II OZ 56/24

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wspólnoty Mieszkaniowej [...] we W. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 października 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 489/22 odrzucającego wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] we W. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 28 kwietnia 2023 r. nr IF-O.7840.693.2021.KMB-2 (DL) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 13 października 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 489/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu po rozpatrzeniu wniosku Wspólnoty Mieszkaniowej ul. [...] we W. (dalej jako skarżąca lub Wspólnota) o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych jej skargi na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 28 kwietnia 2023 r. nr IF-O.7840.693.2021.KMB-2 (DL) w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego, na podstawie art. 87 § 1 w zw. z art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2023 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej P.p.s.a.) odrzucił ten wniosek. Na wstępie Sąd wskazał na podstawy prawne przywrócenia terminu tj. art. 86 § 1 P.p.s.a. oraz określające termin na wniesienie wniosku o przywrócenie terminu art. 87 § 1 P.p.s.a. Następnie zwrócił uwagę, że zgodnie z art. 88 P.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Wyjaśnił, że wnioskiem spóźnionym jest wniosek złożony z uchybieniem terminu wskazanego w art. 87 § 1 P.p.s.a., a więc złożony po upływie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności procesowej. Odnosząc powyższe do realiów sprawy Sąd stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi został nadany po upływie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia warunków formalnych skargi. Jak bowiem wynika z okoliczności sprawy, przyczyna uchybienia ww. terminowi, tj. brak wiedzy na temat wystosowanego do skarżącej wezwania do usunięcia braków formalnych ustała 14 czerwca 2023 r. W tym bowiem dniu pełnomocniczka skarżącej dowiedziała się o wspomnianym wezwaniu. Powyższe jest równoważne z powzięciem informacji o brakach skargi, które należało usunąć. Tymczasem wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi złożono dopiero wraz z zażaleniem w dniu 23 czerwca 2023 r. W tych okolicznościach Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi został wniesiony po upływie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu i jako spóźniony podlegał odrzuceniu na zasadzie art. 88 P.p.s.a. Pełnomocnik Wspólnoty wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia. W zażaleniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania przez Sądem I instancji, to jest art. 88 P.p.s.a. przez przyjęcie, że zachodzą w niniejszej sprawie podstawy do odrzucenia wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Skarżąca uważa, że Sąd źle zinterpretował jej pismo. Chociaż w pierwszym zdaniu wspomina ona, że jeden z mieszkańców (który nie jest pełnomocnikiem Wspólnoty Mieszkaniowej) pojawił się w sądzie 14 czerwca 2023 r. w celu przeglądu akt, to jednak zaraz potem, w swoim piśmie zaznacza "Poinformowałam w tej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny (na piśmie bezpośrednio w sądzie), jak tylko dowiedziałam się od przeglądającego akta, po czym odebrałam pismo w sprawie postanowienia o odrzuceniu skargi (...)". Wynika z tego, że skarżąca dowiedziała się o sprawie od osoby przeglądającej akta dopiero w dniu, w którym odbierała pismo w sądzie i sama natychmiast zareagowała, składając pismo w tej sprawie (bez konieczności otrzymania awizo), dnia 19 czerwca 2023 r. Skarżąca działała więc natychmiast po otrzymaniu informacji. Pierwsze zdanie skarżącej odnosi się do faktu, że 14 czerwca 2023 r. jeden z mieszkańców przeglądał akta sprawy, co jednak nie oznacza, że przekazał on informacje skarżącej. Skarżąca wskazuje, ze dopiero 19 czerwca 2023 r. powzięła wiadomość o piśmie wzywającym do uzupełnienia braków formalnych i od razu czyli 19 czerwca wniosła pismo z uzupełnieniem braków. Nie może być więc mowy o uchybieniu 7 dniowego terminu. Wszelkie niejasności powinny być interpretowane na jej korzyść zgodnie z zasadą zaufania publicznego. W przeciwnym razie zniweczona zostanie nadrzędna zasada budowania zaufania obywateli do instytucji państwowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Warunkiem przywrócenia terminu uchybionej czynności, tu uzupełnienia braków formalnych skargi, jest wystąpienie do sądu z wnioskiem w terminie do tego przewidzianym. Jak stanowi art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Moment ustania przyczyny uchybienia terminu to chwila, z którą wnioskujący o przywrócenie terminu powziął informację, że czynność, do której dokonania został zobowiązany nie została dokonana i wobec tego możliwe i uzasadnione staje się wystąpienie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej dokonania stosownym wnioskiem. Z akt sprawy wynika, że A. C. występująca jako pełnomocnik Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] we W. nie odebrała kierowanego do Wspólnoty pisma z sądu z 30 marca 2023 r. wzywającego do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci przesłania uchwały o powołaniu Zarządu Wspólnoty. Przesyłka ta została dwukrotnie awizowana i uznano ją za skutecznie doręczoną 18 kwietnia 2023 r. Brak odpowiedzi na wezwanie w terminie do 25 kwietnia 2023 r. spowodował, że skarga posiadała nieusunięte braki i podlegała odrzuceniu. Wyrazem tego było postanowienie Sądu z dnia 22 maja 2023 r. o odrzuceniu skargi. Postanowienie to zostało odebrane 16 czerwca 2023 r. (zpo k. 102 akt). Ponadto pełnomocnik Wspólnoty w piśmie datowanym na 14 czerwca 2023 r. (data wpływu do WSA 19 czerwca 2023 r. k. 101) poinformowała Sąd, że "W dniu dzisiejszym współwłaściciel lokalu przy ul. [...] – R. M. poinformował mnie iż podczas przeglądania akt w Sądzie okazało się, ze wysłane do niej zostały dwa pisma (wezwanie do uzupełnienia braków oraz postanowienie o odrzuceniu skargi). Niestety nie otrzymałam awiza żadnego z nich." Pełnomocnik zwróciła się o kontynuowanie postępowania, gdyż bark uzupełnienia nie wynikał z jej zaniechania. W dniu 23 czerwca 2023 r. pełnomocnik Wspólnoty wniosła zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi oraz wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi. Z powyższego wynika, że chwilą kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do uzupełnienia braków skargi był 14 czerwca 2023 r. albowiem w tym dniu pełnomocnik Wspólnoty uzyskała informację o skierowaniu do niej przez Sąd wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi, na które nie odpowiedziała bo nie wiedziała o jego istnieniu. Pełnomocnik samodzielnie stwierdziła w piśmie z 14 czerwca 2023 r. (wpływ do Sądu 19 czerwca 2023 r.), że w tym dniu została poinformowana przez współwłaściciela lokalu R. M. o wysłaniu do niej wezwania do uzupełnia braków i postanowienia o odrzuceniu skargi. Dysponując tą wiedzą oraz brakiem przesyłek już od tego dnia mogła wystąpić z wnioskiem o przywrócenie jej terminu do uzupełnia braków skargi. Przyczyna uchybienia terminu ustała tego dnia. Okoliczność, że skarżąca złożyła to pismo osobiście w Sądzie dopiero 19 czerwca 2023 r. (prezentata k. 101 akt) nie uzasadnia przyjęcia, że to tego dnia ustała przyczyna uchybienia terminu, którą stanowiła wiedza o przesyłce z Sądu wezwania do usunięcia braków skargi. Wobec tego Sąd wydając postanowienie o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu nie naruszył art. 88 P.p.s.a. bowiem słusznie uznał, że już 14 czerwca 2023 r. pełnomocnik skarżącej dowiedziała się o wezwaniu do uzupełnienia braków skargi. Jest to równoważne z powzięciem informacji o brakach skargi, które należało usunąć. Wobec czego wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi złożony wraz z zażaleniem dopiero w dniu 23 czerwca 2023 r. został złożony po terminie, który upłynął bezskutecznie 21 czerwca 2023 r. Twierdzenia skarżącej podnoszone w zażaleniu odnośnie do wadliwego rozumienia przez Sąd okoliczności dowiedzenia się przez skarżącą o wezwaniu z Sądu nie zasługiwały na uwzględnienie bowiem sama pełnomocnik w piśmie z 14 czerwca 2023 r. (złożonym 19 czerwca 2023 r. w Sądzie) poinformowała o uzyskaniu informacji o wezwaniu 14 czerwca 2023 r. Z pisma skarżącej nie wynika kiedy współwłaściciel lokalu oglądał akta a jedynie to, że 14 czerwca 2023 r. poinformował pełnomocnika Wspólnoty a ta podjęła działania zmierzające do uzasadnienia braku odpowiedzi na wezwanie Sądu - czym było niniejszej pismo. Dowiedziała się o wezwaniu już 14 czerwca, a nie 19 czerwca gdy złożyła pierwsze pismo do Sądu. Zmiana stanowiska w zażaleniu nie zmienia jednak oceny faktów jakie zaistniały w sprawie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.