II SA/Sz 80/24

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy R. na wystąpienie pokontrolne Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia 12 grudnia 2023 r. nr [...] postanawia: odrzucić skargę UZASADNIENIE Pismem z dnia 10 stycznia 2024 r., Gmina Rewal, powołując się na treść art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, skargę na wystąpienie pokontrolne Wojewody Zachodniopomorskiego, z dnia 12 grudnia 2023 r., nr K-2.431.1.28.2023.6.GD/SR. W uzasadnieniu Gmina podniosła, że kwestionuje wskazany akt w zakresie nałożonego na nią zobowiązania do zwrotu kwoty 150 370 złotych, z tytułu nienależnych wypłat dokonanych na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Jednocześnie do skargi został dołączony wydruk potwierdzający zwrot stronie skarżącej wpisu sądowego w kwocie 200 zł w innej sprawie o sygn. akt II SA/Sz 890/23. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Zachodniopomorski wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Organ wyjaśnił, że w dniach 2 i 5-7 czerwca 2023 r. przeprowadzona została przez pracowników Zachodniopomorskiego Urzędu Wojewódzkiego w Szczecinie kontrola Wójta Gminy Rewal w przedmiocie realizacji zadania zleconego z zakresu administracji rządowej określonego w art. 13 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Organ stwierdził, że wypłacono środki - w łącznej kwocie 150 370 zł - niezgodnie z przepisami ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Wojewoda podkreślił, że w zaskarżonym wystąpieniu pokontrolnym zalecono zwrot ww. środków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność ustalając m.in., czy mieści się w katalogu spraw należących do właściwości sądu administracyjnego. W przypadku stwierdzenia braku kognicji sądu do rozpoznania sprawy, taka skarga, podlega odrzuceniu stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119 zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (§ 2a), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Wyliczenie zawarte w powyższym katalogu ma charakter zamknięty. Zaskarżenie aktu lub czynności w nim niewymienionych oznacza, że zainicjowana przez dany podmiot sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego. Odnosząc treść przywołanych przepisów do przedmiotu skargi dotyczącego wystąpienia pokontrolnego należy przyjąć, że nie mieści się on w katalogu aktów lub czynności objętych kontrolą sprawowaną przez sąd administracyjny. Wystąpienie pokontrolne, którego dotyczy skarga, nie należy do żadnej ze spraw wymienionych w tych przepisach. Akt ten został wydany na podstawie ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej (Dz. U. z 2020 r., poz. 224), która nie przewiduje możliwości zaskarżenia wystąpienia pokontrolnego do sądu administracyjnego, o czym wprost stanowi art. 48, w myśl którego od wystąpienia pokontrolnego nie przysługują środki odwoławcze. W szczególności, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, wyniku kontroli nie można zaliczyć do aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych, w którym wskazano, że wystąpienie pokontrolne nie ma charakteru rozstrzygnięcia administracyjnego, a stanowi jedynie wskazanie na nieprawidłowości i sposób ich usunięcia oraz może być dopiero przyczyną późniejszego wszczęcia przez właściwe organy postępowań, które to zakończą się właściwymi rozstrzygnięciami podlegającymi kontroli sądowej (por. postanowienie NSA z dnia 25 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1511/12, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto wskazać należy, że Wojewoda nie dysponuje środkami przymusu, które mogłyby doprowadzić do realizacji wniosków zawartych w wystąpieniu pokontrolnym i nie ma umocowania do stosowania w tym celu środków władczych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Tym samym wydanie zaleceń pokontrolnych, nie oznacza, że stanowią one akt, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 30 marca 2023 r., sygn. akt I GSK 270/23, publ. na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Powyższe prowadzi do wniosku, że sądy administracyjne nie są uprawione do rozpatrywania skarg na wystąpienia pokontrolne. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł o odrzuceniu skargi.