odwołanie k. 3)</em>
</p>
<p>W odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wniósł o jego oddalenie, podnosząc argumentację tożsamą co w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że nie uwzględniono jako pracy w szczególnych warunkach okresu od 01.05.1989r. do 31.12.2008r., ponieważ nazwa stanowiska pracy oraz charakter pracy, na jakim był zatrudniony pracownik, stwierdzone w świadectwie pracy powinny odpowiadać nazwie i charakterowi wymienionemu w wykazie aktu resortowego. W świadectwie pracy wskazano, że ubezpieczona w okresie od 01.05.1989r. do 27.11.2018r. wykonywała stale i w pełnym wymiarze czasu pracy, pracę o szczególnym charakterze – to jest „prace personelu medycznego oddziałów psychiatrycznych i leczenia uzależnień w bezpośrednim kontakcie z pacjentami: na stanowisku: instruktor terapii zajęciowej” zgodnie z wykazem A, działem XII, poz. 1 pkt. B podpunkt 7 stanowiącym załącznik do Zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 12.07.1983r. Charakter pracy nie jest tożsamy z powołanym zarządzeniem, tj. prace na oddziałach: intensywnej opieki medycznej, anestezjologii, psychiatrycznych i odwykowych, onkologicznych, leczenia oparzeń oraz ostrych zatruć w bezpośrednim kontakcie z pacjentami na oddziałach psychiatrycznych i odwykowych (dotyczy to również personelu zatrudnionego w sanatoriach dla nerwowo i psychicznie chorych, sanatoriach i oddziałach neuropsychiatrii dziecięcej, zakładach dla dzieci głęboko niedorozwiniętych do lat 3, zakładach leczenia odwykowego dla alkoholików i narkomanów oraz oddziałach dziennych, nocnych dla osób z zaburzeniami psychicznymi).</p>
<p>
<em>
<!-- --> (odpowiedź na odwołanie k. 6-7)</em>
</p>
<p>Na rozprawie w dniu 27.05.2024r. wnioskodawczyni poparła odwołanie, pełnomocnik ZUS wniósł o jego oddalenie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(stanowiska stron e-prot. z 27.05.2024 r.: 00:01:45-00:02:09 – płyta CD k.32)</em>
</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy ustalił, co następuje:</strong>
</p>
<p>
<span class="anon-block">M. P.</span> <span class="anon-block">urodziła się (...)</span>
</p>
<p>(<em>
<!-- -->okoliczności niesporne)</em>
</p>
<p>Na mocy decyzji z 15.11.2018 r. ubezpieczonej przyznano prawo do emerytury od dnia 1.11.2018 r., tj. od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek. Wypłata emerytury została zawieszona ponieważ wnioskodawczyni kontynuowała zatrudnienie.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(decyzja k. 7 akt ZUS)</em>
</p>
<p>Ponadto decyzją z 15.11.2018 r. ubezpieczonej ustalono okresową emeryturę kapitałową od dnia 1.11.2018 r., tj. od dnia nabycia prawa do emerytury z FUS.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(decyzja k. 5 akt ZUS)</em>
</p>
<p>Decyzjami z 5.08.2022 r. z urzędu obliczono emeryturę wnioskodawczyni z FUS od dnia 28.07.2022r., tj. od osiągnięcia wieku 65 lat.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (decyzja k. 35 akt ZUS)</em>
</p>
<p>Decyzją z 6.11.2018 r. ZUS ponownie przeliczył emeryturę powszechną wnioskodawczyni od dnia 1.10.2018 r., tj. od dnia złożenia wniosku, a decyzją z 7.10.2018 r. ponownie przeliczył jej okresową emeryturę kapitałową od dnia 1.10.2018 r.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(decyzje k. 15 -17 akt ZUS)</em>
</p>
<p>W dniu 24.03.2023 r. wnioskodawczyni złożyła wniosek o ponowne obliczenie świadczenia z uwzględnieniem składek zapisanych na koncie po przyznaniu emerytury oraz przeliczonego kapitału początkowego w związku z ustaleniem rekompensaty. Do wniosku wnioskodawczyni przedłożyła świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach z 13.03.2023r. za okres zatrudnienia w <span class="anon-block"> Stowarzyszeniu (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">U. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> od 01.05.1989r. do 27.11.2018r. W świadectwie pracodawca wskazał, że <span class="anon-block">M. P.</span> w okresie od 01.05.1989r. do 27.11.2018r. wykonywała prace w pełnym wymiarze czasu pracy – o szczególnym charakterze – to jest „prace: personelu medycznego oddziałów psychiatrycznych i leczenia uzależnień w bezpośrednim kontakcie z pacjentami:, o których mowa w pkt.23 załącznika nr 2 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy z dnia 19 grudnia 2008 roku o emeryturach pomostowych</a> na stanowisku instruktora terapii uzależnień.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (wniosek – k.40-41, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach – k.42 akt ZUS)</em>
</p>
<p>Decyzją z 18.04.2021 r. ZUS, po rozpoznaniu w/w wniosku, przeliczył ubezpieczonej emeryturę z FUS, od dnia 01.03.2023r., tj. od dnia złożenia wniosku oraz odmówił ubezpieczonej przyznania rekompensaty z powodu nieudowodnienia okresu pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze. Zakład odmówił prawa do rekompensaty, ponieważ w przedłożonym świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach ze <span class="anon-block"> Stowarzyszenia (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">U. (...)</span> za okres od 01.05.1989r. do 27.11.2018r. pracodawca powołał się na błędną podstawę prawną (dotyczy tylko emerytur pomostowych).</p>
<p>Zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, okres pracy w szczególnych warunkach stwierdza zakład pracy na podstawie posiadanej dokumentacji i w oparciu o obowiązujące przepisy – rozporządzenia i zarządzenia. Świadectwo pracy w szczególnych warunkach winno zawierać stanowisko pracy, przynależność resortową zakładu pracy oraz informację czy praca wykonywana była stale i w pełnym wymiarze. W przedłożonym świadectwie wykonywania pracy w szczególnych warunkach brak powołania się na odpowiednie zarządzenie resortowe, nie wskazano działu, pozycji ani punktu, w którym wymienione jest stanowisko instruktora terapii uzależnień.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(decyzja k. 43-44 akt emerytalnych)</em>
</p>
<p>W dniu 13.06.2023 r. wnioskodawczyni ponownie złożyła wniosek o przyznanie rekompensaty, dołączając do wniosku skorygowane świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach/ o szczególnym charakterze z dnia 08.05.2023r. W świadectwie tym pracodawca - <span class="anon-block"> Stowarzyszenie (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">U. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> wskazał, że wskazał, że <span class="anon-block">M. P.</span> w okresie zatrudnienia od 01.05.1989r. do 27.11.2018r. wykonywała prace stale i w pełnym wymiarze czasu, prace – o szczególnym charakterze – to jest „prace: personelu medycznego oddziałów psychiatrycznych i leczenia uzależnień w bezpośrednim kontakcie z pacjentami. W zakres prac na w/w stanowisku wchodzą prace wykonywane na stanowisku „instruktor terapii zajęciowej” (Wykaz A, dział XII, poz. 1 pkt. b podpunkt 7 stanowiącym załącznik do Zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 12.07.1983r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej wydanego na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze).</p>
<p>
<em>
<!-- -->(wniosek – k.50-51, świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach – k.52 akt ZUS)</em>
</p>
<p>Zaskarżoną decyzją z 17.11.2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w <span class="anon-block">Ł.</span> po rozpoznaniu wniosku <span class="anon-block">M. P.</span> z 13.06.2023 r. odmówił ubezpieczonej przyznania rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych. W uzasadnieniu organ podniósł, że w świadectwie pracy z dnia 27.11.2018r. pracodawca – <span class="anon-block"> Stowarzyszenie (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">U. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> nie wykazał, że ubezpieczona wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Świadczy o tym zapis w pkt.6 ppkt.11 „nie dotyczy”. W świadectwach wykonywania pracy w szczególnych warunkach/szczególnym charakterze z dnia 13.03.2023r. i 08.05.2023r. pracodawca nie określił charakteru pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Wobec powyższego oraz braku dokumentów określających dokładnie charakter świadczonej pracy, na podstawie przedłożonych dowodów oraz świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach/ o szczególnym charakterze z dnia 08.05.2023r. nie można jednoznacznie uznać, że w okresie od 01.05.1989r. do 31.12.2008r. stale i w pełnym wymiarze wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.</p>
<p>
<em>
<!-- --> (decyzja k. 57 akt emerytalnych)</em>
</p>
<p>
<span class="anon-block">M. P.</span> została zatrudniona w dniu 01.05.1989r. w Młodzieżowym <span class="anon-block"> (...) na rzecz (...)</span> na podstawie umowy o pracę na czas określony do dnia 31.07.1989r. w pełnym wymiarze czasu pracy na stanowisku instruktora terapii odwykowej. Z dniem 01.08.1989r. umowa została przedłużona na czas nieokreślony.</p>
<p>W trakcie zatrudnienia wnioskodawczyni, zmianie uległa nazwa pracodawcy – na <span class="anon-block"> Stowarzyszenie (...)</span> Zakład Opieki Zdrowotnej w <span class="anon-block">S.</span>, następnie Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block"> Ośrodka (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> i później na <span class="anon-block"> Stowarzyszenie (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">U. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>Umowa o pracę została rozwiązana z wnioskodawczynią za wypowiedzeniem dokonanym przez odwołującą z dniem 27.11.2018r. w związku z uzyskaniem przez nią praw do emerytury. W świadectwie pracy z dnia 27.11.2018r. pracodawca – <span class="anon-block"> Stowarzyszenie (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">U. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> wskazał, że wnioskodawczyni była zatrudniona na stanowisku instruktora terapii uzależnień w okresie od dnia 01.05.1989r. do 27.11.2018r., w pkt.6 ppkt.11 wskazał, że ubezpieczona nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.</p>
<p>
<span class="anon-block">M. P.</span> ponownie została zatrudniona w <span class="anon-block"> Stowarzyszeniu (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">U. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> w dniu 01.12.2018r. na stanowisku instruktora terapii uzależnień i na tym stanowisku była zatrudniona do dnia 31.07.2018r.</p>
<p>W trakcie zatrudnienia otrzymywała angaże na stanowisko : instruktora terapii, instruktora terapii uzależnień.</p>
<p>Do obowiązków wnioskodawczyni należało:</p>
<p>- stwarzanie w grupie leczących się pacjentów stosunków międzyludzkich, posiadających walor terapeutyczno – resocjalizacyjny, tzn. realizujących wartości, tj. jak sprawiedliwość społeczna, demokracja, uczciwość, partnerstwo, jasne i jawne kierowanie grupą,</p>
<p>- prowadzenie psychoterapii grupowej w ramach społeczności oraz indywidualnej pracy z każdym pacjentem,</p>
<p>- udzielanie pomocy i towarzyszenie pacjentom w wykonywaniu różnorodnych obowiązków wynikających z procesu resocjalizacji, np. pomocy w pracy, nauce szkolnej,</p>
<p>- rozstrzyganie i rozładowywanie trudnych sytuacji dotyczących pacjentów i ich realizacji z otoczeniem, takich jak konflikty, pomoc w skomplikowanych sprawach rodzinnych, utrzymywanie kontaktu z rodzinną pacjenta, pomoc w trudnych sytuacjach szkolnych,</p>
<p>- współpraca z zarządem społeczności w zakresie organizacji życia w ośrodku, planowanie czasu wolnego, ustalanie tygodniowego planu pracy, uzgadnianie przygotowań do świąt, uzgadnianie ewentualnych wyjazdów na obozy,</p>
<p>- prowadzenie dokumentacji medycznej w zakresie wykonywanych procedur w ramach dyżuru oraz dokumentacji prowadzonych pacjentów.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(dokumentacja w aktach osobowych wnioskodawczyni załączona do akt sprawy)</em>
</p>
<p>Przez cały okres zatrudnienia w Monarze zakres obowiązków wnioskodawczyni był taki sam bez względu na nazwę stanowiska pracy. Ubezpieczona pracowała w bezpośrednim kontakcie z pacjentem, praca instruktora polegała na ciągłym kontakcie z grupą, bądź z indywidualnym pacjentem, rozwiązywaniu wspólnie sporów. Instruktor wraz z grupą gotował, sprzątał, najważniejszym było ustawienie stałego rytmu życia pacjentów w ośrodku. W grupie, jak i indywidualnie pacjenci rozmawiali z terapeutami o osobistych relacjach, o tym jak radzą sobie z emocjami, czy nawiązują więzi. Wnioskodawczyni prowadziła także grupy dla kobiet, które miały dzieci, grupy tzw. nawrotów, ponadto prowadziła dla pacjentów warsztaty dotyczące umiejętności zawodowych, społecznych, przygotowujących ich do wyjścia z ośrodka. Leczenie odbywało się na zasadzie dobrowolności, do ośrodka trafiali pacjenci uzależnieni od alkoholu i narkotyków. W Monarze realizowano nowy model leczenia odwykowego i nowy program terapeutyczny. Terapia początkowo trwała dwa lata, później skrócono ją do 1 roku. Początkowo w Ośrodku przebywało około 25 pacjentów, następnie ta liczba zwiększyła się do około 40 osób. Instruktorzy terapii musieli uzyskać certyfikaty i odbyć szkolenia prowadzone przez odpowiednie jednostki państwowe, podległe Ministerstwu Zdrowia i Opieki Społecznej. Wnioskodawczyni pracowała w systemie zmianowym, początkowo na zmiany 24 godzinne, następnie 12 godzinne.</p>
<p>
<em>
<!-- -->(zeznania świadka <span class="anon-block">M. R.</span> e-prot. z 27.05.2024 r. – 00:30:54 – 0:45:50 – płyta CD k.32, zeznania wnioskodawczyni e-prot. z 27.05.2024 r. – 00:46:07 – 00:48:21 – płyta CD k.32)</em>
</p>
<p>Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy i aktach organu rentowego, w tym w aktach osobowych ubezpieczonej oraz w oparciu o dowód z przesłuchania ubezpieczonej w charakterze strony oraz świadka <span class="anon-block">M. R.</span>.</p>
<p>Zebrany materiał dowodowy Sąd uznał za kompletny i spójny, a tym samym za wystarczający do poczynienia ustaleń faktycznych oraz na rozstrzygnięcie sprawy. W szczególności Sąd dał w pełni wiarę zeznaniom świadka i samej ubezpieczonej, gdyż są spójne, przekonywujące i wzajemnie się potwierdzają.</p>
<p>Zeznania świadka – osoby niezainteresowanej rozstrzygnięciem sprawy na korzyść którejkolwiek ze stron, a jednocześnie pracownika <span class="anon-block"> Stowarzyszenia (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">U. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>, w tym samym czasie co wnioskodawczyni, nie budzą wątpliwości przy ocenie ich wiarygodności, nie są wzajemnie ze sobą ani z treścią załączonych do akt sprawy dokumentów sprzeczne, wzajemnie ze sobą korespondują i potwierdzają jednoznacznie, że ubezpieczona pracowała w bezpośrednim kontakcie z pacjentem.</p>
<p>
<strong>
<!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong>
</p>
<p>Odwołanie od zaskarżonej decyzji podlega uwzględnieniu.</p>
<p>Istota sporu, stanowiąca przedmiot postępowania, dotyczyła rozstrzygnięcie, czy wnioskodawczyni przysługuje prawo do rekompensaty z tytułu pracy wykonywanej w warunkach szczególnych.</p>
<p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 1;art. 1 ust. 1)">art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 164) określa warunki nabywania prawa do emerytur i rekompensat przez niektórych pracowników wykonujących pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, zwanych „emeryturami pomostowymi”, o których mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 24;art. 24 ust. 2;art. 24 ust. 3)">art. 24 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1383 z późn. zm.).</p>
<p>Stosownie do treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 2;art. 2 ust. 5)">art. 2 ust. 5 w/w ustawy o emeryturach pomostowych</a>, rekompensata jest to odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej.</p>
<p>W myśl art. 21 ust. 1 w/w ustawy, rekompensata przysługuje ubezpieczonemu, jeżeli ma okres pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 15 lat.</p>
<p>Przesłanka negatywna została zawarta w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 21;art. 21 ust. 2)">art. 21 ust. 2 ustawy o emeryturach pomostowych</a>. Jest nią nabycie prawa do emerytury na podstawie przepisów ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p>
<p>Treść art. 21 ust. 2 w/w ustawy, może budzić wątpliwości i jego interpretacji należy dokonywać przy uwzględnieniu uregulowania zawartego w art. 2 ust. 5 tej ustawy zgodnie, z którym użyte w ustawie określenie rekompensata oznacza odszkodowanie za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które nie nabędą prawa do emerytury pomostowej. Rekompensata jest zatem odszkodowaniem za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze dla osób, które rozpoczęły pracę przed 1 stycznia 1999 r. i nie nabędą prawa do emerytury pomostowej, w zamian za utratę możliwości nabycia prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze (analogiczne stanowisko zajął Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 25.11.2010 r., K 27/09, OTK-A 2010, Nr 9, poz. 109).</p>
<p>Skoro, jak wynika z powyższego, celem rekompensaty jest łagodzenie skutków utraty możliwości przejścia na emeryturę przed osiągnięciem wieku emerytalnego przez pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, to przesłanka negatywna, o której mowa w art. 21 ust. 2 ustawy, na co wskazuje wykładnia funkcjonalna tego przepisu, zachodzi w przypadku pobierania emerytury przyznanej w obniżonym wieku emerytalnym np. na podstawie art. 46 w zw. z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 lub 39</a> czy też <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 184)">art. 184 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z 14 grudnia 2015 r., III AUA 1070/15, Lex nr 1979477).</p>
<p>Zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1)">art. 3 ust. 1 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy.</p>
<p>Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 7 ww. ustawy, za pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze uważa się osoby wykonujące przed dniem wejścia w życie ustawy prace w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.</p>
<p>Wskazane odwołanie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>, pozwala na stosowanie omawianych przepisów łącznie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r., nr 8, poz. 43 ze zm.) (vide art. 32 ust. 4 ustawy emerytalnej).</p>
<p>W świetle §2 ust. 1 w/w rozporządzenia oraz zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy, przy czym powyższe okoliczności pracownik jest obowiązany udowodnić (por. wyrok Sądu Najwyższego z 15 grudnia 1997 r., II UKN 417/97, <span class="anon-block"> (...)</span> i US <span class="anon-block"> (...)</span> i wyrok Sądu Najwyższego z 15 listopada 2000 r., II UKN 39/00, Prok. i Prawo <span class="anon-block"> (...)</span>).</p>
<p>Stosownie do treści §2 ust. 2 w/w rozporządzenia, okresy takiej pracy stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według określonego wzoru, lub świadectwie pracy.</p>
<p>Natomiast rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 r. w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe (Dz. U. 2011. 237.1412) określone zostały środki dowodowe, które powinny być dołączone do wniosku, stwierdzające okoliczności uzasadniające przyznanie tego świadczenia.</p>
<p>W myśl § 21-23 powołanego rozporządzenia środkiem dowodowym stwierdzającym okresy zatrudnienia są pisemne zaświadczenia zakładów pracy, wydane na podstawie posiadanych dokumentów, oraz legitymacje ubezpieczeniowe, a także inne dowody z przebiegu ubezpieczenia. W przypadku zaś ubiegania się pracownika o przyznanie emerytury z tytułu zatrudnienia w szczególnym charakterze, zaświadczenie zakładu pracy powinno stwierdzać charakter i stanowisko pracy w poszczególnych okresach oraz inne okoliczności, od których jest uzależnione przyznanie takiej emerytury lub renty.</p>
<p>Wyjątek od zasady ustalonej w powołanym przepisie jest zawarty w § 25 wymienionego rozporządzenia, który przewiduje, że okresy zatrudnienia mogą być udowodnione zeznaniami świadków, gdy zainteresowany wykaże, że nie może przedstawić zaświadczenia zakładu pracy.</p>
<p>Tym samym brak świadectwa pracy wykonywanej w warunkach szczególnych lub wydanie świadectwa, które nie spełnia wymagań formalnych nie przekreśla ustalania, że tego rodzaju praca była wykonywana. W szczególności ubezpieczony może wykazywać innymi środkami dowodowymi, że praca świadczona była w warunkach szczególnych. W postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych stosuje się bowiem te same reguły dowodzenia, jak w zwykłym procesie cywilnym. W szczególności zastosowanie mają <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 6)">art. 6 k.c.</a>, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 k.p.c.</a> Strony mają też prawo podważać moc dowodową dokumentów, w tym także świadectwa pracy, które jest dokumentem prywatnym i podlega ocenie przez sąd zgodnie z zasadami <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 233;art. 233 § 1)">art. 233 § 1 k.p.c.</a> (tak trafnie SA w <span class="anon-block">S.</span> w wyroku z 20 lipca 2016 r, III AUa 690/15, LEX nr 2121869).</p>
<p>Przepis <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 23;art. 23 ust. 1)">art. 23 ust. 1 w/w ustawy o emeryturach pomostowych</a>, stanowi, że ustalenie rekompensaty następuje na wniosek ubezpieczonego o emeryturę.</p>
<p>Rekompensata przyznawana jest w formie dodatku do kapitału początkowego, o których mowa w przepisach art. 173 i art. 174 ustawy o emeryturach i rentach z FUS (art. 23 ust. 2 w/w ustawy). Jako dodatek do kapitału początkowego, razem z kapitałem początkowym podlega waloryzacjom.</p>
<p>W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wnioskodawczyni nie nabyła prawa do emerytury pomostowej, ani prawa do emerytury w obniżonym wieku emerytalnym w związku z wykonywaniem pracy w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze.</p>
<p>W n/n sprawie nie było także wątpliwości, że wnioskodawczyni w spornym okresie zatrudnienia w <span class="anon-block"> Stowarzyszeniu (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">U. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> była zatrudniona przez cały czas w pełnym wymiarze czasu pracy.</p>
<p>ZUS nie zaliczył wnioskodawczyni żadnego okresu zatrudnienia w w/w zakładzie pracy do stażu pracy w warunkach szczególnych, podnosząc, że w świadectwie pracy z dnia 27.11.2018r. pracodawca – <span class="anon-block"> Stowarzyszenie (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">U. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> nie wykazał, że ubezpieczona wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Świadczy o tym zapis w pkt.6 ppkt.11 „nie dotyczy”. W świadectwach wykonywania pracy w szczególnych warunkach/szczególnym charakterze z dnia 13.03.2023r. i 08.05.2023r. pracodawca nie określił charakteru pracy ściśle według wykazu, działu i pozycji rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Wobec powyższego oraz braku dokumentów określających dokładnie charakter świadczonej pracy, na podstawie przedłożonych dowodów oraz świadectwa wykonywania pracy w szczególnych warunkach/ o szczególnym charakterze z dnia 08.05.2023r. nie można jednoznacznie uznać, że w okresie od 01.05.1989r. do 31.12.2008r. stale i w pełnym wymiarze wykonywała pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze. Jednocześnie w trakcie postępowania odwoławczego ZUS nie kwestionował, że wnioskodawczyni faktycznie wykonywał pracę na stanowiskach wymienionych w świadectwie pracy a w tym na stanowisku „ inspektora terapii uzależnień”.</p>
<p>Sąd zważył, że odwołująca ostatecznie przedłożyła skorygowane świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach/ o szczególnym charakterze z dnia 08.05.2023r. W świadectwie tym pracodawca - <span class="anon-block"> Stowarzyszenie (...)</span>, <span class="anon-block"> (...)</span> i <span class="anon-block"> (...)</span> <span class="anon-block">U. (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> wskazał, że wskazał, że <span class="anon-block">M. P.</span> w okresie zatrudnienia od 01.05.1989r. do 27.11.2018r. wykonywała prace stale i w pełnym wymiarze czasu, prace – o szczególnym charakterze – to jest „prace: personelu medycznego oddziałów psychiatrycznych i leczenia uzależnień w bezpośrednim kontakcie z pacjentami. W zakres prac na w/w stanowisku wchodzą prace wykonywane na stanowisku „instruktor terapii zajęciowej” (Wykaz A, dział XII, poz. 1 pkt. b podpunkt 7 stanowiącym załącznik do Zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z 12.07.1983r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej wydanego na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia z dnia 07.02.1983r. w sprawie wieku emerytalnego oraz wzrostu emerytur i rent inwalidzkich dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze.</p>
<p>Natomiast w świadectwie pracy za okres zatrudnienia od 01.05.1989r. do 27.11.2018r. nie poświadczono odwołującej okresów wykonywania takiej pracy.</p>
<p>Sama ta okoliczność nie przesądzała jednak o bezzasadności roszczenia wnioskodawczyni, albowiem nawet posiadanie świadectwa pracy potwierdzającego wykonywanie zatrudnienia w warunkach szczególnych organu rentowego nie wiąże i nie przesądza automatycznie o przyznaniu świadczenia emerytalnego na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32)">art. 32 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a>. Świadectwo to w postępowaniu sądowym traktuje się jako dokument prywatny w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 245)">art. 245 k.p.c.</a>, który stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie zawarte w dokumencie. Dokument taki może być więc weryfikowany pod kątem prawdziwości wskazanych w nim faktów (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 4 listopada 2008 r., III AUa 3113/08, LEX nr 552003; wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 30 listopada 2006 r., III AUa 466/06, OSA w <span class="anon-block">K.</span> 2007 r., Nr 3, poz. 8; wyrok Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z 24 września 2008 r., III AUa 795/08, OSA w <span class="anon-block">B.</span> 2008 r., Nr 4, str. 60).</p>
<p>Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe celem ustalenia rzeczywistego charakteru i rodzaju pracy wykonywanej przez skarżącą w okresie zatrudnienia w w/w zakładzie pracy na stanowiskach instruktora terapii odwykowej, instruktora terapii, instruktora terapii uzależnień i w tym celu przesłuchał powołanego świadka, samą wnioskodawczynię, a także dokonał analizy oryginalnych akt osobowych odwołującej z tego okresu zatrudnienia.</p>
<p>Sąd zważył, że dla dokonania oceny, czy wnioskodawczyni wykonywała stale i w pełnym wymiarze pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, należało zbadać faktycznie wykonywane przez wnioskodawczynię obowiązki, ich charakter i ryzyko oraz obciążenie dla organizmu pracownika. Nie jest bowiem wystarczające oparcie się jedynie na fakcie zaliczania zajmowanego przez pracownika stanowiska do stanowisk, na których praca jest wykonywana w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, przez zatrudniającego pracodawcę. Kluczowe są faktycznie wykonywane przez pracownika obowiązki, a nie jedynie nazwa stanowiska (tak słusznie SN w wyroku z 9 marca 2021 r., <span class="anon-block"> (...)</span> 39/21, <span class="anon-block">L.</span>).</p>
<p>Nie ulega wprawdzie wątpliwości, że to nie nazwa zajmowanego stanowiska, lecz zakres faktycznie wykonywanej przez ubezpieczonej pracy, decyduje o uznaniu jej za pracę w warunkach szczególnych, jednakże z uwagi na wyjątkowy charakter dochodzonego przez wnioskodawczynię świadczenia wymagane jest wykazanie przez nią (stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 232)">art. 232 KPC</a>) wykonywania pracy w warunkach szczególnych dowodami precyzyjnymi, jednoznacznymi i absolutnie pewnymi. Choć zatem należy przyznać słuszność stanowisku, że co do zasady przepisy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">KPC</a> nie zawierają jakiejkolwiek gradacji środków dowodowych, to jednak dowód tylko z zeznań świadków bądź tylko wyjaśnień samej wnioskodawczyni nie jest wystarczający do przesądzenia o wykonywaniu pracy w warunkach szczególnych (zob. wyrok SA we Wrocławiu z dnia 4 lutego 2020 r., III AUa 1202/19, <span class="anon-block">L.</span>).</p>
<p>Praca w szczególnych warunkach to praca wykonywana stale (codziennie) i w pełnym wymiarze czasu pracy (obowiązującym w danym systemie czasu pracy i na danym stanowisku) w warunkach pozwalających na uznanie jej za jeden z rodzajów pracy wymienionych w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze. Ustalenie zatem jakie prace faktycznie wykonywała wnioskodawczyni, nie zaś nazwa zajmowanego stanowiska, przesądza o ewentualnym istnieniu przesłanek do przyznania dochodzonego świadczenia (por. wyrok SN z 21 kwietnia 2004 r., II UK 337/03, OSNP 2004/22/392).</p>
<p>Wynikające z wykazu A stanowiącego załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze przyporządkowanie danego rodzaju pracy do określonej branży ma istotne znaczenie dla jej kwalifikacji jako pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu art. 32 ust. 1 u.e.r.f.u.s. (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 11 czerwca 2013 r. III AUa 1370/12 LEX nr 1339369).</p>
<p>Kwalifikacja pracy jako pracy w warunkach szczególnych odbywa się na podstawie kryterium stanowiskowo-branżowego (czyli konkretne stanowisko w określonej branży). Usystematyzowanie prac o znacznej szkodliwości dla zdrowia i uciążliwości w oddzielnych działach oraz przypisanie poszczególnych stanowisk pracy do odrębnych gałęzi gospodarki nie jest przypadkowe, gdyż konkretne stanowisko jest narażone na ekspozycję czynników szkodliwych w stopniu mniejszym lub większym w zależności od tego, w którym dziale gospodarki (branży) jest umiejscowione. Dlatego konieczny jest bezpośredni związek wykonywanej pracy z procesem technologicznym właściwym dla danego działu gospodarki. Oznacza to, że przynależność pracodawcy do określonej gałęzi gospodarki ma znaczenie istotne i nie można dowolnie, z naruszeniem postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 4 z późn. zm.), wiązać konkretnych stanowisk pracy z branżami, do których nie zostały one przypisane w tym akcie prawnym.</p>
<p>W załączniku do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 roku, w Wykazie A w dziale XII, dotyczącym prac „w służbie zdrowia i opiece społecznej”, pod pozycją 1 wskazano, że pracami w szczególnych warunkach są „prace na oddziałach: intensywnej opieki medycznej, anestezjologii, <span class="underline">
<!-- -->psychiatrycznych i odwykowych</span>, onkologicznych, leczenia oparzeń oraz ostrych zatruć w bezpośrednim kontakcie z pacjentami”.</p>
<p>Rozporządzenie z dnia 7 lutego 1983 roku jest aktem prawa powszechnego, odnoszącym się do pracowników wszystkich branż.</p>
<p>Dodatkowo, w przepisie § 1 ust. 2 tego rozporządzenia, zamieszczono jednak upoważnienie dla właściwych ministrów, kierowników urzędów centralnych oraz centralnych związków spółdzielczych do ustalenia - w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych - w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowisk pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. W praktyce upoważnienie to oznaczało jednak tylko tyle, że poszczególni ministrowie mogli ewentualnie doprecyzować rodzaje owych stanowisk pracy.</p>
<p>W przypadku branży, w jakiej w spornym czasie była zatrudniona ubezpieczona, określenia stanowiska pracy, na których wykonywana jest praca w warunkach szczególnych dokonał Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w Zarządzeniu w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach w zakładach pracy resortu zdrowia i opieki społecznej z dnia 12 lipca 1983 roku. W wykazie A tego zarządzenia w dziale XII „W służbie zdrowia i opiece społecznej” w pkt. 1 lit. b) ppkt 7 wymieniono prace na oddziałach psychiatrycznych i odwykowych w zakładach leczenia odwykowego dla alkoholików i narkomanów na stanowisku instruktor terapii zajęciowej (pkt 7).</p>
<p>W tym miejscu, wskazać należy, że Sąd całkowicie aprobuje utrwalony w orzecznictwie Sądu Najwyższego pogląd, co do znaczenia wykazów resortowych dla uznania pracy za wykonywanej w szczególnych warunkach. W wyroku z dnia 20 października 2005 r., I UK 41/05, Sąd Najwyższy trafnie stwierdził, że wykonywanie pracy na stanowisku określonym w zarządzeniu resortowym, której nie wymieniono w wykazach A i B, stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. Nr 8, poz. 43 ze zm.), nie uprawnia do uzyskania emerytury na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 1)">art. 32 ust. 1</a> w związku z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981621118" title="Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych - Dz. U. z 1998 r. Nr 162, poz. 1118 (art. 32;art. 32 ust. 2)">art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych</a> (por. także : wyrok z dnia 21 kwietnia 2004 r., II UK 337/03, OSNP 2004 nr 22, poz. 392; z dnia 20 października 2005 r., I UK 41/05, OSNP 2006 nr 19-20, poz. 306; z dnia 25 lutego 2009 r., II UK 227/08; z dnia 25 lutego 2010 r., II UK 218/09; z dnia 24 listopada 2010 r., I UK 128/10). Jak słusznie wyjaśnił Sąd Najwyższy - <strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->wykazy resortowe mają jedynie charakter informacyjny, techniczno-porządkujący i uściślający, w szczególności wówczas, gdy w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia nie wymienia się określonych stanowisk, lecz operuje się pojęciem ogólnym</span>
</strong> (tak trafnie postanowienie SN z 8.05.2012 r., II UK 25/12, <span class="anon-block">L.</span>).</p>
<p>Przekładając powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zatem stwierdzić, że z poczynionych ustaleń w oparciu o dostępną dokumentację, przesłuchanie ubezpieczonej i zeznania świadka wynika, że prace w zakładzie odwykowym i terapii uzależnień alkoholowych na stanowisku: instruktora terapii odwykowej, instruktora terapii, instruktora terapii uzależnień, na którym skarżąca faktycznie wykonywała prace w <span class="anon-block"> Stowarzyszeniu (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span> - odpowiadały swym charakterem pracom wymienionym w wykazie A dział XII pod poz. 1 stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.</p>
<p>W toku n/n postępowania ubezpieczona udowodniła, że wykonywała pracę w szczególnych warunkach w zakładzie odwykowym w <strong>
<!-- -->
<span class="underline">
<!-- -->bezpośrednim kontakcie z pacjentami </span>
</strong>
<span class="underline">
<!-- -->stale i w pełnym wymiarze czasu pracy</span> w okresie od 01.05.1989r. gdy była zatrudniona w <span class="anon-block"> Stowarzyszeniu (...)</span> w <span class="anon-block">S.</span>.</p>
<p>Dla zaliczenia pracy do wymienionej w Wykazie A w dziale XII, dotyczącym prac „w służbie zdrowia i opiece społecznej”, pod pozycją 1 tj. prac na oddziale psychiatrycznym i odwykowym w bezpośrednim kontakcie z pacjentami”, konieczny był bowiem element powszechnej opieki nad pensjonariuszem natomiast kontakt wnioskodawczyni z pacjentem w zakładzie odwykowym był stałym elementem leczniczo - terapeutyczny. Dlatego zarządzenie resortowe wymienia właściwie zawody leczniczo terapeutyczne, a więc stanowiska pracy, na których pracownik cały czas pozostaje na oddziale przez dzienną normę czasu pracy w bezpośrednim kontakcie z pacjentem takiego oddziału.</p>
<p>Przez cały okres zatrudnienia w Monarze zakres obowiązków wnioskodawczyni był taki sam bez względu na nazwę stanowiska pracy. Ubezpieczona pracowała w bezpośrednim kontakcie z pacjentem, praca instruktora polegała na ciągłym kontakcie z grupą, bądź z indywidualnym pacjentem, rozwiązywaniu wspólnie sporów. Instruktor wraz z grupą gotował, sprzątał, najważniejszym było ustawienie stałego rytmu życia pacjentów w ośrodku. W grupie, jak i indywidualnie pacjenci rozmawiali z terapeutami o osobistych relacjach, o tym jak radzą sobie z emocjami, czy nawiązują więzi. Wnioskodawczyni prowadziła także grupy dla kobiet, które miały dzieci, grupy tzw. nawrotów, ponadto prowadziła dla pacjentów warsztaty dotyczące umiejętności zawodowych, społecznych, przygotowujących ich do wyjścia z ośrodka. Leczenie odbywało się na zasadzie dobrowolności, do ośrodka trafiali pacjenci uzależnieni od alkoholu i narkotyków. W Monarze realizowano nowy model leczenia odwykowego i nowy program terapeutyczny. Terapia początkowo trwała dwa lata, później skrócono ją do 1 roku. Początkowo w Ośrodku przebywało około 25 pacjentów, następnie ta liczba zwiększyła się do około 40 osób. Instruktorzy terapii musieli uzyskać certyfikaty i odbyć szkolenia prowadzone przez odpowiednie jednostki państwowe, podległe Ministerstwu Zdrowia i Opieki Społecznej. Wnioskodawczyni pracowała w systemie zmianowym, początkowo na zmiany 24 godzinne, następnie 12 godzinne.</p>
<p>W ocenie Sądu powyższe świadczy o tym, że do obowiązków wnioskodawczym na tym stanowisku należała tylko i <span class="underline">
<!-- -->wyłącznie praca w bezpośrednim kontakcie z pacjentami</span> na oddziale odwykowym, co wynika przede wszystkim z pisemnego zakresu obowiązków skarżącej, ale i jej własnych zeznań i zeznań świadka. Ubezpieczona wykazała więc, że wykonywała faktycznie czynności zaliczane do innego z wymienionych w tym dziale stanowisk pracy w bezpośrednim kontakcie z pacjentami stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.</p>
<p>Z oczywistych względów zastosowanie w odniesieniu do wnioskodawczyni mogą mieć wyłącznie prace wymienione w pkt 1 Działu XII Wykazu A stanowiącym załącznik do rozporządzenia z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego dla pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze tj. wyłącznie we wskazanych oddziałach oraz wyłącznie w bezpośrednim kontakcie z pacjentami przy czym oczywiście taka praca musi być wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy.</p>
<p>Zgromadzony i niepodważony przez organ rentowy materiał dowodowy w postaci oryginalnych dokumentów zawartych w aktach osobowych, zeznań świadka i spójnych z nimi zeznań samej wnioskodawczyni, jednoznacznie potwierdza natomiast, że obowiązki ubezpieczonej w ramach stanowiska inspektora terapii uzależnień wykonywane w pełnym wymiarze czasu pracy odpowiadały pracy w warunkach szczególnych wymienionej w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r., tj. w Wykazie A dziale XII pod poz. 1.</p>
<p>Zaznaczyć należy, że nie ma żadnych podstaw, by okres pracy w warunkach szczególnych niezbędny do prawa do rekompensaty ustalać w inny sposób, niż miało to miało miejsce przy określaniu prawa ubezpieczonych do emerytur z tytułu pracy w szczególnych warunkach na podstawie ustawy emerytalnej (tak samo SA w <span class="anon-block">B.</span> w wyroku z dnia 18.12.2019 r., III AUa 563/19, <span class="anon-block">L.</span>).</p>
<p>Z powyższego jednoznacznie wynika, że wnioskodawczyni wykazała wymagany prawem stażu pracy w ilości co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych na dzień <br/>1 stycznia 2009 r. (okres pracy od dnia 01.05.1989r.).</p>
<p>Tym samym wnioskodawczyni przysługuje prawo do rekompensaty, co oznacza, że zaskarżona decyzja jest nieprawidłowa.</p>
<p>Wobec faktu, że ubezpieczona spełniła także pozostałe przesłanki uprawniające ją do rekompensaty z tytułu pracy w warunkach szczególnych, Sąd z mocy <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477 <sup>
<!-- -->14</sup> § 2 k.p.c.</a>, zmienił zaskarżoną decyzję i orzekł jak w sentencji wyroku.</p>
</div>