II OSK 617/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie: sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz (spr.) sędzia del. WSA Tomasz Świstak Protokolant sekretarz sądowy Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 224/15 w sprawie ze skargi D. B. i M. B. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 22 października 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę D. B. i M. B. na postanowienie Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2014 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2007 r. Starosta Powiatu Gryfickiego zatwierdził projekt budowlany i udzielił D. i M. B. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych obejmujących rozbudowę i przebudowę budynku pensjonatu [...] wraz z wewnętrznymi i zewnętrznymi instalacjami, miejscami postojowymi dla samochodów osobowych oraz rozbiórkę części istniejącego budynku pensjonatowo – technicznego; parametry techniczne budynku po rozbudowie i przebudowie – pow. zabudowy 470 m2, pow. użytkowa 1115,2 m2 i kubaturA 3834 m3, kategoria obiektu budowlanego XIV. Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Starosta Powiatu Gryfickiego zmienił powyższe pozwolenie w zakresie istotnych rozwiązań architektoniczno – budowlanych i instalacyjnych, związanych w szczególności z dobudową klatki schodowej oraz korektą rozwiązań funkcjonalnych pomieszczeń (w tym m. in. wykonanie kuchni z zapleczem na parterze, zmiana układu pokoi gościnnych z łazienkami), powierzchnia zabudowy budynku po zmianie – 503,50 m2, kategorię obiektu budowlanego (bez zmian) określono jako XIV. Wnioskiem z dnia 18 kwietnia 2013 r. inwestor wystąpił o udzielenie pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części pensjonatu z wyłączeniem pokoi nr 10, 11, 12, 13. Ponieważ w trakcie przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że nie zostały wykonane wszystkie roboty budowlane objęte udzielonym pozwoleniem, które umożliwiałyby udzielenie pozwolenia na użytkowanie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gryficach decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku. Wnioskiem z dnia 2 grudnia 2013 r. Asesor Prokuratury Rejonowej w Gryficach wystąpił do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie przystąpienia do użytkowania budynku pensjonatu bez wymaganego prawem pozwolenia na użytkowanie, stwierdzając, że użytkowanie obiektu bez przewidzianej przepisami zgody potwierdził również współwłaściciel pensjonatu M. B. w trakcie przesłuchania w Prokuraturze Rejonowej w Poznaniu. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gryficach w dniu 10 grudnia 2013 r. wszczął postępowanie w sprawie przystąpienia do użytkowania ww. budynku z naruszeniem przepisów, a następnie w dniach 4 czerwca 2014 r. i 7 sierpnia 2014 r. przeprowadził kontrolę rozbudowanej części budynku pensjonatu i stwierdził, że zarówno przebudowana, jak i rozbudowana część budynku jest użytkowana. W części rozbudowanej użytkowana jest recepcja, tak jak większość pokoi gościnnych w rozbudowanej części. W pokojach tych przebywają wczasowicze, którzy wyjaśnili, że przebywają w pokoju na wczasach i są w nim zameldowani. Wizualnie stwierdzono, że w rozbudowanej części, w co najmniej 20 pokojach, zakwaterowani są wczasowicze. W oględzinach nie uczestniczyli inwestorzy. Postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gryficach na podstawie art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1, 2 , 3, art. 59g ust. 1, 2, 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze. zm. – zwanej dalej Prawem budowlanym) oraz art. 123 K.p.a. nałożył na D. i M. B. karę z tytułu przystąpienia do użytkowania rozbudowanej części budynku pensjonatu [...], na terenie działki oznaczonej nr ew. [...], bez pozwolenia na użytkowanie w wysokości 112.500 zł. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła D. i M. B. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a. oraz art. 57 ust. 7 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Zdaniem organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał jednoznacznie wskazuje, że inwestor przystąpił do użytkowania rozbudowanej części obiektu pensjonatu bez uzyskania stosownego pozwolenia. W świetle natomiast zmian wprowadzonych decyzją Starosty Gryfickiego z dnia [...] listopada 2009 r. kara za nielegalne użytkowanie rozbudowanej części pensjonatu została obliczona zgodnie art. 59 f ust. 1, 2, 3 Prawa budowlanego i stanowi iloczyn stawki opłaty (s) = 500zł x 10, współczynnika kategorii obiektu (k) =15, współczynnika wielkości obiektu (w) 1,5 - (5.000 zł x 15 x 1,5) i wynosi 112.500 zł. Skargę na powyższe postanowienie złożyli D. i M. B., zarzucając mu naruszenie art. 57 ust. 7, art. 59f ust. 1 – 3, art. 59g ust. 1 – 3 Prawa budowlanego oraz art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, że warunki zawarte w decyzji z dnia [...] października 2007 r. zmienione decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. nie były kwestionowane przez skarżących i dlatego zarzut błędnej kwalifikacji inwestycji jako należącej do kategorii obiektów XIV, nie może być skutecznie podnoszony w sprawie. Ze względu na tę kategorię skarżący mieli obowiązek przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Obowiązek ten został ujęty w pierwszej decyzji o pozwoleniu na przebudowę i rozbudowę obiektu skarżących i nie podlegał zmianie. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie ulega wątpliwości, że skarżący uchybili obowiązkowi z art. 55 Prawa budowlanego, a okoliczność ta została w sposób należyty, rzetelny i wyczerpujący udowodniona. Zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności protokół z dnia 7 sierpnia 2014 r. sporządzony z oględzin obiektu, dokumentacja fotograficzna, zeznania M. B., jednoznacznie wskazują, że inwestorzy użytkowali rozbudowaną część pensjonatu, zgodnie z projektowanym przeznaczeniem tego obiektu, tj. na cele turystyczne. W okolicznościach niniejszej sprawy zdaniem Sądu pierwszej instancji zasadnie nałożono na skarżących na mocy art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, karę w wysokości określonej w art. 59 f Prawa budowlanego. Wysokość kary została prawidłowo obliczona. Zarzut dotyczący błędnie przyjętej wielkości kubatury do wyliczenia kary nie znajduje potwierdzenia w materiale sprawy, a strona również takiego dowodu nie wskazała. Zmiany wprowadzone decyzją Starosty Gryfickiego z dnia [...] listopada 2009 r. spowodowały wzrost wielkości parametru zabudowy powierzchni obiektu, a zatem ogólna kubatura obiektu mogła ulec tylko powiększeniu. Niewielki wzrost tej wartości nie ma jednak znaczenia dla wyliczenia wielkości kary, ponieważ współczynnik wielkości obiektu (w) wynoszący 1,50 ma zastosowanie przy kubaturze powyżej 2500 m3 do 5000 m3. Zgodnie z art. 59 f ust. 1, 2, 3 Prawa budowlanego, kara stanowi iloczyn stawki opłaty (s) = 500 zł x 10, współczynnika kategorii obiektu (k) = 15, współczynnika wielkości obiektu (w) 1,5 - (5.000 zł x 15 x 1,5) i jest równa kwocie 112.500 zł. Również jako niezasadny ocenił Sąd zarzut naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 K.p.a., a zebrany materiał dowodowy jest wystarczający dla podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył M. B., zaskarżając go w całości i zarzucając mu: 1. naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniu przez Sąd pierwszej instancji art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego poprzez przyjęcie, że okoliczności sprawy nie mogły mieć wpływu na odstąpienie od wymierzenia kary; 2. naruszenie przepisów proceduralnych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik postępowania, polegające na zastosowaniu przez Sąd pierwszej instancji art. 151 P.p.s.a. i oddalenie skargi w sytuacji, gdy zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. winien był uchylić orzeczenia organów wobec błędnego zastosowania przez te organy art. 57 ust. 7 Prawo budowlanego oraz naruszenia art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz obu wydanych w sprawie postanowień i zasądzenie od organu zwrotu kosztów niniejszego postępowania według norm przepisanych. W związku ze zgonem skarżącej D. B., jako jej następcy prawni zostali wskazani M. B., A. B. i M. B. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Oceniając wniesioną w sprawie kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) i nie dostrzegając przy tym przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, jako chybiony należało ocenić zarzut naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 oraz art. 107 § 3 K.p.a. Strona skarżąca kwestionując prawidłowość przeprowadzonego przez organy nadzoru budowlanego postępowania oraz jego ocenę przez Sąd pierwszej instancji wskazała na takie okoliczności jak moment złożenia przez inwestorów wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie w dniu [...] maja 2013 r., ośmiomiesięczny termin do jego rozpoznania, wydania decyzji o odmowie udzielenia pozwolenia na użytkowanie oraz podkreśliła to, że inwestor ponosi straty poprzez niemożność użytkowania pensjonatu. Zauważyć trzeba, że ww. okoliczności pozostają bez związku z przedmiotem niniejszej sprawy. W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że budynek – jak wskazał Sąd pierwszej instancji – zaszeregowany do XIV kategorii w udzielonym pozwoleniu na budowę wymagał przed przystąpieniem do użytkowania uzyskania ostatecznej decyzji w tym przedmiocie, którego inwestorzy (skarżący) nie uzyskali, a mimo to przystąpili do jego użytkowania, czego w rozpoznawanej kasacji nawet nie kwestionowano. W tej sytuacji skoro zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego: "W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i art. 55 Prawa budowlanego, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego (...)" obowiązkiem organu było wymierzenie inwestorom z tego tytułu kary. Z tych też przyczyn jako niezasadny należało ocenić zarzut naruszenia art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił rozpoznawaną kasację.