III OSK 2894/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K.D. i J.R. o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Zielonki z 29 września 2022 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej K.D. i J.R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 29 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Kr 601/23 w sprawie ze skargi K.D. i J.R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 7 marca 2023 r. znak [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Wójta Gminy Zielonki z 29 września 2022 r., nr [...]. UZASADNIENIE Wyrokiem z 29 czerwca 2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K.D. i J.R. (dalej: skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 7 marca 2023 r. w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów. Skarżący złożyli skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze kasacyjnej wnieśli między innymi o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy Zielonki z 29 września 2022 r., a więc decyzji organu I instancji poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 7 marca 2023 r. Jako podstawę wniosku skarżący wskazali art. 61 § 2 w związku z art. 193 p.p.s.a. Skarżący wyjaśnili, że decyzja organu I instancji zawiera nakaz usunięcia odpadów o kodzie 17 05 04 (gleba i ziemia w tym kamienie inne niż wymienione w 17 05 03) w ilości 6972 ton z działki nr [...] w miejscowości [...]i przywrócenia działki do stanu sprzed składowania odpadów, w terminie do 31 października 2025 r. Wyjaśnili, że w "bliźniaczej" sprawie II SA/Kr 605/23 dotyczącej innej działki i innego skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 27 czerwca 2023 r. wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Wójta Gminy Zielonki do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego. W ocenie skarżących, brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w tej sprawie spowoduje nie tylko ryzyko wyrządzenia skarżącym szkody majątkowej, ale również spowoduje niewykonalność zaskarżonej decyzji, wobec ścisłego przylegania działki w obydwu sprawach. Ponadto skarżący wskazali, że na skutek wykonania zaskarżonej decyzji muszą ponieść koszt kilkuset tysięcy złotych, żeby odtworzyć niekorzystne sztuczne ukształtowanie terenu (wąwóz), które było wynikiem działalności człowieka. Kosztów usunięcia odpadów w postaci ziemi w świetle decyzji nie poniesie natomiast przedsiębiorca, który pozyskał lub wydobył niezanieczyszczoną ziemię i przekazał ją skarżącym. Szacowany koszt wywiezienia ziemi o wskazanej w decyzji wadze obejmuje natomiast koszt załadunku (co najmniej 150 zł netto za "roboczogodzinę") oraz koszt transportu (około 500 ciężarówek 15- tonowych lub 300 ciężarówek 25-tonowych, od 500 do 600 zł za ciężarówkę), a także koszt zagospodarowania odpadów przez firmę uprawnioną do ich odbioru. Szacunkowy koszt wynosi sumarycznie ponad 400 000 zł i przekracza wartość nieruchomości rolnej oraz możliwości finansowe skarżących i ich rodzin. Skarżący jest pracownikiem Poczty Polskiej, a skarżąca pracuje "na część etatu" w zakładzie fryzjerskim. Wobec długiego okresu oczekiwania na rozpoznanie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, istnieje ryzyko, że termin wskazany w zaskarżonej decyzji na usunięcie odpadów minie, zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 (błędnie powołanego we wniosku jako art 61 § 2) w związku z art. 193 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, w tym również decyzji organu I instancji poprzedzającej wydanie zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie uprawdopodobnili przesłanek wskazanych w cytowanym przepisie. Uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione. Natomiast złożony przez skarżących wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji zawiera wyłącznie gołosłowne oświadczenia. Obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia okoliczności uzasadniających wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie oznacza, że strona może poprzestać na tego rodzaju oświadczeniach. Skarżący nie uprawdopodobnili w żaden sposób kosztów wykonania zaskarżonej decyzji, jak również nie przedstawili (nie udokumentowali) swojej sytuacji majątkowej i osobistej w relacji do kosztów wywiezienia odpadów. Skarżący poprzestali wyłącznie na oświadczeniach, które nie mogą zostać w żaden sposób zweryfikowane. Z punktu widzenia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji, istotne jest również, że termin na wykonanie obowiązku nałożonego decyzją upływa dopiero 31 października 2025 r. Zasadniczym celem udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zapobiegnięcie negatywnym skutkom wynikającym z zaskarżonej decyzji (w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.), w przypadku, w którym obowiązki wynikające z tej decyzji zostaną wyegzekwowane, a decyzja następnie prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Tego rodzaju negatywny skutek w tej sprawie nie może nastąpić, ponieważ termin wykonania obowiązku upłynie za prawie dwa lata i wtedy też może ewentualnie dojść do jego przymusowej egzekucji. Termin ten przekracza średni czas rozpoznania sprawy w sądach administracyjnych obu instancji. Jednocześnie skarżący mogą złożyć kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji lub decyzji organu I instancji, o ile okoliczności ulegną zmianie, co wynika z art. 61 § 4 p.p.s.a. Uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w innej sprawie, nawet podobnej lub będącej w związku ze sprawą niniejszą, nie może przesądzać samoistnie o zasadności wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej. Sąd administracyjny jest bowiem zobowiązany do dokonania oceny wniosku złożonego w konkretnej sprawie i na podstawie jej konkretnych okoliczności prawnych i faktycznych. Powyższe oznacza, że skarżący nie wskazali negatywnych skutków wykonania decyzji organu I instancji w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., co uniemożliwiało uwzględnienie wniosku. Z tych względów i na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.