V SA/Wa 905/17

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska – Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia NSA - Ewa Wrzesińska - Jóźków, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieuznania zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym; oddala skargę. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi A.H. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] marca 2017 r. nr [...], którym utrzymano w mocy postanowienie Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] nie uznające zarzutów wniesionych pismem z [...] lipca 2016 r. w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] października 2015 r. z tytułu nieuiszczenia opłat za postój pojazdu o numerach rejestracyjnych [...] na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego w W. bez wniesienia obowiązującej opłaty. Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] lipca 2016 r. A.H. doręczono odpis tytułu wykonawczego nr [...] z [...] października 2015 r. wraz z zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...] z [...] lipca 2016 r. Opłaty dodatkowe zostały wystawione z tytułu nieuiszczenia opłat za postój pojazdu o numerach rejestracyjnych [...] na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego (SPPN) w W. bez wniesienia obowiązującej opłaty. Obowiązek uiszczenia opłat dodatkowych powstał w dniu 13 marca 2014 r. (postoje ul. [...] i [...]) oraz 18 marca 2014 r. (postój ul. [...]), fakt ten został ujawniony przez kontrolerów Zarządu Dróg Miejskich. W związku z parkowaniem bez uiszczenia należnej opłaty wystawiono dokumenty opłat dodatkowych. Wobec braku wniesienia opłat dodatkowych wysłano do strony upomnienie nr [...] z [...] kwietnia 2015 r., odebrane przed stronę 13 kwietnia 2015 r. Wobec braku reakcji na ww. upomnienie Zarząd Dróg Miejskich skierował do Prezydenta [...] (organu egzekucyjnego) tytuł wykonawczy nr [...] z [...] października 2015 r. celem przymusowego ściągnięcia należności pieniężnych. Pismem z [...] lipca 2016 r. strona zgłosiła zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji. Podniosła w nim, że przed wystawieniem tytułu wykonawczego nie zostało przeprowadzone postępowanie reklamacyjne ani odwoławcze. Wskazała również na niedopuszczalność nakładania kilku opłat dodatkowych tego samego dnia. Postanowieniem Prezydenta [...] znak: [...] z [...] sierpnia 2016 r. nie uznano zarzutów w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym. W złożonym zażaleniu, jego autor podniósł, że obszar, na którym nałożono opłatę dodatkową nie znajdował się w SPPN, a przy tym organ nie wypowiedział się, ile razy w ciągu tego samego dnia można nakładać opłaty dodatkowe. Zaskarżonym do Sądu postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze (zwane dalej SKO) w W. utrzymał w mocy postanowienie z [...] sierpnia 2016 r. Organ II instancji wyjaśnił, iż wszczęcie egzekucji nastąpiło po wyczerpaniu przez stronę drogi reklamacyjno-odwoławczej przed zarządzającym SPPN. Podkreślił, że z żadnego przepisu nie wynika zakaz nakładania dwóch lub więcej opłat dodatkowych w związku z niewniesieniem należnej opłaty za parkowanie w SPPN w danym dniu. Stąd nałożono na Stronę dwie opłaty dodatkowe w dniu 13 marca 2014 r. z tytułu postoju bez wniesienia opłaty na ul. [...] oraz [...] (oba te miejsca znajdują się w SPPN). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył A.H. wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zdaniem skarżącego organ nie rozpatrzył sprawy merytorycznie i nie odniósł się do zarzutów, czy jest możliwe nakładanie opłaty więcej niż jeden raz na jednego kierowcę jeżdżącego tym samym samochodem. Podniósł, że kary nie mogą być nakładane automatycznie i bezrefleksyjnie. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, sąd administracyjny rozpoznając sprawę bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz, czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeżeli dopuściły się takich uchybień - czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uchylenie zaskarżonej decyzji (postanowienia) następuje bowiem m.in. wówczas, gdy sąd stwierdzi, że w sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź gdy dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej "P.p.s.a.". W myśl zaś art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, w wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonego postanowienia uznał skargę za niezasadną, zaskarżone bowiem postanowienie jak i poprzedzające je rozstrzygnięcie organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania ich z obrotu prawnego. Przedmiotem skargi jest wydane w postępowaniu egzekucyjnym ostateczne postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., którym uznano zarzuty zgłoszone w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione. Przystępując do rozpoznania niniejszej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że przepis art. 33 pkt 1 - 10 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. W szczególności podstawą zarzutu może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku (pkt 1), jak również niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego (pkt 6). Mając na uwadze treść zarzutów sformułowanych przez Skarżącego stwierdzić należy, iż obejmują one sytuacje przewidziane w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Mając na uwadze charakter obowiązku, jaki wskazany został w wystawionych przez wierzyciela tytułach wykonawczych, tj. obowiązku poniesienia opłat dodatkowych z tytułu nieopłaconego postoju w strefie płatnego parkowania – podkreślić należy, że obowiązek poniesienia takich opłat powstaje z mocy przepisu prawa, określony bowiem został w przepisach ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115 ze zm.), obowiązujących w dacie powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, tj. w momencie postawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania. Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Strefę taką ustala rada gminy (rada miasta) - art. 13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych. Opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się - jak to określa art. 13b ust. 1 ustawy - za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustawodawca w art. 13b ust. 2 cyt. ustawy wskazał również cel ustalania stref płatnego parkowania. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek ww. opłaty oraz sposób ich pobierania (art. 13b ust. 4 pkt 1 i 3). Za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość i sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i 2). Opłaty te, a więc zarówno opłatę za parkowanie w strefie płatnego parkowania, jak i opłatę dodatkową za nieuiszczenie takiej opłaty, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku - zarządca drogi (art. 13b ust. 7 i art. 13f ust. 3), którym w przypadku dróg publicznych (ulic) położonych w granicach miasta na prawach powiatu, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta (art. 19 ust. 5 ustawy o drogach publicznych). Z przytoczonych wyżej regulacji wprost zatem wynika, że obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania (s.p.p.) jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, tj. z ww. przepisów ustawy o drogach publicznych i wydanej z jej upoważnienia uchwały rady miasta, stanowiącej - w myśl art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - akt prawa miejscowego, obowiązujący każdego, na obszarze działania organu, który je ustanowił. Obowiązek taki winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie płatnego parkowania, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenia opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Dla realizacji obowiązku poniesienia opłaty parkingowej nie jest zatem konieczna jego konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego, np. decyzji. Z tych względów nie jest możliwa postulowana przez Skarżącego zasada "proporcjonalności" . Poza sporem w rozpatrywanej sprawie pozostaje, że będąca przedmiotem egzekucji kwota pieniężna stanowi (wraz z kosztami upomnienia) konsekwencję stwierdzenia przez powołanych i upoważnionych do tego inspektorów braku uiszczenia opłaty za parkowanie, stanowiącego własność Skarżącego samochodu osobowego o nr rejestr. [...] w strefie płatnego parkowania. Niesporne jest również, że wierzyciel wzywał Skarżącego do uiszczenia ww. kwoty, a wobec niedokonania zapłaty, wystawił wobec Zobowiązanego tytuł wykonawczy i skutecznie go doręczył, wszczynając tym samym postępowanie egzekucyjne. Istota sporu sprowadza się natomiast do ustalenia, czy fakt parkowania pojazdu Skarżącego w strefie płatnego parkowania w dniach i godzinach ustalonych przez organ został należycie udowodniony - co wiąże się z zarzutem nieistnienia obowiązku. Skarżący podnosił, że parkował poza strefą płatnego parkowania – z akt sprawy wiadomo jednak, że parkował w dniu 13.04.2014 r. w rejonie ulicy [...] o godz. 10:13, w rejonie ul. [...] o godz. 14:17, a także w dniu 18.03.2014 r. w rejonie ul. [...] o godz. 14:05. Akt prawa miejscowego jakim jest Uchwała Rady [...] z dnia [...].06.2008 r. Nr [...] w załączniku nr 1 określił granice strefy płatnego parkowania jako obszar ograniczony ulicami: Obszar I: [...] Obszar II: [...]. Skarżący przy piśmie z dnia [...].09.2016 r. powołuje się na pismo Zarządu Dróg Miejskich z [...].06.2011 r. mówiące o usytuowaniu znaków informacyjnych D-45 i D-44, co miałoby – zdaniem Skarżącego - świadczyć, że nie parkował w SPP. Należy zauważyć, że znaki D-44 i D-45 są to znaki informacyjne, one nie ustanawiają strefy płatnego parkowania, ale o niej informują. Samo usytuowanie takiego znaku nie oznacza braku obowiązku uiszczenia opłaty, a tylko ewentualny brak wiedzy posiadacza pojazdu o takim obowiązku. Jak wyżej wspomniano z art.13b ust. 3 ustawy o drogach publicznych wynika, że obszar płatnego parkowania ustala rada gminy, czy w tym przypadku miasta. Ponieważ Skarżący nie wyjaśnia bardziej szczegółowo znaczenia istnienia lub nieistnienia znaków D-44 i D-45 w rejonie ulic wymienionych w powyżej wskazanym piśmie ZDM (k. 22 akt adm.) trudno się odnieść do tej kwestii. Co do kolejnego zarzutu Skarżącego dot. wielokrotnego nakładania opłaty dodatkowej w ciągu jednego dnia Sąd podziela pogląd SKO. W dniu 13.03.2014 r. doszło do wymierzenia dwóch opłat dodatkowych związanych z parkowaniem w dwóch różnych miejscach i znacznym odstępie czasowym. Jak już wyżej była mowa, w razie pozostawienia pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty (zwykłej) za parkowanie, powstaje z mocy prawa obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, a opłata ta obciąża właściciela pojazdu. Należy przede wszystkim podkreślić, iż istotną przesłanką powstania obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej jest sam fakt pozostawania (parkowania) pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania bez uiszczonej opłaty za parkowanie. W takiej sytuacji prawne znaczenie dla powstania obowiązku zapłaty dodatkowej i jej egzekwowania ma więc fakt zajmowania przez pojazd miejsca w takiej strefie (co uniemożliwia parkowanie innych pojazdów w tym miejscu). Sama opłata dodatkowa nie jest też karą (mandatem), lecz ekwiwalentem za parkowanie pojazdu na drodze publicznej (korzystanie z drogi w sposób określony w ustawie), w miejscu w którym za takie parkowanie pobierane są opłaty (podobnie w wyrokach Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Szczecinie z dnia 23 lutego 2011 r., I SA/Sz 952/11 oraz w Warszawie z dnia 28 września 2012 r., VII SA/Wa 1186/12; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z tym, należy uznać, że zaskarżone postanowienie SKO w Warszawie jest zgodne z prawem, a wniesione zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł o oddaleniu skargi.