II OZ 142/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Tomasz Bąkowski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 287/23 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 30 listopada 2022 r., nr 1091/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 lipca 2023 r., sygn. akt VIII SA/Wa 287/23, odrzucił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z 30 listopada 2022 r., nr 1091/OPON/2022 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Pismem z 5 kwietnia 2023 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) A. sp. z o.o., reprezentowana przez członka zarządu K.Ł., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wyżej powołaną decyzję. Wraz ze skargą spółka złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pismem z 9 maja 2023 r. stanowiącym wykonanie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 27 kwietnia 2023 r., skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 (pięćset) złotych oraz do nadesłania odpisu z KRS, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z 1 czerwca 2023 r. przesyłkę zawierająca ww. wezwania i przesłaną na adres wskazany w skardze, dwukrotnie awizowaną uznano za skutecznie doręczoną 26 maja 2023 r. Po sprawdzeniu 19 czerwca 2023 r. w rejestrze opłat sądowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzono, że skarżąca nie uiściła należnego wpisu od skargi. Do dnia wydania postanowienia odrzucającego skargę spółka nie nadesłała również odpisu z KRS. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga podlega odrzuceniu. Wskazał, że zgodnie z art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez Sąd. Natomiast w myśl art. 29 p.p.s.a. przedstawiciel ustawowy lub organ osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Istotą dokumentu, o którym mowa w art. 29 p.p.s.a., jest wykazanie na dzień wniesienia środka zaskarżenia prawidłowego i aktualnego umocowania lub istniejących uprawnień organu bądź osoby, o których mowa w art. 28 p.p.s.a., do reprezentowania i podejmowania czynności procesowych w imieniu osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową, inicjującej postępowanie przed sądem administracyjnym. W sytuacji, gdy strona wnosząc skargę nie wypełnia obowiązku określonego w powołanym przepisie lub wypełnia go w sposób budzący wątpliwości odnośnie autentyczności czy istnienia umocowania, Sąd do którego skarga została skierowana obowiązany jest wezwać stronę do usunięcia takiego braku skargi. W przypadku nieuzupełnienia tego braku, nie można środkowi zaskarżenia nadać dalszego biegu. Sąd podniósł, że w niniejszej sprawie zarządzenie o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie odpisu z KRS zostały uznane za skutecznie doręczone, w trybie doręczenia zastępczego z dniem 26 maja 2023 r. Zatem ustawowy siedmiodniowy termin do uiszczenia wpisu sądowego upływał skarżącej 2 czerwca 2023 r. Po sprawdzeniu w rejestrze dochodów budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzono, że należny wpis od skargi nie został uiszczony. Nie został również nadesłany odpis z KRS. Zażalenie na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła A. sp. z o.o., reprezentowana przez członka zarządu K.Ł., jednocześnie wnosząc o jego uchylenie w całości i nadanie sprawie dalszego biegu. W uzasadnieniu wskazała, że spółka nie zatrudnia pracowników i nie upoważniała żadnej osoby do odbioru korespondencji. Wezwanie do usunięcia braków nie zostało odebrane przez członka zarządu, nie pozostawiono również informacji, że przesyłka została pozostawiona do odebrania u sąsiada i nie awizowano jej, a zatem przesyłka nie została skutecznie doręczona. Ponadto, o nieodebraniu wezwania do usunięcia braków formalnych skarżąca dowiedziała się z uzasadnienia postanowienia o odrzuceniu skargi, które zostało doręczone 7 sierpnia 2023 r. Żaląca spółka podniosła, że w zarządzie skarżącej spółki znajdują się K.Ł. oraz R.T., którzy są jednocześnie jedynymi udziałowcami (R.T. jako jedyny udziałowiec spółki S.). Zaznaczono, że R.T. na stałe zamieszkuje w K. W październiku 2021 r. uległ poważnemu wypadkowi, jego stan był krytyczny i przez kilka miesięcy znajdował się w śpiączce, przechodząc jednocześnie infekcję zapalenia płuc. (...) Od czasu wypadku nie prowadzi zasadniczo żadnych spraw spółki. W związku z ww. zdarzeniami przyznano mu I grupę inwalidzką. (...) Podjęto decyzję o jego wycofaniu się ze wszystkich przedsięwzięć gospodarczych, w tym sprzedaży jego udziałów w spółce A. sp. z o.o. Dodatkowo wskazano, że K.Ł. od długiego czasu zmaga się z depresją i chorobą alkoholową. Stan ten znacząco się pogorszył również z uwagi na problemy jakie stworzyli pozwani odmawiając dokonania sprzedaży nieruchomości przy ul. [...] w R. objętej notarialną umową przedwstępną. W dalszej kolejności wskazano na okresy leczenia oraz terapii, tj. październik – grudzień 2022 r., trzy tygodnie od 31 grudnia 2022 r., marzec 2023 r., czerwiec 2023 r., przy czym w ostatnim z wymienionych przymusowe umieszczenie w szpitalu psychiatrycznym, następnie opuszczenie 5 lipca. Wskazano też, że członek zarządu od tego momentu pozostaje w trzeźwości, próbuje powrócić do zdrowia, podejmuje dobrowolnie leczenie. Zależy mu na odbudowaniu zdrowia psychicznego. Według żalącej w tych warunkach należy uznać, że niezachowanie terminu do uzupełnienia barków nastąpiło bez winy skarżącej z uwagi na powyższe i pogarszający się stan zdrowia członek zarządu reprezentujący spółkę nie był w stanie prowadzić spraw spółki, czego nie do końca też był na tamten moment świadomy. W opinii spółki doręczenie wezwania do usunięcia braków nie było skuteczne. Z ostrożności złożono też wniosek o przywrócenie terminu do usunięcia braków wraz z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Fikcja prawna doręczenia przewidziana w przepisach art. 73 p.p.s.a. jest skuteczna w tym znaczeniu, że pociąga za sobą wszelkie skutki doręczenia. Doręczenie to jest oparte na domniemaniu, według którego zawiadomienie o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym dotarło do rąk adresata. Oznacza to, że skuteczność doręczenia dokonanego w tym trybie zależy w szczególności od prawidłowego zawiadomienia adresata o pozostawieniu pisma, które może być odebrane. Stosownie do § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 maja 2020 r. w sprawie szczegółowego trybu i sposobu doręczania pism sądowych w postępowaniu cywilnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 819 z późn. zm., dalej: "rozporządzenie"), pismo sądowe jest wysyłane jako przesyłka polecona za potwierdzeniem odbioru, do której dołącza się formularz potwierdzenia odbioru, zgodnie ze wzorem zamieszczonym w załączniku nr 1 do rozporządzenia. W przypadku niezastania adresata w domu, doręczający sporządza zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki, wskazując w nim placówkę pocztową operatora lub urząd gminy, z którego przesyłkę należy odebrać w ciągu siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia. Zawiadomienie to pozostawia w drzwiach mieszkania adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej (§ 6 ust. 2 rozporządzenia). Po pozostawieniu zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki we właściwej placówce pocztowej operatora lub właściwym urzędzie gminy, doręczający dokonuje adnotacji o niedoręczeniu przesyłki na formularzu potwierdzenia odbioru oraz adnotacji "awizowano dnia" na stronie adresowej niedoręczonej przesyłki i składa swój podpis, następnie oddaje przesyłkę niezwłocznie do właściwej placówki pocztowej operatora lub właściwego urzędu gminy (§ 7 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia). Jeżeli osoba uprawniona nie zgłosi się po odbiór przesyłki złożonej w placówce pocztowej operatora w terminie, o którym mowa w § 7 ust. 3 rozporządzenia, placówka pocztowa operatora: 1) sporządza powtórne zawiadomienie o możliwości jej odbioru w terminie kolejnych siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia zawiadomienia, które doręczający niezwłocznie pozostawia w drzwiach adresata lub w oddawczej skrzynce pocztowej; 2) zaznacza dokonanie powtórnego zawiadomienia na adresowej stronie niedoręczonej przesyłki z adnotacją "awizowano powtórnie dnia" i podpisem; 3) przechowuje przesyłkę przez okres siedmiu dni, licząc od dnia następnego po dniu pozostawienia powtórnego zawiadomienia (§ 8 ust. 2 rozporządzenia). Przesyłkę niepodjętą placówka pocztowa operatora opatruje na stronie adresowej adnotacją "nie podjęto w terminie" oraz odciskiem datownika i wraz z formularzem potwierdzenia odbioru odsyła sądowi wysyłającemu niezwłocznie po upływie ostatniego dnia do odbioru przesyłki (§ 10 rozporządzenia). Dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie wraz z adnotacjami urzędowymi zamieszczonymi na przesyłce, jeżeli został sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone. Korzysta więc on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone, zaś jednym ze sposób obalenia tego domniemania jest skuteczne przeprowadzenie postępowania reklamacyjnego (por. wyrok NSA z 28.01.2015 r., I FSK 1029/14, oraz postanowienia NSA: z 27.09.2012 r., II OZ 811/12, i z 17.11.2015 r., II FZ 857/15). Żaląca spółka, kwestionując dwukrotne pozostawienie awizo, przedstawiła jedynie własne przypuszczenia w sprawie wadliwości doręczenia przesyłki, przy jednoczesnym braku potwierdzenia przeprowadzenia postępowania reklamacyjnego, tym samym pozbawiając się możliwości uznania jej argumentacji za zasadną. Wobec braku wykazania przeprowadzenia stosownej procedury i wyjaśnień u operatora pocztowego, żaląca nie może wiarygodnie powoływać się na brak awizacji, gdyż jej twierdzenia w tym zakresie w okolicznościach faktycznych sprawy są gołosłowne (por. wyrok NSA z 6.11.2015 r., II FSK 2398/15). Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika w sposób niebudzący wątpliwości, gdzie doręczyciel umieścił zawiadomienie o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej na okres wskazany w art. 73 § 1 p.p.s.a. Na przesyłce zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych naniesiono adnotację: "zwrot – nie podjęto w terminie", jak również wskazano, że pierwsze awizo nastąpiło 12 maja 2023 r., zaś drugie w dniu 22 maja 2023 r., natomiast zwrot przesyłki nastąpił 30 maja 2023 r. Jeżeli z adnotacji czynionych przez doręczyciela na kopercie zawierającej przesyłkę jednoznacznie wynika, że nie odebrano przesyłki mimo prawidłowego jej awizowania, nie mogą powstać wątpliwości co do prawidłowości doręczenia zastępczego (zob. wyrok NSA z 17.11.2017 r., I GSK 1944/15). Z tych też względów przytoczone w zażaleniu zarzuty należało uznać za niezasadne. Nadto, podnoszone w uzasadnieniu zażalenia ewentualne okoliczności dotyczące sytuacji życiowej członków zarządu skarżącej spółki, podobnie jak i stanu zdrowia, nie mogą świadczyć o wadliwości zaskarżonego postanowienia Sądu I instancji. Mogłyby one natomiast stanowić uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu. Z takim też wnioskiem skarżąca zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu, który po jego rozpoznaniu wydał postanowienie w dniu 12 stycznia 2024 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 287/23). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.