III Ca 209/23

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt III Ca 209/23 </strong> </p> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 listopada 2022 roku w sprawie z powództwa <span class="anon-block"> (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> przeciwko <span class="anon-block">J. S.</span> <br/>o zapłatę, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi:</p> <p>1.  uchylił w całości wyrok zaoczny wydany przez Sąd Rejonowy dla Łodzi – Śródmieścia w Łodzi w dniu 31 maja 2022 roku w sprawie III C 89/22;</p> <p>2.  zasądził od <span class="anon-block">J. S.</span> na rzecz <span class="anon-block"> (...) Banku (...) Spółki Akcyjnej</span> z siedzibą w <span class="anon-block">K.</span> kwotę 1.503,34 złotych z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 27 lutego 2021 roku do dnia zapłaty;</p> <p>3.  umorzył postępowanie w zakresie kwoty 670,51 złotych;</p> <p>4.  nie obciążył pozwanej obowiązkiem zwrotu kosztów procesu.</p> <p>Apelację od powyższego orzeczenia wniosła strona powodowa, zaskarżając je w części uchylającej wyrok zaoczny co do kwoty 392 zł i oddalającej powództwo w tym zakresie oraz w części orzekającej o kosztach postępowania tj. objętej pkt I i IV wyroku i zarzucając naruszenie:</p> <p>1.  przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:</p> <p>a.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a> poprzez jego niezastosowanie, pomimo istniejących ku temu przesłanek i brak uznania przez Sąd I instancji, że brak zaprzeczenia przez pozwaną faktowi zawarcia umowy ubezpieczenia, a także brak zaprzeczeniu wysokości żądania z tytułu składek ubezpieczeniowych powoduje, iż twierdzenia powoływane przez powoda należy uznać za przyznane,</p> <p>b.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> poprzez jego zastosowanie i uznanie przez Sąd I instancji, że w niniejszej sprawie zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności uzasadniające nie obciążanie pozwanej kosztami procesu.</p> <p>2.  Przepisów prawa materialnego, a mianowicie:</p> <p>a.  <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 385(2))">art. 385^{<!-- -->2} k.c.</a> poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że niedozwolonym postanowieniem umownym było powiązanie umowy pożyczki z ubezpieczeniem <span class="anon-block"> (...)</span>.</p> <p>Wobec powyższego skarżący wniósł o:</p> <p>1.  zmianę zaskarżonego wyroku w części tj. co do kwoty 392 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz w części rozstrzygającej o kosztach procesu tj. pkt I i IV wyroku, poprzez utrzymanie w mocy wyroku zaocznego wydanego przez Sąd Rejonowy dla Łodzi Śródmieścia w Łodzi III Wydział Cywilny z dnia 31 maja 2022 r. w sprawie III C 89/22 także co do kwoty 392 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie,</p> <p>2.  zasądzenie od pozwanej na rzecz strony powodowej kosztów procesu za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy zważył, co następuje:</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Apelacja jako bezzasadna podlegała oddaleniu.</strong> </p> <p>W pierwszej kolejności należy wskazać, że do rozpoznania wywiedzionej w sprawie apelacji zastosowanie znajdują przepisy o postępowaniu uproszczonym. Wniesioną bowiem po wejściu w życie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 1469 ze zm.) apelację od wyroku wydanego przed wejściem w życie tej ustawy w sprawie, która według dotychczasowych przepisów nie podlegała rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym, sąd odwoławczy rozpoznaje bowiem według przepisów <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 ()">kodeksu postępowania cywilnego</a> o postępowaniu uproszczonym, w brzmieniu nadanym tą ustawą, jeśli w świetle nowych przepisów do tego rodzaju sprawy mają zastosowanie przepisy o postępowaniu uproszczonym (por. - uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2021 roku, III CZP 19/20).</p> <p>Idąc dalej wskazać trzeba, że w myśl <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(13);art. 505(13) § 2)">art. 505^{<!-- -->13} § 2 k.p.c.</a>, jeżeli sąd drugiej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego, to uzasadnienie wyroku powinno zawierać jedynie wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.</p> <p>Wreszcie zaznaczyć trzeba, że apelacja w postępowaniu uproszczonym ma charakter ograniczony, a celem postępowania apelacyjnego nie jest tu ponowne rozpoznanie sprawy, ale wyłącznie kontrola wyroku wydanego przez sąd I instancji w ramach zarzutów podniesionych przez skarżącego. Innymi słowy mówiąc, apelacja ograniczona wiąże sąd odwoławczy, a zakres jego kompetencji kontrolnych jest zredukowany do tego, co zarzuci w apelacji skarżący. Wprowadzając apelację ograniczoną, ustawodawca jednocześnie określa zarzuty, jakimi może posługiwać się jej autor i zakazuje przytaczania dalszych zarzutów po upływie terminu do wniesienia apelacji – co w polskim porządku prawnym wynika z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 505(9);art. 505(9) § 11;art. 505(9) § 2)">art. 505^{<!-- -->9} § 11 i 2 k.p.c.</a> (tak w uzasadnieniu uchwały składu 7 sędziów SN z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC Nr 6 z 2008 r., poz. 55). Tym samym w ramach niniejszego uzasadnienia poprzestać należy jedynie na odniesieniu się do zarzutów apelacji, bez dokonywania analizy zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem w pozostałym zakresie.</p> <p>Zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 230)">art. 230 k.p.c.</a> jest bezpodstawny, gdyż fakt zawarcia przez pozwaną umowy ubezpieczenia oraz wysokość składek z tego tytułu nie były kwestionowane. Okoliczności te pozostają jednocześnie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Istotą niniejszej sprawy jest abuzywność postanowienia wiążącego umowę pożyczki z ubezpieczeniem, co wiązało się z obowiązkiem uiszczania co miesięcznej składki. Fakt, iż pozwana dobrowolnie zawarła umowę zawierającą klauzulę abuzywną nie wyłącza możliwości uznania przez sąd, iż niedozwolone postanowienia umowne nie wiążą strony stosunku prawnego. <span class="anon-block">A.</span> postanowienia umownego nie wyłącza nadto możliwość wypowiedzenia umowy w ciągu 30 dni od jej zawarcia.</p> <p>Zasada swobody umów nie ma charakteru bezwzględnego, o czym świadczy m.in. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640160093" title="Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 (art. 353(1))">art. 353^{<!-- -->1} k.c.</a>, który zastrzega, iż stosunek prawny nie może sprzeciwiać się właściwości (naturze) tego stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.</p> <p>Nie powielając argumentacji Sądu Rejonowego, Sąd Okręgowy podziela stanowisko, iż niedozwolonym postanowieniem umownym jest powiązanie umowy pożyczki z ubezpieczeniem <span class="anon-block"> (...)</span>. Powód nie wykazał by warunki takiego ubezpieczenia były przedmiotem indywidualnych uzgodnień między stronami umowy pożyczki oraz aby pozwana otrzymała jasną informację za co konkretnie ma uiszczać comiesięczną składkę ubezpieczenia, poza wytworzeniem wrażenia u pozwanej, że zawarcie dodatkowej umowy ubezpieczenia jest konieczne, aby zawrzeć umowę pożyczki.</p> <p>Nadto występując z powództwem, powód nie przedstawił żadnych dokumentów z których wynikały warunki tego ubezpieczenia, czy zakres udzielonej ochrony. Nie sposób przy tym zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, iż na etapie wytoczenia powództwa nie było potrzeby wykazania ww. okoliczności, stąd wniosek dowodowy złożony na etapie postępowania odwoławczego należy uznać za spóźniony i jako taki podlegający oddaleniu. Występując z pozwem, powód, zwłaszcza będący profesjonalnym podmiotem świadczącym usługi finansowe, winien przedstawić dowody przemawiające za zasadnością całości roszczenia.</p> <p>Chybiony okazał się także zarzut naruszenia <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> Sąd Rejonowy słusznie uznał, iż w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji zdrowotnej i majątkowej pozwanej, jak również jej postawa wobec istniejącego zobowiązania, przejawiająca się w wystąpieniu o konsolidację pożyczki (odmowa banku) oraz o zmianę terminu wpłaty rat aby odpowiadał on terminowi otrzymywania przez powódkę renty i ułatwienia jej spłacania zobowiązania (również odmowa ze strony powoda), przemawiają za zastosowaniem zasady słuszności przy orzekaniu o kosztach postępowania i nie obciążaniu nimi pozwanej.</p> <p>W tym stanie rzeczy Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> oddalił bezzasadną apelację.</p> </div>