VI SA/Wa 3319/23

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Nowecki asesor WSA Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2023 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Ministra Aktywów Państwowych z dnia [...] lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych oddala skargę UZASADNIENIE Przedmiotem skargi wniesionej przez Ł. B. (dalej: "Strona", "Skarżący"), prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...], jest decyzja Ministra Aktywów Państwowych (dalej: "MAP", "Minister", "organ") z 6 lutego 2023 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 z późn. zm., dalej: "K.p.a.") oraz art. 5 ust. 1 i ust. 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1689, dalej: "u.o.a."), utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej Poczta Polska S.A. z 7 listopada 2022 r., Nr [...], ustalającą opłatę za używanie dwudziestu dziewięciu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 6 525,00 zł. W zaskarżonej decyzji Minister wskazał, że 24 maja 2022 r., zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 u.o.a., przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w firmie przewozowej Strony. Kontrola została przeprowadzona w obecności Strony – właściciela firmy. W trakcie kontroli ujawniono 33 odbiorniki radiofoniczne znajdujące się w pojazdach samochodowych. Stwierdzony okres używania odbiorników wynosił: "najdłuższy ponad trzy lata, najkrótszy - trzy miesiące" i został ustalony na podstawie informacji uzyskanej od Strony. W protokole z kontroli w rubryce uwagi kontrolującego odnotowano: "Pouczono o przepisach dotyczących rejestracji odbiorników RTV i obowiązku uiszczania opłat abonamentowych. Spisano oświadczenie – pojazdy znajdują się w terenie. Kontrolowany zobowiązał się po dokładniejszej weryfikacji pojazdów przesłać aktualny wykaz pojazdów wyposażonych w odbiorniki radiowe na adres mailowy rtv.egzekucie@pocztapolska.pi". Protokół z kontroli został bez zastrzeżeń podpisany przez osoby kontrolujące oraz Stronę. Do protokołu załączono także oświadczenie Strony z 24 maja 2022 r., z którego wynika, że w samochodach należących do Strony znajdują się 33 odbiorniki radiofoniczne, umożliwiające natychmiastowy odbiór programu. Uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe z następujących przyczyn: "pojazdy znajdują się w terenie". Organ wskazał następnie, że 25 maja 2022 r. Strona przesłała wiadomość e-mail na adres rtv.egzekucje@)pocztapolska.pl, a w załączeniu przekazała aktualny wykaz samochodów z zainstalowanymi odbiornikami radiowymi oraz zrzuty ekranu strony internetowej firmy. Wyjaśniła, że łączna ilość radioodbiorników znajdujących się w samochodach wynosi 29 sztuk oraz, iż 25 maja 2022 r. zostały one zarejestrowane. Pismem z 15 czerwca 2022 r. organ I instancji zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych. Jednocześnie, zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a., poinformował Stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. Organ wskazał dalej, że pismem z 6 lipca 2022 r., Strona podniosła, że nie uchybiła terminowi rejestracji przedmiotowych odbiorników, gdyż stała się posiadaczem 29 odbiorników (używanie których stwierdzono 24 maja 2022 r.) po 10 maja 2022 r., czyli przed 24 maja 2022 r., zatem nie upłynął termin do rejestracji ww. odbiorników. Pismem z 27 lipca 2022 r. organ I instancji odniósł się do ww. korespondencji Strony i wezwał Stronę do przekazania dokumentów potwierdzających zakup odbiorników radiofonicznych, w które doposażono samochody lub umów leasingu lub najmu samochodów, w których w dniu kontroli znajdowały się ww. odbiorniki. Pismem z 21 września 2022 r., organ I instancji zawiadomił Stronę o zakończeniu postępowania dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Jednocześnie, zgodnie z art. 10 § 1 K.p.a., poinformował Stronę o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań. 7 listopada 2022 r. organ I instancji wydał decyzję Nr [...] ustalającą opłatę za używanie dwudziestu dziewięciu niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych w kwocie 6 525,00 złotych. Rozpoznając odwołanie Strony od powyższej decyzji Minister, po przytoczeniu mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa, uznał, że nie budzi wątpliwości okoliczność posiadania przez Stronę w dniu kontroli 29 odbiorników radiofonicznych, będących wstanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Minister następnie wskazał na szczególną dowodową rolę protokołu z kontroli, w którym na podstawie informacji uzyskanej od Strony zaprotokołowano, że odbiorniki radiofoniczne znajdujące się w samochodach używane były "najdłuższy ponad trzy lata, najkrótszy - trzy miesiące" przed przeprowadzeniem kontroli. W trakcie prowadzonego postępowania Strona podniosła, że stała się posiadaczem 29 odbiorników radiofonicznych po 10 maja 2022 r. jednak nie przedstawiła dokumentacji który pozwoliłby zakwestionować lub potwierdzić ustalenia dokonane podczas kontroli oraz prowadzonego postępowania. Organ uznał więc, że w przedmiotowej sprawie odbiorniki radiofoniczne używane były "najdłuższy ponad trzy lata najkrótszy - trzy miesiące" przed przeprowadzeniem kontroli, co oznacza, że Strona używała niezarejestrowanych odbiorników radiofonicznych przez okres przekraczający wyznaczony przepisami prawa termin na ich rejestrację, a podnoszona przez Stronę argumentacja nie znajduje uzasadnienia i stanowi próbę odwrócenia niekorzystnych dla Strony skutków, jakie wywołały ustalenia dokonane podczas kontroli oraz w trakcie prowadzonego postępowania. Minister uznał za niezasadne zarzuty podniesione przez Stronę w odwołaniu od decyzji I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 8 marca 2023 r. Skarżący, zaskarżając decyzję MAP z 6 lutego 2023 r., wniósł o jej uchylenie oraz decyzji I instancji w całości, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy i przepisów prawa materialnego tj. 1) art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez błędne ustalenie przez organ II instancji, że Skarżący nie dopełnił obowiązku zgłoszenia odbiorników radiofonicznych w ustawowym terminie, 2) art. 7 ust. 6 u.o.a., poprzez błędne jego zastosowanie w sytuacji, gdy Skarżący dopełnił obowiązku zgłoszenia odbiorników radiofonicznych w ustawowym terminie. W uzasadnieniu skargi, Skarżący wskazał, że ze stanu faktycznego sprawy wynika, że przed 25 maja 2022 r. (dniem dokonania rejestracji odbiorników radiofonicznych) nie upłynął ustawowy termin do dokonania czynności zgłoszenia odbiorników radiofonicznych. Skarżący dokonał bowiem zakupu przedmiotowych odbiorników radiofonicznych nie wcześniej niż 11 maja 2022 r. (po 10 maja 2022 r.). Skarżący wskazał, że z oświadczenia, które złożył (opatrzone datą 4 lipca 2022 r.) wynika, że stał się on posiadaczem 29 odbiorników radiofonicznych po 10 maja 2022 roku. Zdaniem Skarżącego, oświadczenie to nie pozostaje w sprzeczności z pozostałym materiałem dowodowym, który został zgromadzony w sprawie (w szczególności z wynikami kontroli z 24 maja 2022 r.). MAP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rozpoznając sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i ust. 2 u.o.a., za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Co do zasady, jak wynika z art. 2 ust. 4 u.o.a., opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny. Odstępstwa od tej zasady zawiera ust. 5 tego artykułu, określając krąg podmiotów, które niezależnie od liczby używanych odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych zobowiązane są do uiszczania tylko jednej z opłat abonamentowych. Art. 5 ust 1 omawianej ustaw stanowi, że odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe. W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika (art. 5 ust. 3 u.o.a.). W takiej sytuacji, zgodnie z art. 7 ust. 6 u.o.a., kierownik jednostki operatora publicznego, o którym mowa w art. 5 ust. 1 u.o.a., przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3. W świetle powyższych przepisów nie ulega wątpliwości, że za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe i do celów pobierania tych opłat, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają zarejestrowaniu. Podstawą przeprowadzenia kontroli wykonania tych obowiązków są przepisy ustawy o opłatach abonamentowych (art. 7 ust. 1 i ust. 6 u.o.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyrok z 19 maja 2016 r., sygn. akt II GSK 2925/14: "(...) wykonanie tych obowiązków podlega kontroli. Oczywiście nie jest to kontrola przedsiębiorstwa prowadzona w trybie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, tylko kontrola posiadania niezarejestrowanych odbiorników prowadzona w trybie ustawy o opłatach abonamentowych, zatem nie ma obowiązku ani potrzeby informowania o zamiarze jej przeprowadzenia. Informowanie o przyszłej kontroli, w istocie rzeczy udaremniałoby osiągnięcie jej celu". W niniejszej sprawie kontrola została przeprowadzona w firmie Skarżącego 24 maja 2022 r. Kontrola wykazała 33 niezarejestrowane do dnia kontroli, odbiorniki radiofoniczne umożliwiające natychmiastowy odbiór programu, znajdujące się w samochodach Skarżącego, przy czym Skarżący zobowiązał się po dokładnej weryfikacji pojazdów przesłać aktualny wykaz pojazdów wyposażonych w odbiorniki radiofoniczne. Skarżący drogą mailową 25 maja 2022 r., przesłał do organu I instancji aktualny wykaz samochodów z zainstalowanymi odbiornikami radiowymi wyjaśniając, że łączna ilość radioodbiorników znajdujących się w samochodach wynosi 29 sztuk oraz, że 25 maja 2022 r. zostały one zarejestrowane. Organ I instancji przyjął podaną przez Skarżącego liczbę odbiorników radiofonicznych za wiarygodną. W sprawie zatem nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne w postaci posiadania przez Skarżącego w dniu kontroli 29 niezarejestrowane do dnia kontroli, odbiorniki radiofoniczne umożliwiających natychmiastowy odbiór programu, znajdujących się w samochodach Skarżącego. Sporny natomiast jest w sprawie okres, przez który powyższe odbiorniki radiofoniczne nie były zarejestrowane przed dniem kontroli. Należy zauważyć, że zgodnie z § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1676), rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych dokonuje operator wyznaczony, w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. poz. 1529), na podstawie zgłoszenia podmiotu posiadającego odbiorniki (§ 2). Zgłoszenie składa się w terminie 14 dni od dnia wejścia w posiadanie odbiorników (§ 3). Skarżący w trakcie kontroli wskazał, że okres używania odbiorników wynosił: "najdłuższy ponad trzy lata, najkrótszy - trzy miesiące", co zostało zapisane w protokole kontroli, podpisanym przez Skarżącego. Skarżący następnie w toku postępowania administracyjnego, w piśmie z 6 lipca 2022 r., podniósł, że nie uchybił terminowi rejestracji przedmiotowych 29 odbiorników radiofonicznych, gdyż stała się ich posiadaczem po 10 maja 2022 r., zatem do dnia kontroli 24 maja 2022 r., nie upłynął termin do rejestracji przedmiotowych odbiorników radiofonicznych. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że protokół kontroli zalicza się do kategorii dowodów wymienionych w art. 75 § 1 K.p.a., który traktuje jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W orzecznictwie podkreśla się jednak wagę protokołu kontroli jako dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 K.p.a. W protokole kontroli utrwala się przebieg i wyniki kontroli, ma on zatem szczególną moc dowodową stwierdzonych w nim faktów, obrazuje bowiem stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie. Wskazania również wymaga, że ustalenia faktyczne utrwalone w protokole kontroli nie są niepodważalne, jednak nie jest wystarczające do ich podważenia jedynie poddanie w wątpliwość tych ustaleń, bez przedstawienia przekonywującego dowodu przeciwnego, pozwalającego na zanegowanie prawdziwości stwierdzeń zawartych w protokole kontroli. Dowód z protokołu może zostać skutecznie zakwestionowany poprzez przedstawienie innych wiarygodnych dowodów. W przedmiotowej sprawie Skarżący nie przedstawił takich dowodów, które podważałyby ustalenia utrwalone w protokole z kontroli 24 maja 2022 r., na podstawie informacji samego Skarżącego, że okres używania odbiorników wynosił: "najdłuższy ponad trzy lata, najkrótszy - trzy miesiące", a więc przekraczający 14 dniowy okres od wejścia w posiadanie przedmiotowych odbiorników radiofonicznych, w którym powinny one zostać zarejestrowane. Wbrew stanowisku Skarżącego zawartego w skardze, późniejsze oświadczenie Skarżącego w toku postępowania administracyjnego, że stała się posiadaczem 29 odbiorników po 10 maja 2022 r., stoi w sprzeczności z ustaleniami utrwalonymi w podpisanym przez Skarżącego protokole kontroli. Dlatego Skarżący zaprzeczając swoim wcześniejszym stwierdzeniom, które poświadczył swoim podpisem, powinien przedstawić wiarygodny dowód potwierdzający wejście w posiadanie 29 odbiorników po 10 maja 2022 r. Należy zauważyć, że organ I instancji nie zakwestionował arbitralnie oświadczenia Skarżącego zawartego w piśmie z 6 lipca 2022 r., lecz wezwał Skarżącego do przekazania dokumentów potwierdzających zakup odbiorników radiofonicznych, w które doposażono samochody lub umów leasingu lub najmu samochodów, w których w dniu kontroli znajdowały się ww. odbiorniki. Skarżący żadnych takich, jak i innych dowodów nie przedłożył. W tym stanie rzeczy, za niezasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez organ przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., poprzez błędne ustalenia faktyczne. W ocenie Sądu, organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy oraz wyjaśniły dokładnie stan faktyczny sprawy. Skarżący był informowany o etapach postępowania organy zatem umożliwiły Skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego złożenia stosownych wniosków dowodowych. Zdaniem Sądu, w związku z brakiem przedłożenia przez Skarżącego dowodów potwierdzających wejście w posiadanie przedmiotowych odbiorników radiofonicznych po 10 maja 2022 r., za wiarygodne należy uznać ustalenia wynikające z protokołu kontroli. Argumentacja zatem oraz ocena materiału dowodowego dokonana przez organy mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 K.p.a. Biorąc powyższe pod uwagę, skoro ustalenia faktyczne dokonane przez organy obu instancji nie budzą wątpliwości, w tym stwierdzony okres używania niezarejestrowanych 29 odbiorników radiofonicznych dłuższy niż 14 dni od wejścia w ich posiadanie, Sąd stwierdza, że organy miały w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nałożyć na Skarżącego opłatę za ich używanie w ustalonej wysokości 6.525,00 zł. W konsekwencji niezasadne są również zarzuty naruszenia przez organy art. 7 ust. 6 u.o.a., poprzez jego błędne zastosowanie. Kontrolując zaskarżoną decyzję oraz decyzję I instancji Sąd doszedł do wniosku, że organy obu instancji rozstrzygające w niniejszej sprawie, nie naruszyły przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), orzekł jak w sentencji wyroku. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 tej ustawy.