II OW 34/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Robert Sawuła Sędzia del. WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Prezydenta Miasta Rybnika o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Prezydentem Miasta Rybnika a Wojewodą Śląskim poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania zgłoszenia dotyczącego budowy sieci wodociągowej z przyłączami metodą bezwykopową oraz tradycyjną w wykopach otwartych na działkach nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...] w Rybniku. postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Pismem z dnia 22 grudnia 2023 r. Prezydent Miasta Rybnika (dalej również "wnioskodawca") zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Wojewodą Śląskim (dalej również "Wojewoda"), poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania zgłoszenia dotyczącego budowy sieci wodociągowej z przyłączami metodą bezwykopową oraz tradycyjną w wykopach otwartych na działkach nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym S. w Rybniku. W uzasadnieniu wniosku organ wskazał, że wnioskiem z dnia 20 listopada 2023 r. Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. dokonało zgłoszenia budowy sieci wodociągowej z przyłączami metodą bezwykopową oraz tradycyjną w wykopach otwartych na działkach nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym S. w Rybniku. Zgłoszenie wpłynęło bezpośrednio do Wojewody Śląskiego. Pismem z 30 listopada 2023 r. Wojewoda Śląski przekazał zgłoszenie do rozpatrzenia zgodnie z właściwością, twierdząc, że nie jest organem właściwym. W uzasadnieniu Wojewoda Śląski wskazał, że biorąc pod uwagę rodzaj obiektu oraz jego położenie z żadnych obowiązujących przepisów, w tym art. 82 ustawy Prawo budowlane nie wynika właściwość wojewody w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej do rozpatrzenia wniosku. Z przekazanej wraz ze zgłoszeniem dokumentacji projektowej wynika, że część projektowanego wodociągu znajduje się na obszarze kolejowym, z uwagi na fakt, że przez działki nr [...] przebiega kabel teletechniczny należący do X. Sp. z o.o. Wojewoda wskazał natomiast, że nie jest oczywiste czy kabel teletechniczny jest niezbędny dla zarządzania, eksploatacji i utrzymania linii kolejowej oraz że sama obecność kabla teletechnicznego na działkach prywatnych, o przeznaczeniu nie mającym nic wspólnego z funkcją kolejową nie może przesądzać o objęciu rzeczonych działek - obszarem kolejowym. Z powyższym nie zgodził się Prezydent Miasta Rybnika, w którego ocenie Wojewoda przed przekazaniem zgłoszenia w trybie art. 65 ust. 1 k.p.a. winien w sposób nie budzący wątpliwości ustalić czy wymienione wyżej działki stanowią obszar kolejowy czy nie. Tymczasem Wojewoda tego nie zrobił ograniczając się do niejasnych rozważań w tym zakresie dodatkowo pozbawionych uzasadnionych podstaw. Na gruncie innej sprawy Prezydent Miasta Rybnika wystąpił pismem z dnia 5 kwietnia 2023 r. do zarządcy infrastruktury kolejowej, tj. Y. S.A. w T., o udzielenie odpowiedzi czy działki nr [...] stanowią obszar kolejowy. W odpowiedzi z dnia 25 maja 2023 r. zarządca infrastruktury kolejowej stwierdził, że z uwagi na nieokreślone źródło danych o położeniu infrastruktury telekomunikacyjnej własności X. Sp. z o.o., której przebieg został oznaczony na załączniku graficznym dołączonym do uzgodnienia nr RU4-504-24/2023 z dnia 8 marca 2023 r., nie można określić czy należy objąć ten teren obszarem kolejowym w myśl definicji ustawowej określonej w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 p.p.s.a.). Do rozstrzygnięcia sporu konieczne jest sprecyzowanie stanu faktycznego będącego podstawą indywidualnej sprawy administracyjnej. Dopiero wówczas możliwe jest przesądzenie, czy stan ten jest objęty określoną normą prawną, oraz wskazanie organu administracji publicznej zobowiązanego do jej zastosowania w sprawie (wydania rozstrzygnięcia). A contrario, jeśli nie ma zgody między organami co do oceny stanu faktycznego oraz co do przepisów, w oparciu o które należy rozstrzygnąć daną sprawę, nie sposób mówić o sporze kompetencyjnym. W takim bowiem wypadku dwa różne organy administracji publicznej odnoszą się do rzeczywistości dwóch różnych spraw dotyczących tej samej strony. Wówczas mamy do czynienia z sytuacją, w której spór ma charakter pozorny, tzn. organy nie pozostają w sporze kompetencyjnym, gdyż nie występuje rozbieżność stanowisk w zakresie kompetencji tych organów, ale istnieje rozbieżność poglądów co do istoty sprawy (vide np. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2015 r., II OW 21/15 oraz z dnia 1 marca 2012 r., II OW 169/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Taki właśnie spór pozorny zaistniał w niniejszej sprawie. Organy administracji spierają się w istocie o ustalenie czy teren, którego dotyczy inwestycja, jest obszarem kolejowym. Ustalenie tej kwestii należy do organów administracji publicznej, a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tymczasem w niniejszej sprawie organy ograniczają się do przyjętych z góry założeń nie mających solidnego oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym. Wojewoda nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie, natomiast Prezydent Miasta Rybnika odwołał się jedynie do pisma z dnia 5 kwietnia 2023 r. do zarządcy infrastruktury kolejowej, tj. Y. S.A., które w żaden sposób nie przesądza zakwalifikowania przedmiotowego obszaru. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie nie doszło zatem do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i spór na tym tle nie może podlegać merytorycznej ocenie Sądu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.