II SA/Sz 512/20
Административные суды2023-11-23
Номер дела
II SA/Sz 512/20
Суд
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Дата решения
2023-11-23
Тип
Wyrok WSA w Szczecinie
Судьи
Katarzyna SokołowskaKrzysztof SzydłowskiPatrycja Joanna Suwaj
Резолютивная часть
Oddalono skargę
Текст решения
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędziowie Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Alicja Poznańska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 listopada 2023 r. sprawy ze skargi B. K. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego oddala skargę.
UZASADNIENIE
Po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego na wniosek P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: Inwestor lub Spółka) o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, Burmistrz N. , decyzją z 13 czerwca 2017 r., wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016, poz. 23), dalej jako "k.p.a." i art. 50, ust. 1, art. 51 ust. 1 pkt 2, w związku z art. 4 ust. 2 pkt 1, ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 roku, poz. 1073) ustalił na rzecz Spółki warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. ", zlokalizowanej w B. , na działce nr [...], gm. N. .
Po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez B. K. i J. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z 29 września 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza N.
Powyższa decyzja organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie przez B. K. i J. K.. Sąd, wyrokiem z 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1430/17, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 29 września 2017 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. z dnia 13 czerwca 2017 r.
Uzasadniając wyrok Sąd wskazał w szczególności, iż organ ograniczył się jedynie do wskazania, że brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wynika z załączonej do wniosku "Kwalifikacji przedsięwzięcia", natomiast organ odwoławczy, jakkolwiek poddał ocenie wskazany dokument, to jednak jego uwadze umknęły istotne okoliczności dotyczące parametrów planowanej inwestycji i jej usytuowania. Jak wskazano, organy nie poczyniły też należytych ustaleń w zakresie występowania miejsc dostępnych dla ludności. Powinny one obejmować (po prawidłowym ustaleniu zasięgu oddziaływania wiązek promieniowania) również stwierdzenie, czy na terenie, na który będzie oddziaływać planowane zamierzenie znajduje się zabudowa, jeżeli tak to jaka, a także, czy dla działek znajdujących się w tym obszarze wydano decyzje o warunkach zabudowy. Dopiero bowiem odniesienie prawidłowo określonego zasięgu oddziaływania inwestycji do znajdującej się w nim zabudowy (zarówno istniejącej, jak i tej, która w oparciu o wydane decyzje o warunkach zabudowy może powstać) pozwoli na wiarygodne określenie, czy przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej niezbędne będzie przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko. Jak dostrzegł Sąd, w badanej sprawie organ pierwszej ustaleń takich nie poczynił, opierając się wyłącznie na przedstawionej przez Inwestora "Kwalifikacji inwestycji" i nie dokonując własnej oceny przedstawionych w tym dokumencie parametrów. Natomiast organ odwoławczy, podejmując próbę weryfikacji inwestycji w kontekście konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, nie zauważył, że opracowanie to nie zawiera wystarczających danych dotyczących skumulowanego oddziaływania anten i ich otoczenia.
Od wskazanego wyżej wyroku Spółka wywiodła skargę kasacyjną, która została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2021 r., sygn. akt II OSK 2405/18.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku Inwestora, decyzją Nr [...] z dnia 28 listopada 2019 r., Burmistrz N. ponownie ustalił warunki lokalizacji wnioskowanej inwestycji celu publicznego.
Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie złożyli: B. K. i J. K..
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie, decyzją z 15 kwietnia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Jak wyjaśnił organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji, uchylenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie objętych skargą rozstrzygnięć organów administracji, skutkowało koniecznością ponownego rozpatrzenia wniosku Inwestora przez organ pierwszej instancji. Jednocześnie, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiązały w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe postępowanie było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Po przytoczeniu fragmentów uzasadnienia zapadłego na wcześniejszym etapie sprawy wyroku WSA Kolegium wskazało, że ponownie rozpatrując wniosek Inwestora dotyczący ustalenia warunków lokalizacji inwestycji celu publicznego, organ administracji wziął pod uwagę przedstawione przez Inwestora opracowania w postaci kwalifikacji przedsięwzięcia oraz analizy występowania obszaru pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych 0,1 W/m2. Przedłożono też dokument pod nazwą: Analiza występowania obszaru pól elektromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych 0,1 W/m2 dla instalacji radiokomunikacyjnej co pozwalało na ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji. W przywołanej analizie występowania obszaru pól elektromagnetycznych, autor opracowania przedstawił wykaz anten, parametry techniczne i maksymalne zasięgi pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych oraz sumaryczne moce EIRP. Wyniki obliczeń przedstawiono w formie graficznej jako rzuty pionowe z zaznaczonymi najmniejszymi odległościami pomiędzy osią występowania obszaru o gęstości mocy przekraczającej 0,1 W/m2 (dopuszczalny poziom pola elektromagnetycznego w środowisku dla miejsc dostępnych dla ludności) a poziomem terenu i miejscami dostępnymi dla ludności, jak też jako rzut poziomy naniesiony na kopię mapy katastralnej. Obliczone i pokazane na rysunkach zasięgi występowania wartości granicznych pola elektromagnetycznego (powyżej 0,1 W/n2) odpowiadają maksymalnym wartościom, z jakimi stacja może pracować. I tak, obszar takiego oddziaływania obiektu rozciąga się w płaszczyźnie poziomej na odległość 39,9 m od osi wiązki dla wszystkich trzech azymutów. W obszarze tym nie znajdują się obecnie budynki. Ponadto obszar o gęstości mocy przekraczającej 0,1 W/m2 rozciąga się na wysokości 48,6 m (najniższa wysokość przy maksymalnym pochyleniu anten na azymucie 210°) - zatem w obszarze przyjmowanym jako niedostępny dla ludności.
W ocenie Kolegium organ pierwszej instancji przeanalizował też wydane decyzje o warunkach zabudowy dla obszaru oddziaływania inwestycji - w uzasadnieniu decyzji zawarto informację o wyniku rzeczonej analizy. Wynika z niej, że taka decyzja została wydana dla terenu działki nr [...]. Z dołączonej do odwołania kopii decyzji Nr [...] z dnia 21 września 2017 r. Burmistrza N. wynika, że w obszarze oddziaływania inwestycji, na bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji działce nr [...] może powstać budynek mieszkalny jednorodzinny. Dla tej wskazanej potencjalnej inwestycji obszar o gęstości mocy przekraczającej 0,1 W/m2 rozciągałby się na wysokości 48,9 m (najniższa wysokość przy maksymalnym pochyleniu anten na azymucie 310°, to jest na kierunku przebiegi osi wiązki do działki nr [...]), nadal w obszarze przyjmowanym jako niedostępny dla ludności. Natomiast maksymalna wysokość budynku ustalona w decyzji i mierzona od poziomu terenu do kalenicy to 9 m.
Odnosząc się do innych zarzutów odwołania Kolegium wskazało, iż nie dają one podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. W aktualnym stanie prawnym wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie ma bowiem cech zagadnienia wstępnego, o jakim mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., w stosunku do postępowania w przedmiocie uzyskania decyzji lokalizacyjnej.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących zapewnienia udziału stron w postępowaniu wyjaśniono, że jak wskazuje art. 49 k.p.a., jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Z kolei, zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Jedynie Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. W świetle przywołanych unormowań, stronom postępowania lokalizacyjnego innym niż inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których mają być zlokalizowane inwestycje, nie doręcza się decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, lecz komunikuje w drodze publicznego ogłoszenia (poprzez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty sposób). Adresatem publicznych ogłoszeń o wszczęciu postępowania lokalizacyjnego oraz o postanowieniach i decyzji kończącej to postępowanie, jest każdy podmiot będący, w znaczeniu materialnoprawnym (tj. z uwagi na posiadany interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a.), stroną postępowania lokalizacyjnego, za wyjątkiem inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których przewidziano lokalizację planowanych inwestycji. Nie ma przy tym znaczenia, czy ów podmiot został wcześniej formalnie uznany za stronę przez organ prowadzący postępowanie.
Odnosząc się do zarzutów w zakresie celowości powołania biegłych mających ocenić czy wnioskowana inwestycja jest inwestycją celu publicznego, zdaniem Kolegium, nie mógł być on uwzględniony. Wyjaśniono w szczególności, że sokoro wyspecjalizowany organ odrębny (RDOŚ) nie zajmuje stanowiska w sprawie inwestycji z tej przyczyny, że obszar jej położenia nie pokrywa się z obszarem objętym ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody, brak jest uzasadnienia do powoływania osobnego biegłego do oceny oddziaływania inwestycji na środowisko.
Co do zarzutu w zakresie charakteru inwestycji Kolegium nadmieniło, że w judykaturze powszechnie przyjmuje się, że aby inwestycja została uznana za inwestycję celu publicznego, musi charakteryzować się dwoma cechami. Po pierwsze, musi być to przedsięwzięcie o znaczeniu lokalnym, ponadlokalnym bądź krajowym. Po drugie, przedsięwzięcie musi stanowić realizację celów wskazanych w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Łączne spełnienie obu przesłanek przesądza, że dane przedsięwzięcie spełnia wymogi pozwalające na zaliczenie go do inwestycji celu publicznego. Dla uznania inwestycji za inwestycję celu publicznego nie ma natomiast znaczenia status podmiotu podejmującego działania inwestycyjne oraz źródła finansowania. Pojęcie inwestycji celu publicznego zostało oparte na kryterium przedmiotowym, nie zaś podmiotowym czy funkcjonalnym. Na podstawie określonej treści wniosku i dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy należy przyjąć, że inwestycja obejmująca budowę instalacji radiokomunikacyjnej, składającej się z wieży wolnostojącej wraz z instalacją na niej anten nadawczych i radiolinii, posadowieniem urządzeń sterujących u podstawy wieży oraz wewnętrzną linią zasilającą stanowi inwestycję celu publicznego o znaczeniu lokalnym i ponadlokalnym w zakresie o jakim mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Bowiem zgodnie z art. 4 pkt 18 tej ustawy, przez łączność publiczną należy rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego. Z kolei w myśl art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2018 r. poz. 1954) infrastruktura telekomunikacyjna to urządzenia telekomunikacyjne, oprócz telekomunikacyjnych urządzeń końcowych, oraz w szczególności linie kanalizacje i kablowe, słupy, wieże, maszty, kable, przewody oraz osprzęt, wykorzystywane do zapewnienia telekomunikacji, natomiast publicznie dostępna usługa telekomunikacyjna to usługa telekomunikacyjna dostępna dla ogółu użytkowników (art. 2 pkt 31 Prawa telekomunikacyjnego). Nie ma zatem znaczenia dla klasyfikacji przedsięwzięcia to, że jak sugeruje pełnomocnik odwołujących, iż Inwestor zamierza świadczyć usługi telekomunikacyjne w oparciu o własną infrastrukturę telekomunikacyjną albo to, że obecnie mieszkańcy miejscowości posiadają dostęp do tych usług.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących wcześniej zapadających decyzji Kolegium wyjaśniło, że rozpatrywana w 2017 r. inwestycja budowy stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. na terenie działki nr [...] obręb ewidencyjny B. , obejmowała stację bazową o innych parametrach anten i innym ich ustawieniu.
Pismem z 18 maja 2020 r. pełnomocnik B. K. i J. K. wniósł skargę na powyższą decyzję Kolegium zarzucając skarżonemu rozstrzygnięciu:
1. wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
a) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie zawieszenie postępowania administracyjnego toczącego się pod sygnaturą akt [...] jest niezasadne, a rozstrzygnięcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w żaden sposób nie wpłynie na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, podczas gdy Skarżący wskazywali organowi I instancji, iż rozpatrzenie sprawy zależy od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, przed którym to Sądem toczy się postępowanie pod sygn. akt: II SA/Sz 1050/19 wskutek złożenia skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 września 2019 r. w spr. [...], którą to organ utrzymał w mocy decyzję Burmistrza N. z dnia 23 kwietnia 2019 r. umarzającą postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie "Stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. - nr projektu [...] - działka nr [...] obręb ew. B. , gmina N. ";
b) art. 28 k.p.a. poprzez nieuznanie przez organ I instancji J. i B. K. za strony postępowania, oraz uznanie przez organ II instancji, iż nie ma znaczenia czy odwołujący się zostali formalnie uznani przez organ I instancji za stronę podczas gdy postępowanie dotyczy ich interesu prawnego, jako właścicieli nieruchomości sąsiedniej tj. działki gruntu [...], na którą inwestycja celu publicznego zgodnie z zebranym materiałem dowodowym będzie oddziaływać - zgodnie z treścią uzasadnienia decyzji, gdzie działka nr [...] została wskazana jako bezpośrednio sąsiadująca z działką, na której planowana jest inwestycja;
c) art. 10 § 1 k.p.a, - poprzez niezapewnienie przez organ I instancji J. i B. K. jako stronie, czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. zlokalizowanej w B. na działce [...], gm. N. i niedoręczenie wydanej w dniu 28 listopada 2019 r. decyzji ich pełnomocnikowi, którego to umocowanie znajdowało się w aktach sprawy;
d) art. 40 § 2 k.p.a. i art. 6 k.p.a. - poprzez niedoręczenie decyzji organu I instancji z dnia 28 listopada 2019 r. pełnomocnikowi Skarżących, mimo prawidłowego ustanowienia pełnomocnika w osobie radcy prawnego, co jednocześnie stanowi naruszenie zasady doręczeń w postępowaniu administracyjnym oraz zasady praworządności;
e) art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez pominięcie przez organ I instancji tożsamości stron oraz stanu faktycznego co do decyzji wydanej z dniem:
- 13 czerwca 2017 r., [...],
- 4 października 2018 r. [...],
gdzie lokalizacja masztu antenowego jest tożsama z aktualną w zaskarżonej decyzji, a kąt i zasięg odziaływania anten na działkę Skarżących jest również tożsamy co w ww. decyzjach, które zostały uchylone: wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1430/17;
f) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego zarówno przez organ I instancji jak i organ II instancji, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych i zakwalifikowania przedsięwzięcia, w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, jako przedsięwzięcie nie zaliczające się do przedsięwzięć wyszczególnionych w rozporządzeniu, dla których wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
g) art. 84 k.p.a. poprzez niepowołanie przez organ I instancji biegłego specjalisty z zakresu budownictwa telekomunikacyjnego oraz niepowołanie tego biegłego na wniosek Skarżących przez organ II instancji, który zbadałby wiarygodność dokumentów dotyczących projektu budowy stacji bazowej telefonii komórkowej złożonych przez operatora P. sp. z o.o. i prawdziwość podanych w nich parametrów, uznając dokumenty za wiarygodne, nie posiadając przy tym żadnej wiedzy specjalnej w tym zakresie.
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy a to:
a) art. 6 w zw. z art. 4 pkt 18 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie zarówno przez organ I instancji jak i organ II instancji, iż przedsięwzięcie polegające na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. — nr projektu [...] zlokalizowanej w B. na działce nr [...] gmina N. spełnia definicję celu publicznego podczas gdy w okolicach miejscowości B. znajdują się już maszty telekomunikacyjne innych operatorów, zapewniające zasięg telefonii komórkowej, do korzystania z których spółka P. sp. z o.o. posiada tytuły prawne za wynagrodzeniem, zaś spółka P. sp. z o.o. chcąc wybudować przedmiotową stację bazową kieruje się jedynie własnym interesem ekonomicznym w uzyskaniu decyzji dotyczącej jej lokalizacji - a mianowicie uniknięcia konieczności ponoszenia opłat za korzystanie z istniejącej infrastruktury sieciowej innych operatów - co nie jest celem publicznym w rozumieniu ww. ustawy;
b) § 3 ust. 1 pkt 8 lit. d Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez uznanie przez organ I instancji, iż inwestycja nie będzie zaliczać się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, oraz poprzez nie odniesienie się w tej kwestii przez organ II instancji;
c) art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska poprzez uznanie przez organ I i II instancji, że nieruchomość skarżących, stanowiąca działkę ewidencyjną o numerze [...], nota bene posiadająca warunki zabudowy oraz nieruchomość stanowiąca drogę nie są terenem dostępnym dla ludności, na który oddziaływać będzie planowana inwestycja;
d) art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko poprzez uznanie, że planowane przedsięwzięcie nie kwalifikuje się jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko i w związku z tym nie wymaga wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
e) art. 61 ust. 1 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, przy jednoczesnym niezastosowaniu zasady dobrego sąsiedztwa, i przyjęcie, iż planowana inwestycja jest elementem infrastruktury, który nie podlega warunkom i wymaganiom dotyczącym kształtowania ładu przestrzennego (bez uzasadnienia tego stanowiska — a więc w konsekwencji z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak poprawnie sporządzonego uzasadnienia faktycznego i prawnego);
f) naruszenie i pominięcie uzasadnionego, chronionego prawem interesu Skarżących jako osoby trzeciej w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - poprzez pominięcie wpływu planowanej inwestycji i jej odziaływania na działkę [...] Skarżących oraz możliwości oddziaływania planowanej inwestycji na:
- sferę majątkową Skarżących i wpływ planowanej inwestycji na wartość działki [...],
- zdrowie fizyczne i psychiczne Skarżących w związku z faktem, iż przedmiotowa oś promieniowania anteny sektorowej znajduje się dokładnie w linii zabudowy domu jednorodzinnego z zagospodarowanym poddaszem, zlokalizowanym na działce nr [...], stanowiącej własność wnioskodawców — zgodnie z decyzją nr [...] o warunkach zabudowy,
- rekreacyjne wykorzystanie działki [...] przez Skarżących,
- przystanek autobusowy PKS na południe od działki nr [...], który został pominięty w toku ustaleń przez organ i nie został zakwalifikowany jako miejsce dostępne dla ludności,
- dotychczasowe walory krajobrazowe działki [...] Skarżących poprzez lokalizację masztu antenowego o wysokości do 56 m n.p.t. bezpośrednio w sąsiedztwie ich nieruchomości;
g) obszaru strefy specjalnej ochrony ptaków "Zalew S. " kod obszaru PLB [...] - poprzez przyjęcie przez organ I instancji, iż inwestycja nie oddziałuje potencjalnie na ów obszar ochrony nie zasięgając w niniejszej kwestii wiadomości specjalistycznych posiadanych przez biegłych z zakresu ochrony przyrody oraz oddziaływania podobnych inwestycji na środowisko
- w konsekwencji organ I instancji naruszył przepisy postępowania w sposób istotnie wpływający na treść zaskarżonej decyzji, a mianowicie art. 75 §1 k.p.a. i art. 84 §1 k.p.a.
Pełnomocnik skarżących na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci fotografii wykonanych na nieruchomości Skarżących i wydruku mapy zawierającej lokalizację masztów antenowych operatorów sieci komórkowych na okoliczność bliskości planowanej inwestycji do miejsc dostępnych dla ludności, lokalizacji masztów antenowych innych operatorów, z których może korzystać operator P. Sp. z o.o., oddziaływania masztów antenowych na okolicę, nieposiadania przez inwestycję charakteru celu publicznego (braku znaczenia lokalnego, ponadlokalnego lub krajowego z uwagi na lokalizacje masztów innych operatorów) i planowania rozpoczęcia inwestycji polegającej na budowie domu jednorodzinnego przez Skarżących.
Wskazując na powyższe pełnomocnik Skarżących wystąpił o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Kolejnym pismem, z 28 sierpnia 2020 r. pełnomocnik Skarżących wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z płyty CD zawierającej nagranie z nieruchomości skarżących oraz wydruku mapy zawierającej lokalizację masztów antenowych operatorów sieci komórkowych na okoliczność tego, iż planowana inwestycja polegająca na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej będzie oddziaływać niekorzystnie zarówno na nieruchomość Skarżących będącej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji jak i na inne miejsca dostępne dla ludności (np. przystanek autobusowy) oraz bliskości planowanej inwestycji do innych masztów antenowych o konstrukcji kratowej należących do innych operatorów sieci komórkowych, a co za tym idzie powiązań z innymi przedsięwzięciami, w szczególności kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć realizowanych i zrealizowanych, emisji i występowania innych uciążliwości, zagrożenia dla zdrowia ludzi, w tym wynikającego z emisji; usytuowania przedsięwzięcia, z uwzględnieniem możliwego zagrożenia dla środowiska, w szczególności przy istniejącym i planowanym użytkowaniu terenu.
Kolejnym pismem, z 24 maja 2022 r. pełnomocnik Skarżących wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci: decyzji Starosty P. nr [...] z dnia 23 grudnia 2021 r. oraz mapy BTS na okoliczność lokalizacji masztów antenowych innych operatorów, z których może korzystać operator P. Sp. z o.o., oddziaływania masztów antenowych na okolicę, nieposiadania przez inwestycję charakteru celu publicznego i istnienia już w okolicy planowanej inwestycji przedsięwzięcia o podobnym charakterze a także istnienia obowiązku sprawdzenia możliwego oddziaływania skumulowanej mocy anten.
W piśmie z 25 października 2023 r. pełnomocnik Inwestora wniósł o oddalenie skargi oraz przedstawił swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przy czym Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm. – zwanej dalej: "p.p.s.a.").
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji ustalającą na rzecz Spółki lokalizację inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej na terenie działki nr [...] obręb ewidencyjny B.
Materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowił art. 56 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 977 z późn. zm.), zgodnie z którym nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest decyzją uznaniową, lecz decyzją związaną. Zatem jeśli wniosek o ustalenie dotyczy inwestycji, której lokalizacja pozostaje w zgodzie z przepisami ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz z unormowaniami przewidzianymi w przepisach szczególnych i czyni zadość warunkom formalnym, organ właściwy w sprawie winien wydać decyzję pozytywną.
Jeśli chodzi natomiast o zakres analizy do której zobowiązany jest organ administracji przed wydaniem decyzji lokalizacyjnej to wynika on z art. 53 ust. 3 ustawy. W myśl powyższego przepisu, właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy:
1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych;
2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.
Natomiast w decyzji, zgodnie z art. 54 ustawy organ jest zobowiązany określić:
1) rodzaj inwestycji;
2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy zgodne z planem ogólnym oraz wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:
a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,
b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,
c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,
e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;
3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1.
Na wcześniejszym etapie postępowania w rozpytywanej sprawie zapadł wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 19 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 1430/17 na mocy którego uchylono decyzje organów obu instancji. Jak wynika z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba, że przepisy prawa uległy zmianie.
Nie można nie dostrzegać, że w badanej sprawie przepisy będące podstawą rozstrzygania przez Sąd uległy zmianie. Do czasu ich zmiany przy okazji badania kwestii oddziaływania instalacji takiej jak planowana przez Inwestora istotne znaczenie miały przepisy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco albo mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko zaliczały również instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne emitujące pola elektromagnetyczne z antenami o określonych mocach. Z dniem 4 czerwca 2022 r. przepisy wskazanego wyżej rozporządzenia uległy zmianie. Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1071) uchylono m.in. § 3 ust. 1 pkt 8 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Oznacza to, że od 4 czerwca 2022 r. instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola, elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz nie są przedsięwzięciami uznawanymi za mogące znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z powyższym nie ma podstaw do badania nakładania się wiązek promieniowania ani do badania kumulacji wiązek promieniowania, ponieważ wynik takiego badania jest irrelewantny.
W świetle powyższej nowelizacji przepisów znaczna część zapadłego wcześniej wyroku Sądu, jako odnosząca się to powyższego aspektu ustalania lokalizacji inwestycji celu publicznego ma aktualnie walor historyczny, a organy administracji były zobowiązane w dacie orzekania uwzględnić zmianę przepisów. Przy czym w kontekście części zgłaszanych w skardze zarzutów należy też dostrzec, iż - wskazywana przez Skarżących - decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 10 września 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia jest aktualnie ostateczna i prawomocna. Skarga wniesiona przez Skarżących na powyższą decyzję została prawomocnie oddalona wyrokiem WSA w Szczecinie z 22 czerwca 2023 r. sygn. akt. II SA/Sz 304/23.
W świetle powyższego zarzuty dotyczące konieczności uzyskania przez Inwestora decyzji środowiskowej czy też oparte na twierdzeniu o zasadności oczekiwania na rozpatrzenie zagadnienia wstępnego nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Brak jest też do uznania za uzasadnione zarzutów dotyczących braku uczestnictwa Stron czy też ich pełnomocnika w postępowaniu. Jak prawidłowo i obszernie wyjaśnił w decyzji organ odwoławczy zgodnie z art. 49 k.p.a., jeżeli przepis szczególny tak stanowi, zawiadomienie stron o decyzjach i innych czynnościach organu administracji publicznej może nastąpić w formie publicznego obwieszczenia, w innej formie publicznego ogłoszenia zwyczajowo przyjętej w danej miejscowości lub przez udostępnienie pisma w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej właściwego organu administracji publicznej. Ów przepis szczególny w realiach badanej sprawy stanowił art. 53 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowiący, że o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadamia się w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora oraz właścicieli i użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadamia się na piśmie. Z powyższego wynika jednoznacznie, że stronom postępowania lokalizacyjnego innym niż Inwestor oraz właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, na których mają być zlokalizowane inwestycje, nie doręcza się decyzji w sprawie lokalizacji inwestycji celu publicznego na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, lecz komunikuje w drodze publicznego ogłoszenia (poprzez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty sposób). Powyższe dotyczy także sytuacji, gdy ustanowili ono pełnomocnika. Zresztą przy ocenie takich zarzutów, nie można nie dostrzegać, że w badanej sprawie pełnomocnik Skarżących wniósł zarówno odwołanie od decyzji jak i wystąpił ze skargą do sądu administracyjnego. Stąd nie sposób stwierdzić w jaki sposób opisany powyżej sposób publikacji decyzji miałby naruszać uprawniania Skarżących w badanym postępowaniu.
Nietrafny okazał się także zarzut dotyczący oparty na twierdzeniu o wydaniu przez organy rozstrzygnięcia w sprawie już poprzednio dokumentów przedkładanych przez Skarżących wcześniejsze planowane inwestycje na działce objętej postępowaniem dotyczyły masztu telefonii komórkowej o innych parametrach niż ustalane w zaskarżonej decyzji lokalizacyjnej. Sprawia to, iż brak jest podstaw do przyjmowania, iż przedmiot takich decyzji jest tożsamy. Odrębną kwestią w badanej sprawie jest opisana wyżej zmiana przepisów również mająca znacznie dla oceny zastosowania zasady res iudicata.
Nie sposób też uznać za uzasadniony zarzutu braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, bowiem organ administracji uzupełnił materiał dowodowy w zakresie umożlwiającym wykonanie zaleceń Sądy wynikających z wiążącego go wyroku. W szczególności swoje rozstrzygnięcie opierał na stosowej analizie przedłożonej przez Inwestora która w żaden sposób nie została zakwestionowana przez Skarżących. Przedkładane przez skarżących dokumenty w istocie potwierdzają założenia i ustalenia przyjęte w owej analizie.
Jeśli chodzi o stanowisko Skarżących dotyczące obowiązku czy też potrzeby skorzystania z opinii biegłych to z obowiązujących przepisów nie wynikał obowiązek sięgania do biegłych w toku weryfikacji dokumentacji przedkładanej przez Inwestora. Ustawodawca wyraźnie wskazał na sytuacje w których wymagane jest zaopiniowanie decyzji przez wyspecjalizowane organy współdziałające i w ten sposób wyznaczył podstawowe zasady weryfikacji zgodności inwestycji z przepisami. Natomiast sięgnięcie po opinie biegłych powinno następować jedynie, gdy organ uzna, że sprawie wymagane są wiadomości specjalne (art. 84 § 1 k.p.a.). Taka zaś sytuacja nie zaistniała w rozpatrywanej sprawie.
Nietrafne są też twierdzenia skargi oparte na w istocie niespornej okoliczności, że w miejscowości znajdują się już maszty innych operatorów, zapewniające zasięg telefonii komórkowej co miałoby skutkować niemożność jej dalszej rozbudowy czy też unowocześniania. W szczególności z takiej przyczyny planowana inwestycja nie może tracić waloru inwestycji celu publicznego.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, dla uznania, czy mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego muszą być łącznie spełnione dwie przesłanki. Po pierwsze, podjęte działania powinny mieć co najmniej znaczenie lokalne (gminne) lub ponadlokalne. Po drugie, przedmiot inwestycji (cel) musi być zgodny z celami wymienionymi w art. 6 u.g.n. (por. np. wyrok NSA z 12 października 2022 r., sygn. akt II OSK 3777/19). Jeżeli chodzi o lokalne (gminne) lub ponadlokalne znaczenie inwestycji, tu istotne jest przede wszystkim to, że dana inwestycja nie służy wyłącznie zaspokojeniu interesu prywatnego inwestora lub osoby trzeciej, ale ma znaczenie dla urzeczywistnienia interesu publicznego, istotnego dla pewnej zbiorowości, przynajmniej na poziomie lokalnym (por. np. wyrok NSA z 22 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 567/18). Z samej istoty przedmiotowej inwestycji wynika, że nie służy ona wyłącznie zaspokojeniu interesu indywidulanego inwestora lub właściciela działki, na której ma być posadowiona sporna wieża. Celem tej inwestycji jest zapewnienie radiowej transmisji danych, z której to transmisji mogą korzystać również podmioty znajdujące się w zasięgu anten sektorowych, w które ma być wyposażona sporna wieża. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że stacje bazowe telefonii komórkowej nie działają niezależnie, ale funkcjonują w sieciach i są ze sobą połączone właśnie za pośrednictwem tzw. sieci szkieletowej (por. np. wyrok NSA z 6 grudnia 2022 r. sygn. akt II OSK 3828/19).
Dalej należy wskazać, że w świetle art. 6 pkt 1 u.g.n., budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych obiektów i urządzeń łączności publicznej jest celem publicznym. W kontekście tego przepisu, przez łączność publiczną należy rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego (art. 4 pkt 18 u.g.n.). Z kolei infrastruktura telekomunikacyjna to urządzenia telekomunikacyjne, oprócz telekomunikacyjnych urządzeń końcowych oraz w szczególności linie, kanalizacje kablowe, słupy, wieże, maszty, kable, przewody oraz osprzęt, wykorzystywane do zapewnienia telekomunikacji (art. 2 pkt 8 Prawa telekomunikacyjnego). Przez usługę telekomunikacyjną rozumie się usługę polegającą głównie na przekazywaniu sygnałów w sieci telekomunikacyjnej (art. 2 pkt 48 Prawa telekomunikacyjnego). Natomiast publicznie dostępna usługa telekomunikacyjna to usługa telekomunikacyjna dostępna dla ogółu użytkowników (art. 2 pkt 31 Prawa telekomunikacyjnego).
Na tle powyższych regulacji wskazuje się w utrwalonym orzecznictwie, że zapewnienie funkcjonowania publicznie dostępnych usług telefonii komórkowej wymaga stworzenia odpowiedniej infrastruktury, opartej na systemie masztów wyposażonych w anteny, a tym samym budowa takich masztów stanowi inwestycję celu publicznego, o której mowa w art. 2 pkt 5 u.p.z.p. (por. np. wyrok NSA z 19 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2189/14; wyrok NSA z 25 lipca 2019 r., sygn. akt II OSK 2338/17; wyrok NSA 21 z lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 548/20).
Uzupełniająco należy dodać, że dla kwalifikacji budowy stacji bazowej telefonii komórkowej jako inwestycji celu publicznego nie ma istotnego znaczenia to, czy w realiach danej sprawy właściciele sąsiednich nieruchomości uważają, że dalszy rozwój sieci telefonii komórkowej nie jest konieczny. Interesy tych osób są bowiem interesami indywidulanymi, ewentualnie grupowymi, nie wyrażają natomiast interesu publicznego. Interes publiczny, mający swe źródło m. in. w art. 1, art. 5 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, jest kategorią niedookreśloną, ale jego istota sprowadza się do zapewnienia przez władze publiczne pewnych potrzeb zbiorowych czy też realizacji określonych wartości istotnych dla funkcjonowania społeczeństwa jako takiego. Ocena, czy mamy do czynienia z interesem publicznym, winna być dokonywana z uwzględnieniem aktualnego stanu rozwoju społeczeństwa i gospodarki. Rozwój sieci telekomunikacyjnych ma niezwykle istotne znaczenie z punktu widzenia rozwoju gospodarki cyfrowej, a tym samym poprawy konkurencyjności gospodarki. W szczególności, w materiałach Komisji Europejskiej podkreśla się, że sieć 5G jest kluczową technologią sieci nowej generacji, która umożliwi innowacje i będzie wspierać transformację cyfrową (https://digital-strategy.ec.europa.eu/pl/policies/5g). Tym samym, rozwój sieci telekomunikacyjnych, którego niezbędnym elementem jest m. in. budowa i modernizacja infrastruktury obejmującej maszty i anteny, mieści się w kategorii ważnego interesu publicznego (por. np. wyrok NSA z 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt II OSK 2818/20).
Wiedzą powszechną jest, iż rozwój sieci telefonii komórkowej i w jej ramach zwiększenie transferu danych wymaga ciągłej rozbudowy sieci stacji bazowych komórkowej. Odbiorcy usług telekomunikacyjnych oczekują ciągłego ich ulepszania co wymusza na dostawcach podejmowanie kolejnych starań celem sprostania takim oczekiwaniom.
Organy trafnie rozważyły kwestię miejsc dostępnych dla ludności a podnoszona przez Skarżących argumentacja nie daje podstaw do przyjęcia, iż na planowana inwestycja będzie w niedopuszczalnym prawem sposób oddziaływała w takich miejscach.
Organy prawidłowo rozpatrzyły tez kwestię wpływu planowanej inwestycji i jej odziaływania na działkę Skarżących. W szczególności nie było rolą organu w badanym postępowaniu weryfikowanie czy wartość nieruchomości Skarżących wzrośnie czy też spadnie po wybudowaniu masztu. W szczególności ustalenia w tym zakresie nie mogły stanowić podstawy wydania Inwestorowi decyzji odmownej.
Natomiast co do zarzutów związanych z przystankiem autobusowym PKS to brak jest podstaw do uznania, że nie dotyczą one interesu prawnego Skarżących.
Odnosząc się do dowodów przedkładanych przez stronę w postaci fotografii czy nagrań wykonanych na nieruchomości Skarżących oraz dokumentów obrazujących położenia innych masztów telefonii komórkowej czy wydawania innych decyzji w żadnej mierze nie podważają one ustaleń organów administracji.
Wobec powyższego uznawszy, iż zgromadzony przez organy administracji materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz stwierdziwszy, że organy administracji przeprowadziły w wymaganym prawem zakresie swoje postępowanie obejmujące w szczególności ocenę zgodności inwestycji z przepisami odrębnymi, w tym z obowiązującymi w dacie orzekania przepisami prawa ochrony środowiska, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.