I FZ 334/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Gabriela Zalewska-Radzik, , , po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia I. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2023 r. sygn. akt I SA/Po 786/22 wzywające do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi I. S.A. w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z dnia 8 sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE I. S.A. w likwidacji z siedzibą w Warszawie (dalej: "Spółka", "Skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w P. z 8 sierpnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 786/22 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl). W skardze Spółka zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie Spółki z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 1 000 zł. Następnie pismem z 22 listopada 2022 r. Spółka zmieniła wniosek i zwróciła się o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez częściowe zwolnienie od koszów sądowych w zakresie wpisu od skargi ponad kwotę 10 000 zł. Wniosek o przyznanie prawa pomocy zarejestrowany pod sygn. akt I SPP/Po 154/22 został rozpoznany przez referendarza sądowego, który postanowieniem z 22 maja 2023 r. odmówił Skarżącej przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 3 sierpnia 2023 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 14 września 2023 r., doręczonym Spółce 4 października 2023 r. Skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 000 zł. W wezwaniu została pouczona o konsekwencjach prawnych niewykonania tego obowiązku w terminie zakreślonym przez sąd oraz o prawie i trybie zaskarżenia zażalenia. W terminie do uiszczenia wpisu Spółka wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie, zarzucając naruszenie art. 220 § 1 w związku z art. 245 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") poprzez określenie w zarządzeniu wpisu od skargi w nieprawidłowej kwocie 100 000 zł, zamiast w kwocie wynikającej ze złożonego przez Spółkę formularza o przyznanie prawa pomocy. Wskazując na powyższe podstawy Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego zarządzenia poprzez wezwanie Spółki do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 10 000 zł. W uzasadnieniu zażalenia Spółka odnosiła się do stanu majątkowego i jej możliwości finansowych oraz poinformowała, że wraz ze złożonym zażaleniem ponownie wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od wpisu od skargi ponad kwotę 10 000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należało przypomnieć, że stosownie do art. 214 § 1 p.p.s.a. jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Ponadto, w myśl art. 220 § 1 p.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Z powyższych przepisów wynika zasada odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego, zaś odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach określonych w ustawie (por. m.in. M. Niezgódka-Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LEX el. 2019, komentarz do art. 214). Jednym z takich przypadków jest możliwość przyznania Stronie prawa pomocy, uregulowanego w art. 243 – 262 p.p.s.a., drugim zaś zwolnienie z mocy ustawy, zgodnie z art. 239 - 242 p.p.s.a. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest decyzja Naczelnika Wielkopolskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Poznaniu z 8 sierpnia 2022 r. utrzymująca w mocy decyzję tego Organu z 25 marca 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2012 r. Jak wynika z treści art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W myśl art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach należny jest wpis stały. Z kolei zgodnie z art. 216 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna, stanowi ona wartość przedmiotu zaskarżenia. Wysokość oraz szczegółowe zasady pobierania wpisu określa rozporządzenie. W świetle powyższego nie ma wątpliwości co do tego, że aby możliwe było rozpatrzenie skargi Spółki niezbędne jest uiszczenie przez nią wpisu. Skarżąca nie jest zwolniona z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy i nie przyznano jej prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie wartość przedmiotu zaskarżenia została ustalona w kwocie 11 260 448 zł. Prawidłowo zatem wezwano Spółkę do uiszczenia wpisu stosunkowego od skargi w kwocie 100 000 zł, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535). Prawidłowo również określono wysokość wpisu od skargi. W zażaleniu na przedmiotowe zarządzenie Skarżąca nie wskazała na żadne uchybienie świadczące o naruszeniu prawa przy jego wydawaniu. Skarżąca nie kwestionuje zarówno ustalenia, że od skargi należy pobrać wpis stosunkowy, jak i wysokości wpisu od skargi, lecz powołuje się na okoliczność braku środków finansowych na uiszczenie wpisu w wysokości ponad 10 000 zł. Kwestia ta jednak wykracza poza ramy prawne i faktyczne postępowania wywołanego wniesionym zażaleniem, gdyż podlega ocenie przy rozpoznawaniu wniosku Spółki o przyznanie prawa pomocy, przez co pozostaje poza oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego. Powyższe oznacza, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.