III FZ 523/23

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 24 listopada 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia C. sp. z.o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 663/23 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi C. sp. z.o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 22 grudnia 2022 r. nr 1401-IEE3.711.1.214.2022.2.JO w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE C. sp. z. o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piasecznie w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. W treści pisma skarżąca wniosła również o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 lipca 2023 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji wskazał, że nie jest dopuszczalne wstrzymanie wykonania ww. postanowienia, ponieważ akt ten nie posiada przymiotu wykonalności, co warunkuje możliwość wstrzymania wykonania na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Na powyższe rozstrzygnięcie pismem z 8 sierpnia 2023 r. skarżąca złożyła zażalenie wnosząc o jego zmianę i wstrzymanie w całości zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu wskazała, że brak wstrzymania zaskarżonego orzeczenia powoduje, że organ cały czas egzekwuje roszczenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest formą tymczasowej ochrony, udzielanej przez sąd stronie postępowania sądowoadminstracyjnego. Stanowi ona wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Z powyższego wynika, że dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania tylko takich aktów lub czynności, które nadają się do wykonania i podlegają wykonaniu. Pojęcie "wykonanie aktu administracyjnego" nie zostało zdefiniowane w przepisach p.p.s.a. Należy jednak przyjąć, że oznacza ono spowodowanie, sprowadzenie, w sposób dobrowolny lub w trybie przymusowym, zmiany rzeczywistości. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania, a co za tym idzie nie każdy wymaga wstrzymania wykonania. Instytucja wstrzymania wykonania aktów, uregulowana w art. 61 § 3 p.p.s.a., może dotyczyć tylko takiej kategorii aktów administracyjnych, które stwierdzają lub tworzą po stronie swoich adresatów obowiązki prawne lub uprawnienia. Z przymiotu wykonalności nie korzystają akty administracyjne o charakterze odmownym (por. postanowienia NSA: z 23 lipca 2009 r., II FZ 282/09; z 8 lipca 2009 r., II GZ 149, powołane w uzasadnieniu orzeczenia są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi złożonej do sądu administracyjnego jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Piasecznie w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Ww. postanowienie nie korzysta z przymiotu tak rozumianej wykonalności. Zaskarżone orzeczenie nie stwierdza, ani nie tworzy po stronie skarżącej nowych uprawnień lub obowiązków, nadających się do egzekucji. Wynika to zarówno z jego zakresu, jak i charakteru prawnego. Słusznie zatem sąd pierwszej instancji uznał, że zaskarżone postanowienie należy do tej kategorii aktów administracyjnych, które nie posiadają przymiotu wykonalności, a tym samym nie można orzec o wstrzymaniu jego wykonania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd pierwszej instancji przywołał prawidłową podstawę prawną rozstrzygnięcia, wyjaśniając przesłanki zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Sędzia Jacek Pruszyński